Hy vọng từ sự đa dạng sinh học

tia sáng  – Hảo Linh

Trước khi Sapanapro ra đời, những người làm chính sách hay làm du lịch đều không thấy tiềm năng du lịch từ đa dạng sinh học của vùng đất Tả Phìn này.

Bà Chảo Sử Mẩy, Tây nữ vương thuốc ở Tả Phìn, một trong ba người sáng lập Sapanapro. Ảnh: Thu Quỳnh.

Khắp Sa Pa giờ đây tràn ngập các khách sạn và spa mở dịch vụ tắm lá thuốc người Dao đỏ, nhưng dân du lịch có thâm niên và kể cả người dân địa phương thường mách nhau đến Sapanapro – cơ sở do chính người Dao đỏ sáng lập và điều hành. Giữa khuôn viên lộn xộn đủ loại phong cách thiết kế chẳng ăn nhập gì với nhau, người ta không thể không chú ý đến hai nhà tắm bằng gỗ pơ mu nằm mấp mé trên mỏm đất, với mái gỗ phủ đầy một lớp dương xỉ bù xù.

Mỗi nhà tắm có ba buồng và nội thất mỗi buồng có bốn chiếc bồn tắm lá thuốc. Mỗi bồn chỉ vừa đúng một người ngồi khoanh chân. Phải rất từ từ, tôi mới quen với nước trong thùng nóng hơn 400C, chìm dần vào thứ thuốc tắm không có xà phòng mà đầy bọt bồng bềnh như mây trắng, tỏa ra hương thơm ngào ngạt. Cửa sổ kính lớn trong phòng nhìn ra thấy bao la rừng núi và ruộng bậc thang vừa qua mùa gặt. Người lâng lâng, nhẹ bẫng.

Tiếp tục đọc “Hy vọng từ sự đa dạng sinh học”

Từ một vụ mất sách

PHẠM HOÀNG QUÂN 01/01/2023 09:52 GMT+7

TTCT Sự nhiêu khê khi muốn đọc sách ở Viện Nghiên cứu Hán Nôm (VHN) đã khiến gần mười năm rồi tôi quên luôn ở Việt Nam có kho sách cổ nơi này.

Sự nhiêu khê khi muốn đọc sách ở Viện Nghiên cứu Hán Nôm (VHN) đã khiến gần mười năm rồi tôi quên luôn ở Việt Nam có kho sách cổ nơi này. Chợt dư luận ồn ào, những thông tin hồi tuần qua về vụ kho sách cổ ở VHN bị mất 25 cuốn, gây thắc mắc nhiều hơn sự tiếc rẻ.

Từ một vụ mất sách - Ảnh 1.

Một trang trong sách “Càn khôn nhất lãm” của Phạm Đình Hổ, có dấu Hoàng Xuân Hãn, hiện lưu ở Viện Nghiên cứu Hán Nôm. Ký hiệu VHv.1360 [ảnh chụp từ sách “Một số tư liệu Hán Nôm về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa – Trường Sa…”, NXB Khoa học xã hội, 2014]. Ảnh: tư liệu của Phạm Hoàng Quân

Ngày trước là bản tin cho biết sách đã mất từ hồi tháng 7-2022, nay mới công bố; ngày sau là tin cho biết viện trưởng nói tìm được một cuốn (Nam Quốc địa dư chí), do ghi nhầm mã số rồi xếp lộn kệ gì đó. 

Một kho tàng văn hiến quốc gia được bảo quản nghiêm mật, nói mất là mất; một cơ quan quản lý thư viện đặc biệt quan trọng, ứng dụng khoa học thư mục ra sao mà nói kiểm kê ghi lộn ký hiệu!

Trong vài thư viện lớn ở thủ đô có cất giữ sách Hán Nôm (Thư viện Viện Sử học, Thư viện Viện Thông tin Khoa học xã hội, Thư viện Quốc gia, Thư viện Đại học chuyên ngành…) thì kho sách cổ ở VHN là nơi nhiều nhứt, sách quý hiếm cũng nhiều nhứt. 

Phát ngôn của lãnh đạo viện này cho thấy đây là nơi bảo tồn những tài liệu lịch sử đặc biệt quan trọng, gồm nhiều sách cổ liên quan đến nghiên cứu lịch sử chủ quyền lãnh thổ quốc gia, mà công tác bảo quản đặc biệt nghiêm ngặt.

