Nhân kỷ niệm 60 năm phong trào Nhân Văn – Giai Phẩm
Mai An Nguyễn Anh Tuấn
Thi sĩ – Dịch giả Trần Dần
Có một lời đề từ trong một cuốn sách dịch cứ đóng xích trong tâm tư tôi suốt mấy chục năm ròng, không chỉ vì nội dung độc đáo mà còn vì thân phận đặc biệt của nó: “Tôi tặng cuốn sách này cho những ai bụng nhồi đầy tiếng Hy-lạp, tiếng La-tinh, mà chết đói”- Juyn Valex (Cậu Tú, nxb Văn học, 1974). Tiếp tục đọc “Đi tìm dịch giả Trần Dần”→
Nhà thơ Nguyễn Nguyên Bảy đã trân trọng chọn vào phần “Thơ người Thơ đã mất”, sách “Thơ bạn Thơ 2” (Nxb Văn học, 2012) một bài thơ hay, lạ: KHI NÀO THẤY, và thương nhớ Bạn Thơ của anh : “Anh Xuân Hoàng ơi, tôi đã tìm thấy bí quyết vì sao Anh viết được những bài thơ hay và vì sao Anh sống hoàn thành một đời thơ đẹp… Thơ Anh, đời thơ Anh còn cần thêm lời đò đưa gì nữa ?”
Trong một thiên tuỳ bút đặc sắc viết về mùa đông Hà Nội, cố nhà văn Băng Sơn đã viết những dòng giống như lời trăng trối cho đời: “Phải cảm ơn ai đây, trái đất, vũ trụ hay thượng đế, ông trời và tổ tiên đã chọn nơi này cho ta có một đất nước quê hương mỗi năm có bốn mùa rõ rệt, nhất là Hà Nội, nắng thì thật nắng, thu thì thật thu, và mùa đông là niềm trữ tình đầy hoài niệm… Ta đang ăn mùa đông, uống mùa đông, ta giơ tay ra nhận lá thư từ trời gửi về màu đỏ lá bàng hay màu vàng cây cơm nguội, lá thư là tín sứ, là nhịp đàn thăng hoa trong không gian tìm người tri âm tri kỷ… Mùa đông Hà Nội, đến một cột đèn cũng thành kỷ niệm đời người, một tiếng rao khuya cũng rền vang tâm tưởng…”
Mùa Đông- mùa của nỗi buồn tuyệt vọng trong cuộc đời cũ, mùa dễ gợi lên sự chiêm nghiệm về những điều tàn tạ …Chúng ta hãy nhớ lại các nhạc phẩm bất hủ thời tiền chiến, như Đêm Đông, Con thuyền không bến… cùng những bức tranh Phố của danh họa Bùi Xuân Phái… Đó là mùa sương mù phủ dày đặc trên mặt nước hồ Tây- lý do để hồ được mang tên hồ Dâm Đàm, tức hồ mù sương- và cũng là một nguyên cớ để những kẻ xấu tạo dựng nên một vụ án đã vấy bùn lên thanh danh của bậc công thần ái quốc Lê Văn Thịnh trong suốt chín trăm năm…
“Nếu các quý vị băn khoăn, không, không phải là tôi đang mặc váy đâu, và tôi cũng không nói tôi mặc gì ở trong đâu.
Đây là Gho. Đây là trang phục dân tộc của tôi. Đàn ông ở Bhutan đều mặc như thế này. Kia là trang phục của phụ nữ nước chúng tôi. Cũng giống như phụ nữ, đàn ông chúng tôi cũng mặc màu sáng, nhưng không giống như phụ nữ, chúng tôi phải để hở chân ra.
Trang phục dân tộc của chúng tôi là độc nhất. Nhưng đây không chỉ là thứ độc nhất về đất nước tôi. Lời hứa của chúng tôi về việc tiếp tục không phát thải khí nhà kính cũng là độc nhất. Và đó là điều mà tôi muốn trao đổi hôm nay – Lời hứa của chúng tôi tiếp tục không phát thải khí nhà kính. Tiếp tục đọc “Bài phát biểu của thủ tướng Bhutan – đất nước hạnh phúc nhất thế giới”→
Thực tế xuất bản cho thấy lao động của dịch giả còn bị xem nhẹ. Ảnh minh họa
(TBKTSG) – Gần đây rộ lên những cuộc tranh luận về chất lượng dịch thuật. Trong các cuộc tranh luận đó, đẳng cấp, trình độ, thái độ, đạo đức của dịch giả được đưa ra mổ xẻ. Nhưng phía sau đó là gì? Lao động của dịch giả được ghi nhận ra sao?
