Mất an ninh lương thực và nước ngày càng trầm trọng do biến đổi khí hậu

Cục Khí Tượng Thuỷ Văn

05-09-2023 |

Một trong những vấn đề toàn cầu quan trọng hiện đang đe dọa nhân loại là tình trạng mất an ninh lương thực và nước. Tình trạng này ngày càng gia tăng bất chấp nhiều tiến bộ công nghệ vượt trội.

Trung Đông và Bắc Phi là các khu vực dễ bị tổn thương nhất khi xảy ra biến đổi khí hậu. Ảnh: ec.europa.eu

Trung Đông và Bắc Phi là các khu vực dễ bị tổn thương nhất khi xảy ra biến đổi khí hậu.

Ảnh: ec.europa.eu

Đó là nhận định của Tiến sĩ Majid Rafizadeh, nhà khoa học chính trị người Mỹ gốc Iran, từng tốt nghiệp Đại học Harvard, với mạng tin tức Arab (arabnews.com) ngày 3/9.

Theo Tiến sĩ Rafizadeh, khi nói đến hệ thống lương thục, điều quan trọng cần chỉ ra là mối quan hệ chặt chẽ giữa sản xuất lương thực và biến đổi khí hậu. Quá trình sản xuất lương thực toàn cầu tạo ra hơn 1/3 tổng lượng khí thải nhà kính. Đây là một trong những nguyên nhân góp phần gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu và biến đổi khí hậu.

Nhưng tại sao chỉ riêng quá trình sản xuất lương thực có thể tạo ra hơn 1/3 lượng khí thải nhà kính do con người gây ra? Điều này phần lớn liên quan đến quy trình sản xuất, chế biến, bảo quản, đóng gói, phân phối, tiêu thụ và thậm chí thải bỏ.

Các quy trình sản xuất lương thực, bao gồm cả việc sử dụng phân bón, là nguyên nhân hàng đầu gây ra “lượng khí thải tổng thể từ hệ thống sản xuất lương thực, hay 39% tổng lượng khí thải, trong khi khí methane từ chăn nuôi và trồng trọt chiếm 35% lượng khí thải nhà kính từ sản xuất lương thực.

Tiếp tục đọc “Mất an ninh lương thực và nước ngày càng trầm trọng do biến đổi khí hậu”

Biến đổi khí hậu đang trở thành thách thức an ninh

baochinhphu.vn

(Chinhphu.vn) – Dù ở mức độ quốc gia hay toàn cầu thì biến đổi khí hậu (BĐKH) luôn được xem là vấn đề cấp bách, có tác động tới tiến trình phát triển bền vững trên toàn thế giới. Tác động do BĐKH đang trở thành nguyên nhân gây ra những thách thức an ninh khí hậu.

Nhân Ngày Khí tượng thế giới (23/3) với chủ đề “Đại dương-thời tiết và khí hậu của chúng ta”, Báo điện tử Chính phủ có bài phỏng vấn TS. Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Biến đổi Khí hậu, Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của BĐKH, xin ông cho biết tình trạng BĐKH đang diễn ra cực đoan như thế nào trên quy mô toàn cầu và ở Việt Nam?

TS. Tăng Thế Cường: BĐKH đang diễn ra nhanh, trực tiếp tác động mạnh đến an ninh lương thực toàn cầu do nhiệt độ tăng, thay đổi lượng mưa, tần suất các hiện tượng cực đoan, đồng thời làm gia tăng sức ép lên hệ thống đất đai, qua đó bùng phát nguy cơ cao về hoang mạc hoá, suy thoái đất. Những đợt sóng nhiệt, tăng cường, mưa bão, hạn hán, thiên tai, ngập lụt diễn ra ở phạm vi rộng hơn, đặc biệt là ở các thành phố ven biển, gây thiệt hại nặng nề đến cuộc sống con người và tiếp tục hủy hoại các hệ sinh thái. Nước biển dâng sẽ gây ra các đợt tị nạn quy mô lớn do BĐKH.

