La main-d’œuvre tonkinoise en Nouvelle-Calédonie et aux Nouvelles-Hébrides

Advertisements

Les Vietnamiens : la communauté «laborieuse» de Nouvelle-Calédonie

– La situation des engagés Tonkinois sous contrat en Nouvelle-Calédonie et aux Nouvelles- Hébrides : d’une crise Tonkinoise à une crise permanente en Océanie >>
– Domination et résistances des engagés tonkinois en Nouvelle-Calédonie et dépendances, 1891-1960 >>
– De l’engagement comme « esclavage volontaire ». Le cas des Océaniens, Kanaks et Asiatiques en Nouvelle-Calédonie (1853-1963) >>
– Chronique d’une crise coloniale et son contexte : les Vietnamiens de Nouvelle-Calédonie (1945-1964) >>
– Les Vietnamiens : la communauté «laborieuse» de Nouvelle-Calédonie >>
– Người “Chân Đăng” ở Nouvelle Calédonie >>

Le Cri du Cagou


Travailleuses indochinoises dans les plantations calédoniennes

Dans la deuxième moitié du XIXème siècle, après le boom du nickel de 1873, les colons de Nouvelle-Calédonie ont besoin de main d’œuvre. Faire travailler les canaques ayant toujours été compliqué, on a commencé à faire venir des travailleurs Néo-Hébridais, des Salomonais, ainsi que des Hindous, des Réunionnais. Puis c’est vers l’Asie proche et surpeuplée que les employeurs calédoniens vont se tourner. Ils firent d’abord venir des Chinois, via la Société Le Nickel, mais ceux-là n’ont pas été nombreux à vouloir s’installer en Nouvelle-Calédonie. Puis des Japonais, et enfin, des Javanais et Indochinois… Continue reading “Les Vietnamiens : la communauté «laborieuse» de Nouvelle-Calédonie”

Domination et résistances des engagés tonkinois en Nouvelle-Calédonie et dépendances, 1891-1960

Domination et résistances des engagés tonkinois en Nouvelle-Calédonie et dépendances, 1891-1960 Claudy Chêne
Résumé | Mots-clés | Sommaire | Texte | Auteur | Notes | RéférencesHaut de page 

RÉSUMÉ

Depuis la découverte de la garniérite par Jules Garnier en 1866, la Nouvelle-Calédonie tient sa prospérité de l’exploitation du nickel. Pour extraire ce minerai, les industriels font appel à des ouvriers asiatiques, dont des engagés tonkinois sous contrat pour 5 ans, à partir de 1891. Dans les années 1920, l’essor des plantations des Nouvelles-Hébrides fait aussi appel à eux. Les contrats de travail organisent les heures de travail, les salaires, les logements et les rations alimentaires. Des textes législatifs locaux et nationaux encadrent aussi les recrutements, le travail, les déplacements, les contrôles par des syndics de l’immigration (la gendarmerie), les punitions et les sanctions. Le cadre de l’usine et de la plantation, dans lequel les clauses de contrat ne sont pas toujours respectées par certains engagistes, concentre à la fois la domination au travail et la domination coloniale. Dès lors, des phénomènes de résistances à la domination, violents ou cachés, y sont concomitants.

Loin de l’idée admise en Nouvelle-Calédonie de désigner les grèves de 1940 comme le premier moment de revendications des Tonkinois et de le faire coïncider avec la volonté de rapatriements, nous souhaitons montrer l’existence de formes de résistances à la domination au travail, antérieures et contemporaines à l’essor industriel calédonien. Puis, nous interrogerons cette relation en termes d’interactions et l’appréhenderons par la part de liberté que les populations colonisées tentèrent de s’octroyer, grâce à des actes de résistances et de contournement. Cette relecture des rapports de domination au travail pourrait rendre leurs actions plus audibles et permettre d’entrevoir leurs impacts sur l’évolution de la situation coloniale calédonienne. Continue reading “Domination et résistances des engagés tonkinois en Nouvelle-Calédonie et dépendances, 1891-1960”

La situation des engagés Tonkinois sous contrat en Nouvelle-Calédonie et aux Nouvelles- Hébrides : d’une crise Tonkinoise à une crise permanente en Océanie

