Quá trình di cư và sự hình thành các tiểu quốc đầu tiên của người Thái tại Đông Nam Á

ncvh.utb.edu.vn/ 05 Tháng 7 2020  

Lường Hoài Thanh[1]

Tinh hoa văn hóa dân tộc Thái ở Việt Nam
  1. Quá trình di cư của người Thái vào khu vực Đông Nam Á

Dân tộc Thái thuộc ngành phía Tây của nhóm các dân tộc thuộc ngữ hệ Tày – Thái (tên tộc người chính xác là Tai, Tay, Táy và những biến âm như: Thay Tháy, Dáy, Đài, Kađai…) trong ngữ hệ Nam – Thái (Australo – Thái) hay Thái – Kađai. Khu vực sinh sống của họ được phân bố ở các vùng thung lũng dọc theo các con sông lớn từ Nam sông dương Tử đến Mekong, Menam, Irrawaddy, sông Hồng, trong khu vực Bắc Đông Dương tạo thành một “vành đai” khổng lồ kéo dài từ phía Đông đến phía Tây Assam của Ấn Độ.

Theo nhiều nhà nghiên cứu, lịch sử của nhóm tộc người nói tiếng Thái đã diễn biến theo quy luật không ngừng “định cư” nhưng cũng không ngừng “di cư”. Trong quá trình đó, người Thái đã tạo ra không phải một mà nhiều “vùng đất tổ” trong lịch sử hàng ngàn năm của mình. Tuy nhiên, sớm hơn cả và được coi là địa bàn cư trú đầu tiên của tổ tiên tộc người Thái là một vùng miền rộng lớn: từ miền Vân Nam Trung Quốc cho đến Mường Theng (Mường Thanh) Việt Nam. Kí ức về “vùng đất tổ” này đã được lưu truyên trong dân gian và trong sử sách của người Thái nhiều nơi, được nhiều nhà nghiên cứu xem xét, khẳng định.

Tiếp tục đọc “Quá trình di cư và sự hình thành các tiểu quốc đầu tiên của người Thái tại Đông Nam Á” →

Sơ lược về lịch sử các tộc người vùng Tây Bắc

 Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa 20 Tháng 3 2019  

Vùng Tây Bắc là vùng miền núi phía Tây của miền Bắc Việt Nam, còn được gọi là Tây Bắc Bắc Bộ và là một trong 3 tiểu vùng địa lý tự nhiên của Bắc Bộ Việt Nam (hai tiểu vùng kia là Vùng Đông Bắc và Đồng Bằng sông Hồng). Vùng Tây Bắc có chung đường biên giới với Lào và Trung Quốc, tổng diện tích gần 55.000km2.

Nhìn theo hình kỷ hà, vùng Tây Bắc là một hình thang có đáy lớn ở phía bắc (gồm Lai Châu và Lào Cai) giáp Mông Tự, Trung Quốc. Đáy nhỏ là tỉnh Hòa Bình giáp với Thanh Hóa về hướng nam. Phía đông tiếp giáp vùng Đông Bắc qua rặng Hoàng Liên Sơn. Phía tây giáp với Luông Phabang của Lào mà đỉnh xa nhất của Tây Bắc tiếp giáp với Lào là A Pa Chải. 

Dưới thời Pháp, Tây Bắc có tên gọi là xứ Thái tự trị. Đến năm 1955 lại đổi thành Khu tự trị Thái Mèo gồm ba tỉnh là Lai Châu, Sơn La, Nghĩa Lộ. Từ năm 1962 – 1975 gọi là Khu tự trị Tây Bắc. Hiện nay, cụm từ Tây Bắc chỉ có giá trị xác định phương hướng, vị trí địa lý của khu vực chứ không mang ý nghĩa nào khác.

Tiếp tục đọc “Sơ lược về lịch sử các tộc người vùng Tây Bắc” →

Câu chuyện lợi nhuận của ngành ngân hàng

Lê Hoài Ân (*) – Nguyễn Duy Khánh (**) Chủ Nhật, 22/08/2021

Kinh tế Sài Gòn Online

(KTSG) – Dịch Covid-19 đã tàn phá các nền kinh tế trong suốt hai năm qua, Việt Nam cũng không ngoại lệ, đặc biệt là khi biến chủng mới bùng phát mạnh những tháng gần đây. Doanh nghiệp các ngành nghề gặp rất nhiều khó khăn để duy trì việc kinh doanh. Tuy nhiên, trong cùng thời gian này thì những khoản lãi khổng lồ của ngân hàng thương mại được công bố đang khiến xã hội đặt nhiều dấu hỏi. Trong phạm vi bài viết này, tác giả sẽ cung cấp các giải mã về lợi nhuận của ngành ngân hàng.