Tiếp tục đọc “Biến đổi khí hậu đang trở thành thách thức an ninh”

‘Putting a Price’ on Tobacco, Alcohol, and Carbon Emissions

Citizens’ Climate Lobby Posted on December 17, 2022 in Advance Climate Policy

Why taxing bad things is good

For over a century, economists have advocated taxing goods or services that impose greater costs on society than their price reflects. The idea isn’t to raise revenue, even if that’s a nifty benefit, but to discourage the overuse of things that cause unintended harm. 

No bigger example of such unintended harm exists today than the air and climate pollution caused by the burning of fossil fuels. The International Monetary Fund conservatively estimates that the price of such fuels fails to account for $4.2 trillion in air and climate pollution costs each year.

By imposing a fee on fossil fuels to fairly reflect those social costs, on the other hand, we can invoke the power of the market to efficiently limit their use. That’s why more than 3,600 economists call carbon fees “the most cost-effective lever to reduce carbon emissions at the scale and speed that is necessary.”

Public support for carbon fees would be stronger if everyone grasped how they work to discourage the production and consumption of goods that cause societal harm. Unfortunately, many people don’t get it. 

“The expectation that carbon taxes do not work is one of the main reasons for their rejection by people in surveys and real ballots,” an international scholarly review concluded in 2018. For example, only 39 percent of respondents in one Swedish poll understood that a carbon tax “affects my own and other people’s behavior.”

Tiếp tục đọc “‘Putting a Price’ on Tobacco, Alcohol, and Carbon Emissions”

Antarctica warming much faster than models predicted in ‘deeply concerning’ sign for sea levels

theguardian.com Graham Readfearn @readfearnThu 7 Sep 2023 16.00 BST

Study finds ‘direct evidence’ of polar amplification on continent as scientists warn of implications of ice loss

An Adelie penguin in Antarctica.
An Adelie penguin in Antarctica. The icy continent is heating faster than climate models had predicted, a study has found. Photograph: Reuters/Alamy

Antarctica is likely warming at almost twice the rate of the rest of the world and faster than climate change models are predicting, with potentially far-reaching implications for global sea level rise, according to a scientific study.

Scientists analysed 78 Antarctic ice cores to recreate temperatures going back 1,000 years and found the warming across the continent was outside what could be expected from natural swings.

In West Antarctica, a region considered particularly vulnerable to warming with an ice sheet that could push up global sea levels by several metres if it collapsed, the study found warming at twice the rate suggested by climate models.

Tiếp tục đọc “Antarctica warming much faster than models predicted in ‘deeply concerning’ sign for sea levels”

WHO cảnh báo số ca mắc sốt xuất huyết kỷ lục do sự nóng lên toàn cầu

nhandan.vn – WHO cho biết, tỷ lệ mắc sốt xuất huyết ngày càng gia tăng trên phạm vi toàn cầu, với 4,2 triệu ca bệnh được ghi nhận trong năm 2022, cao hơn gấp 8 lần so với con số thống kê năm 2000.

Một cậu bé che mặt để tránh khói khi khi nhân viên y tế hun khói đuổi muỗi phòng sốt xuất huyết tại một khu dân cư ở Colombo, Sri Lanka, ngày 12/7/2023. (Ảnh: Reuters)
Một cậu bé che mặt để tránh khói khi khi nhân viên y tế hun khói đuổi muỗi phòng sốt xuất huyết tại một khu dân cư ở Colombo, Sri Lanka, ngày 12/7/2023. (Ảnh: Reuters)

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 21/7 cảnh báo, số ca mắc bệnh sốt xuất huyết trên thế giới có thể đạt mức cao kỷ lục trong năm nay, một phần là do sự nóng lên toàn cầu tạo môi trường có lợi cho loài muỗi truyền bệnh.

Theo báo cáo của WHO hồi tháng 3, bệnh sốt xuất huyết đã lần đầu tiên xuất hiện tại thủ đô Khartoum của Sudan. Châu Âu gần đây ghi nhận số ca mắc tăng đột biến, trong khi Peru đã phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp về dịch bệnh ở hầu hết các khu vực.

