Tiếng Việt từ thế kỉ 17 – tản mạn về hát xẩm xoan (phần 28)

Các thừa sai Dòng Tên đầu thế kỷ 17 học và ký âm tiếng Việt

Nguyễn Cung Thông[1] 

Phần này bàn về “hát xẩm xoan” trong tiếng Việt từ thời bình minh của chữ quốc ngữ đến nay, đặc biệt là chữ xoan trong cách dùng trên.

Các tài liệu tham khảo chính của bài viết này là bốn tác phẩm của LM de Rhodes soạn: (a) cuốn Phép Giảng Tám Ngày (viết tắt là PGTN), (b) Bản Báo Cáo vắn tắt về tiếng An Nam hay Đông Kinh (viết tắt là BBC), (c) Lịch Sử Vương Quốc Đàng Ngoài 1627-1646 và (d) tự điển Annam-Lusitan-Latinh (thường gọi là Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL) có thể tra tự điển này trên mạng, như trang http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false .

Tiếp tục đọc “Tiếng Việt từ thế kỉ 17 – tản mạn về hát xẩm xoan (phần 28)”

Những bức tranh triệu USD của mỹ thuật Việt

VNE – Thứ hai, 19/4/2021, 19:54 (GMT+7)

“Chân dung cô Phương” của Mai Trung Thứ, “Khỏa thân” của Lê Phổ… nằm trong số các bức họa triệu USD trên sàn đấu giá công khai.90

Bức “Portrait of Mademoiselle Phuong” (Chân dung cô Phương) của Mai Trung Thứ vừa trở thành tác phẩm hội họa đắt nhất của mỹ thuật Việt khi đạt 3,1 triệu USD trong phiên đấu giá tại Hong Kong chiều 18/4. Theo Sotheby’s, “Portrait of Mademoiselle Phuong” là bức tranh hoành tráng nhưng rất dịu dàng và gần gũi. Nhà đấu giá mô tả tác phẩm gói gọn tình cảm của Mai Trung Thứ dành cho Phương – một phụ nữ Hà Nội, được cho là người tình của ông. Tác phẩm sơn dầu được Mai Trung Thứ sáng tác năm 1930, kích thước 135,5 x 80cm, khi ông đang là giáo viên dạy vẽ tại trường Lycée Francais de Hue (Trung học Pháp tại Huế).

Tiếp tục đọc “Những bức tranh triệu USD của mỹ thuật Việt”

“Sạt lở mỹ quan” và đô thị “xấu hóa”

 nguoidothi – 20:39 | Thứ hai, 12/04/2021 Sự cố sửa chữa làm tan nát nhà nguyện của tu viện cổ Franciscaines ở Đà Lạt mới đây (9.3), một lần nữa gióng lên tiếng chuông báo động “sạt lở di sản trong lòng đô thị” (*). Tuy nhiên, trong khi các di sản kiến trúc hay, đẹp bị xóa bỏ hoặc hư hao không ngừng thì cùng lúc không ít các công trình xây dựng mới gây tổn hại mỹ quan chung, vẫn liên tục ra đời.

Hiện trường tu viện Franciscaines khi tháo dỡ. Ảnh: Lâm Viên/Báo Thanh niên

Nhiều cao ốc “lạ lùng” đã và đang xuất hiện dày đặc, làm biến đổi khung cảnh các khu phố từng làm nên hồn cốt các đô thị. Những năm gần đây, nhiều tòa nhà công cộng, tượng đài, công viên và ngay cả cầu đường có kiểu dáng kệch cỡm hay màu sắc dị dạng đã gây “bão dư luận” trong cư dân tại chỗ và với cả du khách.