Đã có nhiều chỉ trích của các nhà phê bình về việc ngân hàng đang “trục lợi” trên khó khăn của các doanh nghiệp và rồi cũng có những giải thích bảo vệ từ những người trong ngành. Tuy nhiên, tất cả dường như là chưa đủ để thể hiện sự thật đằng sau vấn đề.

Tiếp tục đọc “Câu chuyện lợi nhuận của ngành ngân hàng” →

Gần 300 người lang thang được đưa về trung tâm bảo trợ

Thứ tư, 25/8/2021, 08:00 (GMT+7) vnexpress

TP HCM – Hàng trăm người cơ nhỡ, ăn ngủ ở vỉa hè tại các quận, huyện được đưa về nơi tập trung, trong đó nhiều trường hợp dương tính nCoV.

Chiều 24/8, gần chục bộ đội, Công an phường Võ Thị Sáu, quận 3 tuần tra nhiều tuyến đường TP HCM để tìm kiếm người tá túc ở vỉa hè trong ngày thứ hai thực hiện cao điểm tập trung người lang thang.

Người đàn ông 65 tuổi lang thang ở vỉa hè hơn 2 tháng được cảnh sát vận động xét nghiệm Covid-19 trước khi đưa về Trung tâm bảo trợ xã hội. Ảnh: Đình Văn
Người đàn ông 65 tuổi lang thang ở vỉa hè hơn 2 tháng được cảnh sát vận động xét nghiệm Covid-19 trước khi đưa về Trung tâm Hỗ trợ Xã hội. Ảnh: Đình Văn

Dưới cơn mưa nặng hạt, một người đàn ông da rám nắng, tóc bạc phơ ôm balô quần áo, co ro dưới mái hiên cửa hàng trên đường Cách Mạng 8 được cảnh sát tiếp cận. “Tôi thất nghiệp hơn hai tháng nay, không có tiền nên phải ra đường ngủ”, người đàn ông 65 tuổi rưng rưng nước mắt khi được cảnh sát hỏi.

Tiếp tục đọc “Gần 300 người lang thang được đưa về trung tâm bảo trợ” →

Kiến nghị cho cơ sở y tế tư nhân thu dịch vụ điều trị Covid-19

VNExpress Thứ tư, 25/8/2021, 00:00 (GMT+7)

Chính quyền TP HCM kiến nghị Bộ Tài chính và Y tế cho các cơ sở y tế tư nhân được điều trị bệnh nhân Covid-19 theo yêu cầu và được thu giá dịch vụ tương ứng.

Nội dung trên được đề cập trong văn bản khẩn gửi hai bộ Y tế và Tài chính về việc chi trả chi phí cho các cơ sở y tế tư nhân tham gia điều trị bệnh nhân Covid-19 do Phó chủ tịch UBND thành phố Phan Thị Thắng ký ngày 23/8.

Trường hợp ngân sách nhà nước đảm bảo một phần hoặc toàn bộ chi phí điều trị cho bệnh nhân, thành phố đề nghị các Bộ Y tế và Tài chính hướng dẫn mức chi trả cho các bệnh viện tư nhân khi điều trị bệnh nhân Covid-19.

Tiếp tục đọc “Kiến nghị cho cơ sở y tế tư nhân thu dịch vụ điều trị Covid-19” →

Artist takes model approach to history

Vietnamnews – August, 01/2021 – 09:37|

By Bảo Hoa

While it is always good for the younger generation to know about their country’s past, getting them hooked on history is invariably a challenge.

History classes are rarely what students look forward to, and visiting museums to see historical artefacts hardly gets their blood running either.

As an antidote to this, a self-taught artist in Thái Bình Province is sharing Việt Nam’s history in a way that appeals to everybody, including teenagers and young adults.