Tiếp tục đọc “Từ một vụ mất sách”

Vietnam: Making the most of entrepreneurship and digital marketing for ethnic minorities and women

GIORGIA DEMARCHI, SUSAN SHEN

world bank – FEBRUARY 07, 2022

This page in English, Vietnamese

Supporting ethnic minorities to start a business in Vietnam. © World Bank
As Vietnam’s economic success in the last decades has improved lives for most, the challenge of including ethnic minority populations from remote and mountainous areas in the benefits of growth has remained daunting. © World Bank

Three years ago, Dinh Thi Huyen had a vision: her cooperative farm in Van Ho district, Son La Province, could improve living standards for her Muong ethnic minority community—if only their local specialty rice could reach more customers in Hanoi and tourist locations. Today, holding a beautifully packaged box of Seng Cu rice, she reports that there has been a doubling in the number of farmers working with the cooperative and a 20-percent-increase in their incomes.

“Our product has better quality, a recognized brand name, and a stronger position in the national market,” she says.  

Tiếp tục đọc “Vietnam: Making the most of entrepreneurship and digital marketing for ethnic minorities and women”

How Vietnam opened new doors for deaf children

world bank – NOVEMBER 17, 2022

Portrait of Ly Et
Ly-Et was enrolled in a school accommodating deaf children. The headmaster remembers her arrival.

STORY HIGHLIGHTS

  • The Quality Improvement of Primary Education for Deaf Children Project developed new sign language gestures and trained deaf teachers, mentors, and caregivers.
  • Expanded sign language facilitated the integration of deaf children in Vietnam into the mainstream and special education.
  • The success of the project makes it suitable for expansion around the country and to older students.

Lo Mu Du Ly-Et was born in 2010 to deaf parents belonging to the Cil (K’ho) ethnic group in the central highland province of Lam Dong in Vietnam.  Ly-Et’s parents’ deafness was considered a burden to their families, but they overcame that stigma, raised a family together, and wanted their child to have opportunities that had been unavailable to them.  

Tiếp tục đọc “How Vietnam opened new doors for deaf children”

Thổn thức bản nghèo (3 kỳ)

Thổn thức bản nghèo-Kỳ 1: Bóng tối dưới chân đèn

02/08/2022 | 10:32

TP Trong chiều dài một km nhưng sông Nậm Mộ đã phải gánh 3 nhà máy thủy điện. Hệ lụy nhãn tiền, người dân oằn mình chịu đựng. Lợi đâu chưa thấy nhưng khó khổ đã thấy nhiều.

Những hộ dân ở bến thượng lưu lòng hồ thủy điện Bản Vẽ

Ngược dòng Nậm Mộ

Giữa tháng 7, chúng tôi trở lại xã Tà Cạ, huyện Kỳ Sơn (Nghệ An). Con đường xưa cũ nay được mở rộng, thảm nhựa giúp chúng tôi đến với Tà Cạ nhanh hơn. Những bản làng nằm vắt vẻo bên sườn núi, bờ sông là nơi sinh tồn bao đời nay của cộng đồng dân tộc Thái, Khơ Mú…. Giao thông đã thuận lợi hơn những năm về trước nhưng Tà Cạ vẫn thế, như một đóa hoa rừng chưa đến thì bung nở. “Thủy điện lần lượt chắn dòng, sông Nậm Mộ bị chia cắt thành nhiều đoạn, chỉ 1km đã có 3 nhà máy, nếu tính mật độ và số lượng nhà máy thủy điện thì không địa phương nào nhiều hơn Tà Cạ. Thế nhưng, 3 bản của xã vẫn chưa có điện lưới. Ánh sáng từ điện còn chưa có, nói gì đến phát triển kinh tế”, ông Vi Văn Mằn – Chủ tịch xã Tà Cạ trầm buồn lí giải.