Tiếp tục đọc ““Sạt lở mỹ quan” và đô thị “xấu hóa””

Giáo dục dành cho học sinh dân tộc thiểu số: thách thức và cơ hội trong đại dịch COVID-19

Unicef.org – 11 Tháng 5 2020 – Rana Flowers, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam

Khi Việt Nam sắp dần mở cửa lại trường học, tôi rất muốn tìm hiểu về công tác chuẩn bị của các nhà trường để đảm bảo an toàn cũng như sẵn sàng chào đón học sinh quay lại trường. Chặng đường lái xe lên huyện Sapa cảnh sắc thật hùng vĩ. Từ mọi góc độ, vẻ đẹp của đất nước Việt Nam hiện lên thật rực rỡ.

Khi Việt Nam sắp dần mở cửa lại trường học, tôi rất muốn tìm hiểu về công tác chuẩn bị của các nhà trường để đảm bảo an toàn cũng như sẵn sàng chào đón học sinh quay lại trường.
UNICEF Việt Nam\Trương Việt Hùng

  • Ngôn ngữ tài liệu bằng: English, Tiếng Việt

Chúng tôi dừng chân tại ngôi trường nhỏ nằm ở chân ngọn núi Phan-Xi-Păng. Cổng trường rộng mở chào đón chúng tôi, nhưng lần này thiếu vắng nụ cười, khuôn mặt rạng rỡ và tiếng hò reo của học sinh. Tôi muốn đến thăm Lào Cai vì ngành giáo dục và các thầy cô giáo nơi đây luôn mong mỏi đổi mới sáng tạo, thúc đẩy hơn nữa các tiến bộ trong công tác dạy và học trong nhà trường.
Tiếp tục đọc “Giáo dục dành cho học sinh dân tộc thiểu số: thách thức và cơ hội trong đại dịch COVID-19”

Nam Việt Nam Có Tồn Tại Được Không? (Is South Vietnam Viable?), Nguyễn Thái

thư viện hoa sen – 19/12/201212:00 SA

1963 – 2013
NĂM MƯƠI NĂM NHÌN LẠI
TẬP HAI (2/3)
Tuyển tập của 99 tác giả
và những lời Phê phán của 100 Chứng nhân
về chế độ Ngô Đình Diệm
Nhà xuất bản Thiện Tri Thức Publications 2013
TẬP MỘTTẬP HAITẬP BA

50namnhinlai-med123

Chương Bốn
BÁNH XE LỊCH SỬ
Thiên thời Địa lợi Nhân hòa

NAM VIỆT NAM
CÓ TỒN TẠI ĐƯỢC KHÔNG
(IS SOUTH VIETNAM VIABLE?)

Nguyễn Thái

Tác giả Nguyễn Thái nguyên là Chủ tịch Hội Sinh Viên Công Giáo Việt Nam tại Mỹ. Sau hiệp định Genève 1954, vì là một tín đồ Công giáo, tác giả được ông Diệm mời về nước và cử làm. Tổng giám đốc Việt Nam Thông Tấn Xã, 1955-1961. Năm 1961, tác giả bất mãn vì chế độ độc tài của chính phủ Diệm nên rời khỏi nước và qua Phi Luật Tân, tại đấy, ông viết tác phẩm Is South Vietnam Viable? (Manila, 1962) để phản đối chế độ và cảnh báo với chính quyền Mỹ. Phần trích dưới đây là Lời Mở Đầu của tác phẩm Is South Vietnam Viable? (Nam Việt Nam có tồn tại được không?)

Tiếp tục đọc “Nam Việt Nam Có Tồn Tại Được Không? (Is South Vietnam Viable?), Nguyễn Thái”

Nông nghiệp, nông thôn bị lợi dụng, cày xới như thế nào? – 8 kỳ (Chuỗi bài đang cập nhập)

***

Nông nghiệp, nông thôn bị lợi dụng, cày xới như thế nào?