Đầu năm nay, WHO đã cảnh báo sốt xuất huyết là bệnh nhiệt đới lây lan nhanh nhất thế giới, và đồng thời là một “mối đe dọa đại dịch”.

Chia sẻ tại họp báo ở Geneva, Thụy Sĩ ngày 21/7, Tiến sĩ Raman Velayudhan, chuyên gia thuộc bộ phận kiểm soát các bệnh nhiệt đới bị lãng quên của WHO, cho biết khoảng một nửa dân số thế giới đang đối mặt với nguy cơ nhiễm bệnh sốt xuất huyết.

Năm 2019, số ca mắc sốt xuất huyết toàn cầu đạt mức cao nhất trong lịch sử với 5,2 triệu trường hợp được ghi nhận tại 129 quốc gia. Sau 4 năm, thế giới một lần nữa chứng kiến sự bùng phát mạnh mẽ của căn bệnh này khi số người nhiễm bệnh đang trên đà chạm mốc 4 triệu.

Tiến sĩ Velayudhan thông tin thêm, gần 3 triệu trường hợp mắc sốt xuất huyết đã được báo cáo ở châu Mỹ, đồng thời bày tỏ quan ngại về sự lây lan của dịch bệnh xuống khu vực phía nam sang các nước Bolivia, Paraguay và Peru.

“Tình hình sốt xuất huyết đang diễn biến khá tồi tệ ở khu vực châu Mỹ. Chúng tôi hy vọng khu vực châu Á có thể kiểm soát được dịch bệnh”, chuyên gia của WHO cho hay.

Theo WHO, các trường hợp mắc sốt xuất huyết được báo cáo cho đến nay chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số ca nhiễm toàn cầu vì hầu hết đều không có triệu chứng, trong đó tỷ lệ số ca tử vong chưa đến 1%.

Khí hậu ấm hơn được cho là nguyên nhân giúp muỗi sinh sôi nhanh hơn và tạo điều kiện cho virus trong cơ thể chúng phát triển. Ngoài ra, nhu cầu vận chuyển hàng hóa và di chuyển của con người ngày càng cao, quá trình đô thị hóa và các vấn đề liên quan đến vệ sinh cũng là những yếu tố dẫn đến sự gia tăng số ca bệnh.

Trả lời câu hỏi về tình trạng nắng nóng hiện nay ở Bắc bán cầu ảnh hưởng thế nào đến sự lây lan của dịch sốt xuất huyết, Tiến sĩ Velayudhan cho biết còn quá sớm để nói về điều này.

Chuyên gia của WHO giải thích, về lý thuyết, ở nhiệt độ trên 45 độ C, số lượng muỗi bị tiêu diệt nhiều hơn số muỗi sinh ra. Tuy nhiên, muỗi là loài côn trùng rất thông minh, và nó có thể sinh sản trong các vật chứa nước nơi nhiệt độ không tăng đến mức như vậy.

Mosquito-borne dengue grows deadlier in South Asia as planet warms

context.news

A grandmother keeps her vigil at the side of her sick grandchild at the dengue wards at the Mugda Medical College and Hospital, Dhaka, ‎August ‎30, ‎2023

A grandmother keeps her vigil at the side of her sick grandchild at the dengue wards at the Mugda Medical College and Hospital, Dhaka, ‎August ‎30, ‎2023, Thomson Reuters Foundation/Mosabber Hossain

What’s the context?

Virus is posing an ever-greater threat in Bangladesh and Nepal where rise and spread of cases are linked to climate change impacts

  • Dengue on the rise and spreading in Bangladesh, Nepal
  • Heat and longer monsoon linked to worsening outbreaks
  • Authorities struggle to respond but aid groups helping

DHAKA/KATHMANDU – Mosquito-borne dengue fever is taking a heavy toll on South Asian nations this year as Bangladesh grapples with record deaths and Nepal faces cases in new areas, with disease experts linking worsening outbreaks to the impacts of climate change.