Going by the pseudonym Michael Angle, the Vietnamese graphic designer makes ball-jointed dolls and toy figures that resemble historical characters from different periods of history.

WONDER WOMAN: Michael Angle’s illustration of Bà Triệu, a Vietnamese warrior who led a resistance against the rule of the Chinese Eastern Wu Dynasty in 248 AD. Photo courtesy of the artist

Tiếp tục đọc “Artist takes model approach to history” →

Afghanistan: Đằng sau cuộc tháo chạy tán loạn

SÁNG ÁNH 24/8/2021 6:00 GMT+7

TTCT – Cuộc chiến của Mỹ ở Afghanistan đã đi tới một kết cục xấu xí, ở một vùng đất dữ bất trị với các thế lực ngoại bang.

Đại úy Mitch Nelson leo lên ngựa, giật dây cương, hô tiến lên, và biệt đội 595 của Lực lương đặc biệt Mỹ 12 người do ông chỉ huy băng suối, râu phất phơ trước gió, súng bắn đì đoàng. 

Sau khi xâm nhập Afghanistan chỉ 23 ngày, họ đánh bại Taliban và giải phóng thành phố lớn thứ 3 đất nước Mazar-i-Sharif, nơi có nửa triệu dân. 

Người dân Afghanistan leo qua tường rào sân bay Hamid Karzai để chạy trốn Taliban. Ảnh: Getty Images

Họ mang an vui đến mọi nhà, các bé gái được đến trường và trẻ con lần đầu được nếm kẹo sôcôla. Đó là năm 2001, và Afghanistan bước vào một kỷ nguyên phát triển hoan ca kèn trống thay vì bị cấm nghe nhạc như thời Taliban. Đèn bật trong rạp.

Tiếc thay, “Thập nhị dũng sĩ” (12 Strong, đạo diễn Nicolai Fuglsig, 2018) chỉ là một bộ phim hư cấu. 

Tiếp tục đọc “Afghanistan: Đằng sau cuộc tháo chạy tán loạn” →

If your coffee’s going downhill, blame climate change

by Reuters

Monday, 16 August 2021 10:00 GMT

Brazil is turning to stronger and more bitter robusta coffee beans, which are hardier in the heat than the delicate arabica, in a sign of how climate change is affecting global markets

* Robusta coffee more heat tolerant than arabica

* It can be grown at lower altitudes than rival variety

* Top roasters ramping up use of Brazilian robusta

* Yields in Brazil now match top robusta grower Vietnam

By Maytaal Angel, Marcelo Teixeira and Roberto Samora

LONDON/NEW YORK/SAO PAULO, Aug 16 (Reuters) – Coffee leader Brazil is turning to stronger and more bitter robusta beans, which are hardier in the heat than the delicate arabica, in a sign of how climate change is affecting global markets – and shaping our favourite flavours.

Brazil is the world’s biggest producer of arabica, yet its production has stayed largely flat over the last five years. Meanwhile its output of cheaper robusta – generally grown at lower altitudes and viewed as of inferior quality – has leapt and is attracting more and more international buyers, new data shows.

The expansion is challenging Vietnam’s longstanding robusta dominance, while squeezing smaller players, increasingly leaving output concentrated in fewer regions and more vulnerable to price spikes if extreme weather occurs.

It also promises to gradually alter the flavour of the world’s coffee over the coming years as more of the harsher and more caffeine-charged robusta variety, widely used to make instant coffee, makes its way into the pricier ground blends currently dominated by arabica.

Whatever your taste, Enrique Alves, a scientist specialising in coffee seed cultivation at Brazilian state agritech research centre Embrapa, said that it might ultimately be thanks to robusta that “our daily coffee will never be missing” as the globe warms.

Tiếp tục đọc “If your coffee’s going downhill, blame climate change” →

Actions Large Energy Buyers Can Take to Transform and Decarbonize the Grid: Procurement Practices for Achieving 100% Carbon Free Electricity

WRI.org

EXECUTIVE SUMMARY

▪ Large energy buyers—including corporates, cities, and institutional customers—have played and will continue to play an important role in driving clean energy in the near term, particularly renewables. However, to ensure that the power sector achieves deep decarbonization over the next two to three decades, large energy buyers will need to take additional actions to play a leading role in accelerating the transition to a carbon-free grid.