Điện mặt trời áp mái nhà như một ‘cơn lốc’ tràn qua khắp các vùng nông nghiệp, nông thôn Nam Trung bộ và Tây Nguyên, chiếm đất sản xuất và gây nhiều hệ lụy…

Dự án điện mặt trời áp mái trang trại: Chưa được phê duyệt vẫn xây dựng

Đầu năm 2020, Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 13/2020/QĐ-TTg về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời tại Việt Nam, gần như ngay lập tức, các nhà đầu tư khắp cả nước, như nằm chờ sẵn, chui lên từ đất lên, đồng loạt xuất hiện ở Nam Trung bộ và Tây Nguyên, biến nhiều diện tích đất chăn nuôi, trồng trọt, trang trại, thủy sản, thủy lợi, nông thôn… thành những dự án điện mặt trời và bằng mọi giá hoàn thành công trình, thực hiện mua bán điện với giá cực kỳ ưu đãi của Chính phủ mang lại hiệu quả, lợi nhuận lớn cho nhà đầu tư. Nhưng đổi lại các dự án điện mặt trời cũng tàn phá khủng khiếp các vùng sản xuất nông nghiệp, nông thôn.

Nhóm phóng viên Báo Nông nghiệp Việt Nam đã đi sâu tìm hiểu vạch trần những chiêu trò núp bóng nông nghiệp, nông thôn để thực hiện các dự án sai phạm, trục lợi chính sách. Cũng như sự làm ngơ, thiếu trách nhiệm, đùn đẩy trách nhiệm của các cơ quan, ban, ngành và chính quyền một số địa phương khu vực Nam Trung bộ và Tây Nguyên như thế nào?… 

Hệ thống Điện mặt trời áp mái nhà trải dài hàng cây số tại huyện Chư Prông, Gia Lai.
Hệ thống Điện mặt trời áp mái nhà trải dài hàng cây số tại huyện Chư Prông, Gia Lai.

 

Tiếp tục đọc “Nông nghiệp, nông thôn bị lợi dụng, cày xới như thế nào? – 8 kỳ (Chuỗi bài đang cập nhập)”

Hướng tới Minh bạch và EU khởi động dự án Trao quyền cho Thanh niên Việt Nam xây dựng Văn hóa Liêm chính

towardstransparency.vn – 9-11-2020

THÔNG CÁO BÁO CHÍ

Hà Nội – Nhân Ngày Quốc tế Phòng, chống Tham nhũng, Liên minh Châu Âu và Tổ chức Hướng tới Minh bạch khởi động dự án kéo dài 3 năm nhằm trao quyền cho các lãnh đạo trẻ Việt Nam xây dựng văn hóa liêm chính.

Với sự hỗ trợ tài chính của Liên minh Châu Âu (EU), dự án “Lãnh đạo trẻ Liêm chính vì một Việt Nam Minh bạch (LIFT VIETNAM)” hướng tới thúc đẩy giá trị liêm chính và trao quyền cho thanh niên Việt Nam để trở thành những tác nhân thay đổi trong cộng đồng.

Tiếp tục đọc “Hướng tới Minh bạch và EU khởi động dự án Trao quyền cho Thanh niên Việt Nam xây dựng Văn hóa Liêm chính”

6 Inventions You Wouldn’t Have Without Women

Nationalgeographic.com

ENIAC computer
Two female computer programmers wire the right side of the Electronic Numerical Integrator and Computer, an early general-purpose electronic computer, with a new program.

PHOTOGRAPH BY SCIENCE HISTORY IMAGES, ALAMY

You can thank female inventors for these now-everyday things.

Coffee filters. Monopoly. Windshield wipers. Wireless tech. These very different inventions share one thing in common: they were created by women. Despite their significant contributions, many of these female inventors have gone unrecognized.

In honor of International Women’s Day, take a moment to appreciate these six inventions we wouldn’t have without women.

Coffee Filters

Thanks to Melitta Bentz from Germany, you don’t have to worry about grounds in your cup of joe. In 1908, Bentz was in search of a better coffee-drinking experience. She was annoyed with the beverage’s bitter taste and floating grounds, so she began experimenting with sheets of blotting paper.

After punching holes in the bottom of a brass cup and lining it with the paper, she found a solution and created the paper coffee filter. She received a patent for her invention and started her own coffee-filter company from a room in her apartment.