Authorities in the two countries are scrambling to contain and treat the disease – which is also known as “breakbone fever” for the severe muscle and joint pains it induces. Entomologists and epidemiologists say rising temperatures and longer monsoon seasons are providing ideal breeding conditions for mosquitoes.

The threat is not restricted to South Asia as dengue rates are rising globally with 4.2 million cases reported in 2022 – up eight-fold from 2000 – the World Health Organization (WHO) says.

Tiếp tục đọc “Mosquito-borne dengue grows deadlier in South Asia as planet warms”

Indonesia climate deal in $20bn gridlock as Vietnam, India on hold

asia.nikkei.com

‘Breakthrough’ funded by G7+ investors misses deadline; Hanoi’s $15.5bn plan delayed

Leaders of ASEAN and G20 nations gather this month with climate change, and how to finance tackling it, looming large after one of the hottest summers on record. Illustration by Hiroko Oshima

SAYUMI TAKE and ERWIDA MAULIA, Nikkei staff writersSEPTEMBER 5, 2023 06:00 JST

TOKYO/JAKARTA — Last November, G20 leaders in Bali hailed what they said was a transformational climate change finance deal to help wean Indonesia off coal. Nine months on, not a single dollar of the $20 billion package has been spent on actively closing down fossil fuel projects.

As the Northern Hemisphere sweats out one of the planet’s hottest-ever summers, and G20 leaders prepare to gather again in India this month, the project that was supposed to provide a breakthrough model in paving the way for the developed world to assist emerging countries to reduce carbon while their economies grow remains mired in meetings on operational details.

Tiếp tục đọc “Indonesia climate deal in $20bn gridlock as Vietnam, India on hold”

Water management crucial to urban growth in Mekong Delta: experts

September 05, 2023 – 09:03 Vietnamnews

The region is also witnessing faster sea level rise than forecast, with all 13 cities and provinces of the delta are at high risk of flooding due to climate change.

People in Vĩnh Long Province struggled to get through a flooded street due to high tides. — VNA/VNS Photo Lê Thúy Hằng

HCM CITY — The Mekong (Cửu Long) Delta has seen significant strides in urban development, yet the increasing climate change risks mean long-term and practical strategies must be put in place for sustainable growth.

The delta currently has 211 urban areas, with an urbanisation rate of 32 per cent against that of the country at 40.5 per cent. These figures are predicted to rise in the near future.

The region is also witnessing faster sea level rise than forecast, with extreme weather phenomena that affect people’s livelihoods.

Tiếp tục đọc “Water management crucial to urban growth in Mekong Delta: experts”

Gây quỹ cộng đồng để trồng rừng: Cùng hòa vào ‘giao hưởng rừng xanh’

tuoitre.vn – 19/08/2022 09:19

TTO – Gần 122.500 cây đã được trồng ở Ninh Thuận và Sóc Trăng trong suốt 4 năm qua bằng sự đóng góp của hàng ngàn người và công sức của rất nhiều người dân.

Gây quỹ cộng đồng để trồng rừng: Cùng hòa vào giao hưởng rừng xanh - Ảnh 1.

Hơn 81.000 cây mắm trắng đã được trồng xuống các bãi bồi ở Sóc Trăng từ đóng góp của cộng đồng và sự chung tay của chính quyền, cộng đồng địa phương – Ảnh: QUỸ SỐNG

Đó là thành quả đầu tiên trong chặng đường được kỳ vọng sẽ kéo dài 70 năm của dự án trồng rừng cộng đồng mang tên Forest Symphony – Giao hưởng rừng xanh.

Sự kiện đấu giá “Be Resilient Together” đã kết thúc sau bốn phiên đấu giá với tổng số tiền thu được là 961.832.000 đồng, tương đương hơn 6.600 cây được trồng trong năm nay. Những thông báo “đổi tiền ra cây” như vậy đã quá quen thuộc với những người theo dõi dự án Giao hưởng rừng xanh do Quỹ Sống thực hiện.