▪ Large energy buyers can implement approaches that help transform the grid such as matching clean energy purchasing with the timing of their energy use, incorporating demand flexibility, purchasing dispatchable clean electricity, adopting enabling technologies (e.g., energy storage), maximizing emissions reductions, and driving an an equitable transition to clean energy.

▪ There is no single strategy for implementing transformative procurement practices, which is why we have
highlighted a variety of approaches in this issue brief. Optimal procurement approaches can vary based on differences in customer electricity usage, market context, available product offerings, staff and resources, and differences across grids.

▪ To enable large energy buyers to implement transformative procurement practices, new products and solutions will be needed. Metrics and recognition programs will also need to be revised to incentivize and encourage more customers to take actions that can facilitate a carbon-free grid.

Download full paper here

Bà–Ni hay Đạo Hồi?

vhna –   INRASARA Thứ hai, 26 Tháng 6 2017 10:10

1. Sự việc

Từ giữa tháng 5-2017, sự cố ghi tên tôn giáo trên Chứng minh Nhân dân của người Chăm Bà-ni ở Ninh Thuận gây xôn xao dư luận cộng đồng. Bà con không hiểu tại sao “tôn giáo: Bà-ni” lâu nay bỗng dưng bị chuyển đổi thành: Đạo Hồi”.

Anh Đạo Tấn Triển ở thôn Phước Nhơn, xã Xuân Hải, huyện Ninh Hải phản ánh: Tôn giáo em họ tôi là “Bà-ni”, không dưng con nó bị đổi thành “Đạo Hồi” là sao? Chị Thành Thị Minh Hiền: Giấy khai sinh con tôi ghi rõ “Tôn giáo: Bà-ni”, còn CMND mới làm đầu tháng 6 viết “Tôn giáo: Đạo Hồi”, làm sao con tôi thi đây”. 

Tiếp tục đọc “Bà–Ni hay Đạo Hồi?” →

Nhiều tàu nghiên cứu/khảo sát biển Trung Quốc hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam

DSKBD , Lê Đức Tâm, nghiên cứu/khảo sát biển

Viết báo cáo: Lê Đức Tâm

Dự án Đại Sự Ký Biển Đông ngày 22/8/2021

———-

Lưu ý: Luật quốc tế không coi hai khái niệm “nghiên cứu khoa học biển” và “khảo sát” là như nhau và có những điều chỉnh riêng cho mỗi loại hình hoạt động. Vì chúng tôi cần có thời gian để hoàn thành tổng hợp thông tin về chức năng của từng loại tàu nghiên cứu/khảo sát của Trung Quốc, chúng tôi tạm thời sử dụng chung khái niệm “nghiên cứu/khảo sát” để có thể báo cáo sự kiện một cách kịp thời. Báo cáo này chỉ thuần tuý là một báo cáo về những diễn biến đang xảy ra trên thực địa, chưa có hàm ý về khía cạnh pháp lý. Một phân tích pháp lý sẽ được trình bày vào một thời điểm sau khi chúng tôi có đủ thông tin về chức năng và thông số kỹ thuật của từng tàu.

———-

Tàu khảo sát/nghiên cứu khoa học Trung Quốc hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, Philippines và Malaysia

Tàu nghiên cứu/khảo sát Hai Da Hao của Trung Quốc đã hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines từ ngày 10 đến 12/8/2021 với khoảng cách gần nhất đến bờ biển nước này khoảng gần 60 hải lý. Tiếp đó, tàu đã chuyển vào hoạt động ở vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam từ ngày 14/8. Tại vùng biển Việt Nam, Hai Da Hao đã hoạt động tại vùng biển từ Phú Yên đến khu vực phía tây nam bãi Tư Chính với khoảng cách gần nhất đến bờ biển nước ta khoảng 60 hải lý vào ngày 16/8 tại vùng biển tỉnh Phú Yên.

Tiếp tục đọc “Nhiều tàu nghiên cứu/khảo sát biển Trung Quốc hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam” →

Hơn 87.000 người đã được đặc xá theo Luật Đặc xá năm 2007

Thứ ba, 04/05/2021 18:31

(PLVN) – Chiều 4/5, tại Hà Nội, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc chủ trì buổi làm việc với lãnh đạo các cơ quan gồm: Ban Nội chính Trung ương, Văn phòng Chủ tịch nước, các cơ quan tư pháp trung ương và Bộ Công an về việc thi hành Luật Đặc xá năm 2018.