Monopoly

Elizabeth “Lizzie” Magie came up with the first version of the game, patenting it in 1904 as The Landlord’s Game. She wanted to use the game to teach the masses about economic inequality, so she sold the patent to Parker Brothers for $500.

Thirty years later, a man named Charles Darrow renamed and redesigned her concept as Monopoly. He sold it to the Parker Brothers in 1935, with no mention of The Landlord’s Game.

Magie finally received credit for the game’s invention in the 2015 book, The Monopolists: Obsession, Fury, and the Scandal Behind the World’s Favorite Board Game.

The Pitfalls and Promise of America’s Founding Myths

Maintaining a shared sense of nationhood has always been a struggle for a country defined not by organic ties, but by a commitment to a set of ideals

Smthsonian

Westward Course of Empire
For generations, Americans have sought to understand the sense of shared destiny—or perhaps, civic obligation—that forged the nation. (Emanuel Leutze via Wikimedia Commons under Public domain)

By Colin Woodard SMITHSONIANMAG.COM
FEBRUARY 22, 202122332

Alexander Hamilton had no illusions about what would happen to Americans if the United States collapsed.

If the newly drafted Constitution wasn’t ratified, he warned in Federalist No. 8, a “War between the States,” fought by irregular armies across unfortified borders, was imminent. Large states would overrun small ones. “Plunder and devastation” would march across the landscape, reducing the citizenry to “a state of continual danger” that would nourish authoritarian, militarized

Tiếp tục đọc “The Pitfalls and Promise of America’s Founding Myths”

Tiếng Việt từ thế kỉ 17 – từ Luận Phép Học đến Khoa Học (phần 27)

Các thừa sai Dòng Tên đầu thế kỷ 17 học và ký âm tiếng Việt

Nguyễn Cung Thông[1] 

Phần này bàn về cụm danh từ “khoa học” trong tiếng Việt từ thời bình minh của chữ quốc ngữ đến nay.

Các tài liệu tham khảo chính của bài viết này là cuốn “The Emergence of the Modern Sino-Japnese Lexicon – Seven Studies” (chủ biên/dịch giả Joshua A. Fogel – NXB Brill – Leiden/London 2015), và bốn tác phẩm của LM de Rhodes soạn: (a) cuốn Phép Giảng Tám Ngày (viết tắt là PGTN), (b) Bản Báo Cáo vắn tắt về tiếng An Nam hay Đông Kinh (viết tắt là BBC), (c) Lịch Sử Vương Quốc Đàng Ngoài 1627-1646 và (d) tự điển Annam-Lusitan-Latinh (thường gọi là Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL) có thể tra tự điển này trên mạng, như trang http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false.

Tiếp tục đọc “Tiếng Việt từ thế kỉ 17 – từ Luận Phép Học đến Khoa Học (phần 27)”

In Defense of Bảo Tàng Địa Chất, Saigon’s Most Neglected Museum

By (un)conventional standards, Saigon’s Geological Museum may warrant a score of 1.3/9, but if one considers it as a source of whimsy, it’s a solid 8.2/9.For years, Saigoneer’s editorial staff has discussed visiting and writing about the Geological Museum (Bảo tàng Địa chất), but it never got done. I’ve lived here for half a decade, and when I moved to a new neighborhood a year ago my daily walk to the office took me past the museum; yet I still had never entered. Then, on a whim, one random Tuesday morning several weeks ago, I went. The result? I didn’t think I could love Saigon more than I already did, and yet…

The Collection

When a meteor, a hulking hunk of prehistoric mass, shreds through Earth’s atmosphere and slams into the surface, the impact vaporizes terrestrial scraps of minerals and sends debris into the sky. The molten globs float like glassy raindrops and fall thousands of kilometers away. Buried under layers of rock laid over millions of years, occasionally the shiny shards work their way to the surface; shimmering examples of Earth’s immensity and the intensity of time. Have you ever seen one? If not, you can.