– La situation des engagés Tonkinois sous contrat en Nouvelle-Calédonie et aux Nouvelles- Hébrides : d’une crise Tonkinoise à une crise permanente en Océanie >>
– Domination et résistances des engagés tonkinois en Nouvelle-Calédonie et dépendances, 1891-1960 >>
– De l’engagement comme « esclavage volontaire ». Le cas des Océaniens, Kanaks et Asiatiques en Nouvelle-Calédonie (1853-1963) >>
– Chronique d’une crise coloniale et son contexte : les Vietnamiens de Nouvelle-Calédonie (1945-1964) >>
– Les Vietnamiens : la communauté «laborieuse» de Nouvelle-Calédonie >>
– Người “Chân Đăng” ở Nouvelle Calédonie >>

Centre Georges Chevrier

Crises, précarité/fragilité
La situation des engagés Tonkinois sous contrat en Nouvelle-Calédonie et aux Nouvelles- Hébrides : d’une crise Tonkinoise à une crise permanente en Océanie
Claudy Chêne
Résumé | Mots-clés | Sommaire | Texte | Auteur | Notes | Références
Haut de page 

RÉSUMÉ

La migration des engagés Tonkinois pour le travail vers la Nouvelle-Calédonie et les Nouvelles-Hébrides entre 1891 et 1964 interroge le concept de crise à plusieurs titres. C’est pour répondre à une situation de crise politique, économique et sociale au Tonkin qu’ils ont fait le choix d’un exil temporaire jusqu’en 1940, devenu constant jusqu’en 1964. De l’incertitude de la crise naît l’opportunité et l’espoir d’en sortir. Si je m’en tiens à la définition d’Edgar Morin : « Moment où, en même temps qu’une perturbation, surgissent les incertitudes », une crise se définie comme un processus qui menace de désagrégation une organisation ou un univers de références et constitue la rupture d’un équilibre qui remet en cause l’existence d’un système. Or, en Océanie, l’espoir (décrit par de nombreux Chân dăng ) cède la place à des conditions de travail et de vie qui maintiennent ces engagés dans la précarité morale et sociale. Leurs oppositions, les mouvements de révoltes ou les grèves n’y ont pas mis un terme définitif. En se plaçant du point de vue des engagés, cette situation peut être considérée sous l’angle d’une crise permanente que la banalisation rend presque inaudible. Si une crise constitue une rupture et agit comme un révélateur de nouvelles réalités, elle est aussi le produit d’une société en changements et en réajustements permanents. Pourtant, l’histoire des engagés Tonkinois en Nouvelle-Calédonie et aux Nouvelles-Hébrides rend compte de la capacité de résilience nécessaire pour surmonter ces temps de crises, pour saisir l’opportunité de rebondir et interroge le concept de crise comme symptôme et remède à une fragilité chronique des populations engagées. Ainsi, nous rappellerons d’abord la situation économique, sociale et politique du Tonkin à la fin du xixe siècle car il faut penser le fonctionnement d’une crise en termes de système. Puis nous rendrons compte de la précarité vécue par les engagés Tonkinois en Nouvelle-Calédonie au travers des logements, des salaires, de la place des femmes et des enfants. Enfin, les moyens employés par les Tonkinois pour lutter contre cette précarité pourront mettre en évidence les éléments de leur volonté pour sortir d’une situation de crise.

Haut de page MOTS-CLÉS
Continue reading “La situation des engagés Tonkinois sous contrat en Nouvelle-Calédonie et aux Nouvelles- Hébrides : d’une crise Tonkinoise à une crise permanente en Océanie”

Người “Chân Đăng” ở Nouvelle Calédonie

– La situation des engagés Tonkinois sous contrat en Nouvelle-Calédonie et aux Nouvelles- Hébrides : d’une crise Tonkinoise à une crise permanente en Océanie >>
– Domination et résistances des engagés tonkinois en Nouvelle-Calédonie et dépendances, 1891-1960 >>
– De l’engagement comme « esclavage volontaire ». Le cas des Océaniens, Kanaks et Asiatiques en Nouvelle-Calédonie (1853-1963) >>
– Chronique d’une crise coloniale et son contexte : les Vietnamiens de Nouvelle-Calédonie (1945-1964) >>
– Les Vietnamiens : la communauté «laborieuse» de Nouvelle-Calédonie >>
– Người “Chân Đăng” ở Nouvelle Calédonie >>

Lịch sử hình thành và phát triển 120 năm của cộng đồng người Việt tại Nouvelle Calédonie, thuộc đia Pháp ngày xưa và ngày nay là “dependent territory” (Lãnh thổ lệ thuộc) của Pháp, sẽ được giới thiệu với khán giả VTV4 qua bộ phim tài liệu “Biết đâu nguồn cội”. Khán giả sẽ cùng đoàn làm phim trở lại vùng đất xưa và nghe những nhân chứng kể lại câu chuyện về thế hệ “Chân Đăng” đầu tiên.