Trồng rừng giữ nước, trồng rừng vững đất

Những chiến dịch gây quỹ cộng đồng của Quỹ Sống cho dự án Forest Symphony luôn rất cụ thể: gây quỹ trồng 41.000 cây thanh thất trên 33ha đất, gây quỹ trồng 35.400 cây mắm trắng trên 8,5ha rừng… 

Dự án “đầu tay” của Forest Symphony là 4ha với 10.000 cây bần chua trên bãi bồi ở Cù Lao Dung (Sóc Trăng) vào tháng 8-2019.

Tiếp tục đọc “Gây quỹ cộng đồng để trồng rừng: Cùng hòa vào ‘giao hưởng rừng xanh’”

Chủ động ứng phó biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường – Nghiên cứu đề xuất hệ thống quan điểm mới, tư duy mới sau Nghị quyết số 24-NQ/TW

monre.gov.vn

Ngày 9/8, tại Hà Nội, Ban chỉ đạo Tổng kết Nghị quyết số 24-NQ/TW (Ban chỉ đạo) đã tổ chức Hội thảo khu vực miền Bắc tổng kết Nghị quyết số 24-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Ông Nguyễn Duy Hưng, Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương – Phó trưởng Ban chỉ đạo và Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Võ Tuấn Nhân đã chủ trì Hội thảo.

img_2849-1-.jpg

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Võ Tuấn Nhân phát biểu tại hội thảo

Tham dự có ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội; bà Ramla Al Khalidi, Trưởng Đại diện thường trú của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam; ông Miachael Siegner, đại diện Viện Hanns Seidel Foundation; cùng hơn 100 đại biểu đến từ các Bộ/ngành, các tổ chức quốc tế, 25 tỉnh/thành khu vực miền Bắc, các Viện nghiên cứu, các chuyên gia và nhà khoa học.

Nghị quyết số 24-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương được ban hành ngày 3/6/2013 tại Hội nghị lần thứ 7 khóa XI. Nghị quyết đã đề ra những quyết sách lớn của Đảng trong ứng phó với biến đổi khí hậu (BĐKH), quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường ở nước ta. Sau 10 năm thực hiện, Ban cán sự đảng Bộ TN&MT được giao chủ trì, chuẩn bị trình Bộ Chính trị Đề án Tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết 24-NQ/TW. Quá trình tổng kết đã được triển khai sâu rộng từ các Đảng ủy, Đảng đoàn, Ban cán sự đảng ở Trung ương đến các Tỉnh ủy, Thành ủy ở các địa phương.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Duy Hưng cho biết: Nghị quyết 24 là căn cứ chính trị đặc biệt quan trọng, đưa ra các chủ trương đường lối của Đảng một cách toàn diện, đồng bộ trong các lĩnh vực theo 3 nhóm chủ đề: ứng phó biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường.

img_2756.jpg
Tiếp tục đọc “Chủ động ứng phó biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường – Nghiên cứu đề xuất hệ thống quan điểm mới, tư duy mới sau Nghị quyết số 24-NQ/TW”

Chiến đấu với thủy thần – sống chung hay đọ sức? – Kỳ 3: Rừng ngập mặn đương đầu bão tố và sóng thần

tuoitre.vn

TTO – Khoảng 40% dân số thế giới sống ven biển và có nguy cơ bị bão tố, sóng thần tấn công. Một vũ khí hữu ích để chống đỡ bão tố và sóng thần chính là rừng ngập mặn.

Chiến đấu với thủy thần - sống chung hay đọ sức? - Kỳ 3: Rừng ngập mặn đương đầu bão tố và sóng thần - Ảnh 1.

Siêu bão Odette tàn phá thị trấn Del Carmen vào tháng 12-2021 – Ảnh: AFP

Rừng ngập mặn không chỉ ngăn sạt lở mà còn trở thành tấm khiên hóa giải tác động của sóng bão. 1km rừng ngập mặn có thể giảm 70% sức mạnh sóng thần và trữ bốn lần khí carbon hơn rừng nhiệt đới. – CHƯƠNG TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA LIÊN HIỆP QUỐC

Sống sót sau cuồng phong bão táp

Thị trấn nhỏ Del Carmen tọa lạc trên đảo Siargao (tỉnh Surigao del Norte) ở miền nam Philippines. Với dân số hơn 20.000 người, mỗi năm thị trấn đón tiếp hơn 200.000 du khách.