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại buổi làm việc - Ảnh: TTXVN

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại buổi làm việc – Ảnh: TTXVN

Theo đánh giá của Bộ Công an và các thành viên dự họp, Luật Đặc xá năm 2018 đã khắc phục cơ bản những bất cập của Luật Đặc xá năm 2007 nhằm nâng cao hiệu quả của công tác đặc xá. Luật cũng đã giao Chính phủ quy định chi tiết một số điều kiện của người được đề nghị đặc xá, hồ sơ đề nghị đặc xá, trình tự, thủ tục lập danh sách, thẩm định, thẩm tra danh sách, hồ sơ đề nghị đặc xá, trách nhiệm của UBND các cấp, cơ quan tổ chức có liên quan trong việc tiếp nhận, giúp đỡ người được đặc xá hòa nhập với gia đình và cộng đồng.   

Tiếp tục đọc “Hơn 87.000 người đã được đặc xá theo Luật Đặc xá năm 2007” →

Công bố danh sách “Doanh nghiệp xuất khẩu uy tín” năm 2020

Chánh Trung Thứ Tư,  18/8/2021, 21:06

(KTSG Online) – Bộ Công Thương vừa công bố danh sách “Doanh nghiệp xuất khẩu uy tín” năm 2020.


Xuất khẩu vải thiều Bắc Giang bằng máy bay sang Nhật Bản. Ảnh: ĐVCC

Trên cơ sở đề xuất của 60 cơ quan, tổ chức xét chọn (bao gồm các bộ, ngành, hiệp hội ngành hàng, sở công thương tỉnh, thành phố), Bộ Công Thương đã xét chọn được 315 doanh nghiệp (tương đương với 323 lượt doanh nghiệp theo 26 ngành hàng).

Danh sách doanh nghiệp xuất khẩu uy tín được tổng hợp và công bố trên cơ sở xét chọn và đề xuất của các cơ quan hữu quan, được xét chọn trên cơ sở các tiêu chí do Bộ Công Thương quy định về mức kim ngạch xuất khẩu tối thiểu, về uy tín trong kinh doanh đối với bạn hàng nước ngoài, về việc chấp hành nghĩa vụ đối với Nhà nước trong lĩnh vực hải quan, thuế, môi trường…

Đây là một hoạt động nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu và mở rộng thị trường, đặc biệt là khi Việt Nam đã tham gia vào một loạt các hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương.

Danh sách “Doanh nghiệp xuất khẩu uy tín” năm 2020 được đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ Công Thương (www.moit.gov.vn) và trang thông tin điện tử của một số cơ quan hữu quan.

Danh sách “Doanh nghiệp xuất khẩu uy tín” năm 2020 tại đây.

Trả thú hoang về môi trường tự nhiên: Sau rạp xiếc sẽ đến vườn thú?

Nhân dân – Chủ Nhật, 04-07-2021, 06:43

Hai cá thể gấu con ở Rạp xiếc Trung ương được cứu hộ. Bác sĩ thú y khám sức khoẻ cho hai gấu sau gây mê. Ảnh năm 2019.

Thời gian vừa qua, việc Rạp xiếc Trung ương nói “không” với biểu diễn xiếc thú hoang dã và chuyển giao bốn con gấu cuối cùng cho Trung tâm Cứu hộ gấu Tam Ðảo đã được dư luận hoan nghênh, ủng hộ.

Từ sự việc này, có nhiều ý kiến cho rằng, đã đến lúc các công viên, vườn bách thú hiện nay nên sớm xây dựng lộ trình phù hợp để trả thú hoang về môi trường tự nhiên. Bởi về bản chất, “công việc” của thú hoang dã tại các rạp xiếc và vườn thú không khác nhau là bao. Người xem đều phải trả tiền để được ngắm nhìn chúng, thậm chí trong vườn thú độ thân thiện, hấp dẫn còn thua xa rạp xiếc.

Tiếp tục đọc “Trả thú hoang về môi trường tự nhiên: Sau rạp xiếc sẽ đến vườn thú?” →