Continue reading “Người “Chân Đăng” ở Nouvelle Calédonie”

Bác sĩ gốc Việt bị bắt vì kê toa thuốc gây nghiện bất hợp pháp

Tuesday, 18/12/2018 – 08:53:04 viendongdaily

Bác Sĩ Phạm Anh Dzũng (Yelp)

QUẬN CAM – Một bác sĩ gốc Việt làm việc tại Irvine đã bị bắt vào hôm thứ Ba vì các cáo trạng liên bang, nói rằng ông đã cố tình kê toa thuốc có chất gây nghiện cho những người nghiện ma túy, dẫn đến ít nhất 5 trường hợp chết vì dùng thuốc quá liều.

Ngoài ra, nhà chức trách cũng nghi ngờ rằng có thể vị bác sĩ này đã cung cấp thuốc gây nghiện một cách gián tiếp cho tay súng đã gây ra vụ thảm sát trong quán bar ở Thousand Oaks vào tháng trước. Ông Phạm Anh Dzũng, 57 tuổi, cư dân Tustin, bị đặc vụ chống ma túy DEA bắt giữ vào sáng thứ Ba, với 2 tội phân phối bất hợp pháp thuốc giảm đau oxycodone – loại thuốc có nguy cơ gây nghiện rất cao. Continue reading “Bác sĩ gốc Việt bị bắt vì kê toa thuốc gây nghiện bất hợp pháp”

Người Việt ở New Orleans biểu tình phản đối lệnh trục xuất của Trump

VNE – Thứ sáu, 21/12/2018, 12:12 (GMT+7)

Cộng đồng người Việt cho rằng chính sách trục xuất của chính quyền Trump đã phản bội những người đến Mỹ tị nạn sau chiến tranh.

Người Việt biểu tình ở New Orleans để phản đối chính sách trục xuất của chính quyền Trump. Nguồn: AP.

“Những người này đã đền tội. Thật không công bằng khi dựa vào quá khứ để o ép họ”, AFP dẫn lời Minh Nguyên, lãnh đạo tổ chức VAYLA chuyên hỗ trợ thanh niên và các gia đình ở New Orleans, phát biểu. Cộng đồng người Việt ở thành phố New Orleans khá lớn, bao gồm nhiều người đến Mỹ tị nạn sau chiến tranh và con cái của họ. “Họ có mọi quyền được sống ở đây. Họ được bảo vệ. Họ là thường trú nhân trên đất Mỹ. Họ chưa bao giờ phải lo lắng về việc bị trục xuất và giờ bỗng nhiên họ đối mặt với nguy cơ đó”. Continue reading “Người Việt ở New Orleans biểu tình phản đối lệnh trục xuất của Trump”

Vài dòng về prof. Phil Grub

TĐH: Mình đăng lại bài này của một người hoc trò nói về GS Phil Grub, vì GS là một thành viên trong ban giám đốc thời mình thành lập Vietnamese American Education Foundation năm 1992 để bắt đầu công cuộc giúp phát triển đất nước. GS Grub, với một network bạn ở Châu Á là người giúp được mình nhiều việc thời bấy giờ, đặc biệt là việc mở lớp luật tại Bộ Tư Pháp VN tháng 9 năm 1992, là việc mà lúc đó nhiều người cho là “không thể.”

The passing of Phil Grub, my Professor, Academic Advisor, and Friend

March 4, 2009

I recently learned of the passing of my Professor, Academic Advisor and Friend, Phil Grub (picture ) who succumbed to cancer on April 14, 2008. Phil was a unique American who had the ability to sport and develop talent, especially from the developing world. He took a particular interest in my education at the George Washington University School of Business, Washington DC.

He offered good advice and introduced me to a lot of contacts through his regular parties and social functions. Phil also exposed me to the American way of life and the generosity of the American people. A keen traveller and networker, he would make it a point to visit his former students in Malaysia, Singapore, South Korea and Japan. Phil had planned to visit Southeast Asia in October, 2008 and that was not to be. I kept e-mailing him but I never got any response last year. It was unusual for Phil not to reply. At least now I know the reason why. Continue reading “Vài dòng về prof. Phil Grub”

Văn học Việt Nam ở hải ngoại, những vấn đề của sự phát triển hiện nay

  •   A. A. SOKOLOV
  • VHNA – Thứ ba, 16 Tháng 4 2013

Văn học Việt Nam ở hải ngoại, những vấn đề của sự phát triển hiện nay

1. Lời mào đầu

Lịch sử di tản của người Việt Nam đến các nước khác mà từ đó đã hình thành cộng đồng của người Việt Nam ở nước ngoài, tính được gần một thế kỷ. Tuy nhiên, sự xuất ngoại ồ ạt từ Việt Nam là một hiện tượng tương đối mới.