Ngoài du lịch, người dân còn sống nhờ nông nghiệp và đánh cá. Do vị trí đầu sóng ngọn gió nhìn ra Thái Bình Dương, thị trấn thường xuyên đương đầu với bão tố, triều cường, nước biển dâng.

Trung tuần tháng 12-2021, siêu bão Odette (tên quốc tế là bão Rai) đổ bộ lên đảo Siargao với cường độ bão cấp 5 theo thang bão Saffir-Simpson. Trời mưa dữ dội. Sức gió lên tới 195km/h. Cuồng phong tàn phá mọi thứ. 

Tiếp tục đọc “Chiến đấu với thủy thần – sống chung hay đọ sức? – Kỳ 3: Rừng ngập mặn đương đầu bão tố và sóng thần”

Rà soát tiến độ 16 dự án của miền Tây ĐBSCL vay vốn ODA

plo.vn

Bố trí 2,53 tỷ USD vốn ODA cho 16 dự án khu vực ĐBSCL

(PLO)-  Họp rà soát tiến độ 16 dự án phát triển bền vững vùng ĐBSCL ứng phó với biến đổi khí hậu (Mekong DPO), Bộ KH&ĐT mong các dự án này sẽ được phê duyệt đề xuất trong quý III này.

Ngày 15-7, tại TP Cần Thơ, Bộ KH&ĐT chủ trì hội nghị với 13 tỉnh, thành vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) và bộ, ngành liên quan để rà soát, thúc đẩy tiến độ các dự án phát triển bền vững vùng ĐBSCL ứng phó với biến đổi khí hậu (Mekong DPO), gồm 16 dự án.

Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Trần Quốc Phương cho biết 3 tháng qua, tiến độ chuẩn bị các dự án Mekong DPO đã có những chuyển biến tích cực.

Cụ thể, đề xuất dự án của Bộ GTVT đã được Thủ tướng phê duyệt đề xuất. Nhiều đề xuất dự án đã được các địa phương điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện căn cứ góp ý của các cơ quan có liên quan và gửi lại Bộ KH&ĐT, Bộ Tài chính.

Tiếp tục đọc “Rà soát tiến độ 16 dự án của miền Tây ĐBSCL vay vốn ODA”

Soaring temperatures to record rainfall: Asia reels as climate crisis takes hold

By Heather Chen, CNN

Updated 9:54 PM EDT, Mon July 17, 2023

Hong KongCNN — 

The world’s largest and most populous continent is reckoning with the deadly effects of extreme summer weather, as countries endure blistering heatwaves and record monsoon rainfall, with governments warning residents to prepare for more to come.

This month torrential rains inundated parts of JapanChinaSouth Korea and India, upending the lives of millions and causing flash floods, landslides and power cuts. Record temperatures also led to a rise in heat-related illnesses, particularly among vulnerable communities such as the elderly.

On Saturday, at least 13 people in the central South Korean city of Cheongju died after waters from a burst riverbank flooded an underpass, trapping vehicles, including a public bus.

At least 41 people have died in South Korea in recent days and thousands more have been forced to evacuate their homes and seek temporary shelter, as heavy downpours hit central and southern parts of the country.

In response to the loss of life, South Korean President Yoon Suk Yeol called for an overhaul of the country’s approach to extreme weather.

“This kind of extreme weather event will become commonplace — we must accept climate change is happening, and deal with it,” Yoon said Monday.

Ad Feedback

Rescue workers at the flooded underpass in Cheongju, South Korea on July 16, 2023.

Rescue workers at the flooded underpass in Cheongju, South Korea on July 16, 2023.Kim Hong-ji/Reuters

In neighboring Japan, record rainfall in the southwest of the country resulted in devastating flooding that left at least six people dead, and many others still missing.

Tiếp tục đọc “Soaring temperatures to record rainfall: Asia reels as climate crisis takes hold”