A case filled with these tektites awaits in District 1 alongside literal pieces of lava, impressions made by long-extinct sea creatures straight out of a science-fiction movie, and wood transformed to stone. Can you imagine, wood to stone! What was once a tiny seed and then a towering tube of pulp pumping sap to a canopy of soft leaves made into solid rock by the geological machinations of our exceedingly strange planet. No one seems to care. Tiếp tục đọc “In Defense of Bảo Tàng Địa Chất, Saigon’s Most Neglected Museum”

Đường đến trường “nơi tận cùng” Mù Căng Chải

TTO – Một lần đi trên con đường trơn trượt, ngập ngụa bùn đất, chưa kể phải lội qua 4 con suối lớn chảy xiết và hơn chục khe suối nhỏ mới tới được trường học của các em nhỏ vùng cao để quý trọng hơn từng mét đường bê tông mà công trình “Con đường em đến trường” thực hiện ở Yên Bái.

Vượt hơn 35km đường rừng, sương mù bảng lảng quanh sườn núi, chốc chốc phía xa, đám mây đen bất chợt kéo đến, ánh mắt lo lắng hiện rõ trên gương mặt đồng nghiệp dù bao năm tác nghiệp miền núi và có tiếng “tay lái lụa” chẳng khác gì trai bản. Tiếp tục đọc “Đường đến trường “nơi tận cùng” Mù Căng Chải”

Hội Tam Hoàng và vụ xử bắn Tạ Vinh – 2 kỳ

***

Hội Tam Hoàng và vụ xử bắn Tạ Vinh:

Sự trỗi dậy của những hoàng đế không ngai

05:45 12/08/2015

Rạng sáng ngày 14/3/1966, một người Việt gốc Hoa (Triều Châu) là Tạ Vinh đã bị đưa ra pháp trường cát rồi sau đó bị xử bắn vì tội danh “lũng đoạn nền kinh tế quốc gia”. Pháp trường này nằm trước Trụ sở Hỏa xa Sài Gòn (nay là Công ty vận tải hành khách đường sắt Sài Gòn), nhìn sang bên kia chợ Bến Thành.

Tạ Vinh lúc ra tòa án quân sự mặt trận.

Mặc dù Tạ Vinh không phải là thành viên Tam hoàng nhưng ngay khi ông ta bị bắt rồi bị đưa ra xét xử trong một phiên tòa chớp nhoáng, cả Tam hoàng Chợ Lớn lẫn Tam hoàng Hồng Kông đều ra sức cứu Tạ Vinh bởi lẽ “Nếu không nhanh chóng dập đám cháy nhỏ bằng một thùng nước thì sẽ phải dập bằng cả một hồ nước”…

Tiếp tục đọc “Hội Tam Hoàng và vụ xử bắn Tạ Vinh – 2 kỳ”

Người Hoa (Việt Nam)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Người Hoa
华人
華人
Húarén
Waa4jan4

Một gia đình người Hoa tại Lào Cai, thế kỷ XVIII

Một gia đình người Hoa tại Lào Cai

Tổng số dân
749.466 @2019 [1]
Khu vực có số dân đáng kể
Thành phố Hồ Chí MinhĐồng NaiSóc TrăngKiên GiangBạc LiêuBình DươngQuảng NamĐà NẵngBắc GiangQuảng Ninh
Ngôn ngữ
Tiếng Việttiếng Quảng Đôngtiếng Triều Châutiếng Khách Giatiếng Phúc Kiếntiếng Quan thoại
Tôn giáo
Chủ yếu là Phật giáo Đại thừaĐạo giáo và Khổng giáo, thờ cúng tổ tiên. Một lượng nhỏ theo Công giáo Roma và Tin LànhĐạo Cao Đài
Sắc tộc có liên quan
Người HánHoa kiều

Tiếp tục đọc “Người Hoa (Việt Nam)”

Sài Gòn nhớ nhớ thương thương – 10 kỳ