Cho đến nay chưa có sự thống kê chính xác về số lượng người Việt Nam hiện đang sống ở nước ngoài. Theo tài liệu của Bộ Ngoại giao CHXHCN Việt Nam, có khoảng 2,7 triệu người Việt Nam đang sinh sống trong gần 90 nước trên thế giới, hơn nữa, khoảng 80%  tại các nước phát triển về mặt công nghiệp1. Phần lớn Việt kiều chọn Hợp chủng quốc Hoa kỳ và Canada làm nơi sinh sống, tiếp theo là các quốc gia Âu châu – Pháp, Đức, Ý, Hà Lan và Áo. Continue reading “Văn học Việt Nam ở hải ngoại, những vấn đề của sự phát triển hiện nay”

Overseas Vietnamese say complicated procedures make it difficult to buy houses

Last update 16:00 | 08/11/2017
VietNamNet Bridge – Many overseas Vietnamese, or Viet Kieu, have given up the plan to buy houses iand settle down here because they cannot meet required procedures.vietnam economy, business news, vn news, vietnamnet bridge, english news, Vietnam news, news Vietnam, vietnamnet news, vn news, Vietnam net news, Vietnam latest news, Vietnam breaking news, viet kieu, land use right certificate

Huynh Dang Hai, a Viet Kieu in France, said soon after the government released the decision allowing Viet Kieu to buy houses in Vietnam, he returned to Vietnam to purchase a villa.

However, he could not obtain house ownership certificate because he could not prove he was born in Vietnam. Some relatives and neighbors met the local authority officials and acted as witnesses for Hai. However, this was not enough. Continue reading “Overseas Vietnamese say complicated procedures make it difficult to buy houses”

Gov’t urged to ease home-buying for foreigners

vietnamnet

HCM City People’s Committee has asked relevant departments to tackle problems in granting house ownership certificates to overseas Vietnamese to encourage their investment into the real estate market.

Gov’t urged to ease home-buying for foreigners, vietnam economy, business news, vn news, vietnamnet bridge, english news, Vietnam news, news Vietnam, vietnamnet news, vn news, Vietnam net news, Vietnam latest news, Vietnam breaking news

Foreigners are provided with information about buying houses. — Photo vietnambiz.vn

Statistics of the municipal Department of Construction revealed that only 15 Viet kieu (overseas Vietnamese) and foreigners were granted house ownership certificates in the city during the past two years. Continue reading “Gov’t urged to ease home-buying for foreigners”

Vietnamese migrants could be on borrowed time in Cambodia

channelnewsasia – The Cambodian government is threatening to deport any “newcomers” unable to produce correct and legal documentation.


Many Vietnamese communities exist around the Tonle Sap. (Photo: Pichayada Promchertchoo)  

 (Updated: )

PHNOM PENH: The Cambodian government has illegal Vietnamese migrants in its sights, threatening to deport any “newcomers” unable to produce correct and legal documentation.

The Ministry of Interior earlier this month reiterated plans to revoke documentation from about 70,000 individuals on the basis that they were incorrectly issued. Continue reading “Vietnamese migrants could be on borrowed time in Cambodia”

Remittance to HCMC reaches $3.38b in 9 months

Last update 13:51 | 06/10/2017

Overseas remittance flowing into HCM City until the end of September rose 12.5 per cent month-on-month to nearly US$3.38 billion.

Remittance to HCMC reaches $3.38b in 9 months, vietnam economy, business news, vn news, vietnamnet bridge, english news, Vietnam news, news Vietnam, vietnamnet news, vn news, Vietnam net news, Vietnam latest news, Vietnam breaking news

The State Bank of Viet Nam (SBV)’s HCM City branch reported that the capital flow increased 6 per cent year-on-year.

Most of the remittance came from the United States, accounting for some 60 per cent of the total, followed by the Europe with roughly 19 per cent. Continue reading “Remittance to HCMC reaches $3.38b in 9 months”