Tiếp tục đọc “Thổn thức bản nghèo (3 kỳ)”

In Vietnam, a forest grown from the ashes of war falls to a resort project

mongabay – by Le Quynh on 19 December 2022

  • Planted in the 1970s as part of Vietnam’s post-war reforestation program, the Dak Doa forest has become both a burgeoning tourist attraction and a lifeline for ethnic minority farmers living in the district.
  • The forest is under threat due to a planned tourism, housing and golf complex slated to cover 517 of the forest’s 601 hectares (1,278 of 1,485 acres).
  • Work on the project is currently suspended due to the death of more than 4,500 trees in a botched relocation operation, as well as sanctions imposed on local leaders by central party leadership, which found local officials to have committed a series of violations related to land management.
  • While currently suspended, the project could still be revitalized if a new investor takes over.

DAK DOA, Vietnam — At the end of the rainy season, the hillsides in Dak Doa district, in central Vietnam’s Gia Lai province, turn pink as the Cỏ Hồng grass blushes in the basaltic soil of a 50-year-old pine forest.

Tiếp tục đọc “In Vietnam, a forest grown from the ashes of war falls to a resort project”

Mong people struggle in poor-equipped Dak Nong night classes

dtinews.vn | October 07, 2022 09:10 PM

Giang Thi So slowly wrote down some new words in a small notebook under her classmate’s weak light torchlight. After travelling 20 kilometres and studying for over an hour, her own torch had already run out of battery.

Giang Thi So learns to write at the evening class in Dak Nong Province

“It has been raining for some days and there was no sunlight so I couldn’t charge it,” she said. “We don’t have access to the electricity grid so we depend on solar power.”

So is attending an illiteracy course organised by authorities for the Mong Ethnic Group in Dak R’mang Commune, Dak Glong District in the central highlands province of Dak Nong. The class is held every Friday evening at 7 pm in the classroom of a local primary school. The students are all adults who mostly farm.

Tiếp tục đọc “Mong people struggle in poor-equipped Dak Nong night classes”

Jarai ethnic singer Balin: Let’s sing in your mother language

Ethnic minority languages are an important component of national identity. In the Central Highlands region, young singer Balin has found a unique way to preserve and promote his Jarai language by introducing bilingual songs in the Jarai and Vietnamese languages to the public.

ND – Saturday, October 22, 2022 at 16:42

Jarai ethnic singer Balin: Let’s sing in your mother language

Nhan Dan (People) Newspaper held a talk with him to learn more about the project.

Question: You have covered popular songs in your native language, which have received tens of millions of views on YouTube. Can you tell us why you decided to turn to singing and composing songs in your mother language?

Tiếp tục đọc “Jarai ethnic singer Balin: Let’s sing in your mother language”

For Vietnam’s businesses, a good fortuneteller is an investment

AljazeeraIn officially Communist Vietnam, fortune telling can guide everything from hiring to timing business trips.

Statute of a goddess in Vietnam
Many businesses in Vietnam see paying gratitude to the heavens and their ancestors as being key to their success [File: Kham/Reuters]

Published On 19 Jan 202219 Jan 2022

Hanoi, Vietnam – Nguyen Duy Cuong, the owner of a building materials company in Ho Chi Minh, can hardly wait to ask his fortuneteller to look at his business plans for the Year of Tiger, which begins on February 1.

Cuong’s fortuneteller, who has advised him for the past 12 years, has been especially busy during the pandemic due to a growing client base drawn by the convenience of services offered online.

Tiếp tục đọc “For Vietnam’s businesses, a good fortuneteller is an investment”

Vietnam’s minorities lose right to farm forests

mekongeye – By Nguyen Dac Thanh

7 November 2022 at 9:10 (Updated on 7 November 2022 at 18:17)

Traditional slash and burn farming lands ethnic minorities in jail as authorities try to preserve country’s forests.

minority

Many people in Dakrong district do not own any farmland. Instead, they are surrounded by a protected forest, hydropower plants and a special-use forest. PHOTO: Nguyen Dac Thanh

QUANG TRI, VIETNAM – One afternoon at the end of 2017, officials in Dakrong district in Central Vietnam’s Quang Tri province visited Ho Thi Nieng’s house. They claimed she and her husband had “burned the protected forest to do farming.”

“We had been cultivating that land for a long time and there had never been a problem,” 26-year-old Nieng, who belongs to the Van Kieu ethnic minority in Ta Leng village, said as she recalled her panic at the accusation.

The following year, in 2018, the young mother was sentenced to nine months in jail for burning the forest to farm it. Nieng’s husband, Ho Van Hai, 32, was also charged with the same crime, but received a suspended sentence – he was only “helping his wife” and had two young children.

Tiếp tục đọc “Vietnam’s minorities lose right to farm forests”

Giấc mơ về một cường quốc văn chương đang trở thành hiện thực

ĐOÀN CẦM THI1 2/11/2022 06:29 GMT+7

TTCTTôi vẫn muốn chúc mừng Hàn Quốc: giấc mơ về một “cường quốc văn chương” của các bạn đang trở thành hiện thực.

Giấc mơ về một cường quốc văn chương đang trở thành hiện thực - Ảnh 1.

GS Đoàn Cầm Thi phát biểu tại một phiên thảo luận của fesstival.

Tại Asian Literature Festival lần IV (thành phố Gwangju, Hàn Quốc) với tư cách là chuyên gia văn học Việt Nam của Inalco (Học viện Ngôn ngữ và Văn minh Đông Phương Paris) và là người sáng lập Tủ sách Văn học Việt Nam đương đại (NXB Riveneuve Pháp), tôi trình bày về việc xuất bản văn học châu Á, đặc biệt là văn học Hàn (trong tương quan với văn học Việt Nam) ở châu Âu.

Người Hàn vốn thiết thực, dường như băn khoăn muốn biết văn chương của mình được phương Tây đánh giá thế nào. Năm 2019, xứ kim chi đã giành giải Cành cọ vàng cho phim Ký sinh trùng của Bong Joon Ho, liệu giấc mơ về một Nobel văn chương có được coi là không quá viển vông?

Tiếp tục đọc “Giấc mơ về một cường quốc văn chương đang trở thành hiện thực”

Couples rely on IVF to have baby boys

VNE – By Phan Duong   November 6, 2022 | 07:53 pm GMT+7

Two boys playing outside in the mountainous Thanh Hoa Province in 2019. Photo by VnExpress/P.D.
Two boys the northern Thanh Hoa Province in 2019. Photo by VnExpress/P.D

Bich Thao and her husband are still trying to get a son after seven years and five in vitro fertilization attempts despite knowing sex selection is illegal.

The couple, both 34 and from the northern Vinh Phuc Province, say they have been unlucky in that all five IVF attempts failed either to faulty embryos or a faulty Y (male) chromosome.

Thao married her husband in 2010 and their first child was a girl. With her husband being the oldest son, the expectation is that she, too, will produce a male heir.

Tiếp tục đọc “Couples rely on IVF to have baby boys”

Ông Vương Hỗ Ninh và nền tảng lý luận của Trung Quốc

H. MINH 03/11/2022 09:47 GMT+7

TTCTTrang chủ của Tân Hoa xã ngày 24-10 tràn ngập hình ảnh và tin tức về Đại hội lần thứ 20 của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), với hình ảnh Tổng bí thư vừa đắc cử Tập Cận Bình chiếm những vị trí áp đảo và trang trọng nhất.

Ông Vương Hỗ Ninh và nền tảng lý luận của Trung Quốc - Ảnh 1.

Thường vụ Bộ Chính trị ĐCSTQ ra mắt Đại hội 20, từ trái sang là các ông: Tập Cận Bình, Lý Cường, Triệu Lạc Tế, Vương Hỗ Ninh, Thái Kỳ, Đinh Tiết Tường và Lý Hi. Ảnh: Reuters

Trước đó một ngày, bài xã luận “Chung Hoa Luận”, tức do lãnh đạo cao nhất của Tân Hoa xã trực tiếp chấp bút, tựa đề: “Bảo đảm cơ bản những thắng lợi mới trên hành trình mới” đã điểm lại một loạt thành tựu phát triển của Trung Quốc trong 10 năm qua. Bài xã luận tất nhiên không quên đề cập vấn đề quan trọng nhất của Đại hội lần này. Khẩu hiệu chính trị “hai xác lập” – được ĐCSTQ thông qua từ năm 2018 – lại được nhấn mạnh: (1) xác lập vị trí hạt nhân của đồng chí Tập Cận Bình trong Trung ương Đảng; và (2) xác lập vai trò trọng tâm của tư tưởng Tập Cận Bình về chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc thời đại mới.

Tiếp tục đọc “Ông Vương Hỗ Ninh và nền tảng lý luận của Trung Quốc”