“Chúng tôi chỉ là những kẻ dịch thuê, xét cho cùng là vậy”, ông Phạm Viêm Phương, một dịch giả văn học nói. Cách nói vừa trần trụi vừa “cám cảnh” đó có lý từ một thực tế xuất bản, ở đó lao động của dịch giả còn bị xem nhẹ. Tiếp tục đọc “Dịch giả hay kẻ dịch thuê?”→
Đối với rất nhiều người Việt Nam ở khắp đất nước và ở khắp các phương trời xa xôi, Hà Nội là nỗi niềm đau đáu nhớ thương…Và Hà Nội cũng đã trở nên gần gũi thân quen một cách lạ lùng đối với nhiều thế hệ người VN cũng như đối với không ít vị khách nước ngoài… Điều đó có thể lý giải bằng nhiều nguyên cớ- mà nguyên cớ trực tiếp nhất, và cũng sâu xa nhất, chính là bởi Hà Nội có bốn mùa thật rõ rệt và đặc sắc, mà người ta có thể cảm nhận được qua da thịt từng sự thay đổi nhỏ bé của hoa lá, mặt sông gương hồ, con đường lối ngõ, những gương mặt người…Và chúng góp phần tạo nên cái được gọi là Hồn sâu thẳm của Hà Nội. Tiếp tục đọc “Hà Nội Bốn Mùa – Xuân”→
VHNA – Ở đây chúng tôi chỉ đề cập đến một vấn đề nhỏ : xưng hô trong trường học Việt Nam hiện nay. Từ điểm xuất phát rất hẹp này để suy nghĩ về một vài hiện tượng của xã hội đương thời. Và chúng tôi chỉ trình bày một số phương diện hạn hẹp của vấn đề, đồng thời ý thức được rằng câu chuyện xưng hô này rất phức tạp, và để cắt nghĩa các hình thức xưng hô cần có những nghiên cứu sâu và liên ngành : ngôn ngữ học, văn hóa học, chính trị học, xã hội học… Bài này thực chất chỉ là một số ghi nhận và lý giải còn phiến diện, và có thể gây tranh cãi.
(TBKTSG) – Richard Florida, kinh tế gia người Mỹ, cha đẻ của khái niệm “giai tầng sáng tạo” (creative class), tác giả một cuốn sách viết về creative class, cho rằng muốn có “giai tầng sáng tạo” thì phải có những “không gian sáng tạo” (creative hub).
Thomas Friedman cho rằng “Thế giới phẳng” qua cuốn sách nổi tiếng cùng tên của ông, nhưng Richard Florida thì nói rằng thế giới không phẳng mà lởm chởm với nhiều cạnh sắc nhọn. Tiếp tục đọc “Muốn sáng tạo phải có không gian”→
Vụ nhà báo Đỗ Doãn Hoàng bị một bọn xã hội đen hành hung một cách dã man, độc ác khiến phần đông giới báo chí VN đau xót và phẫn nộ. Đây là một cú giáng trả có mục đích, có tính toán vào Công lý, Tri thức và Sự thật mà những người thuộc “quyền lực thứ tư” đang làm một đại diện xứng đáng. Là một nhà báo, tôi xin gửi tới Đỗ Doãn Hoàng bài thơ cũ nhưng có lẽ còn nguyên tính thời sự này như một lời tri ân, cảm thông, động viên bạn đồng nghiệp.
Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng trên đường đi điều tra về phá rừng pơ-mu cổ thụ ở Trạm Tấu, Yên Bái. Tiếp tục đọc “Khóc bạn”→
Xưa nay, nhân gian thường nói sống ở đời thì ai cũng phải có tin tưởng đối với quyền năng của cõi siêu hình, gồm hết từ Trời Phật, thần linh các loại cho đến đám quỹ ma, cô hồn. Như trong giới ngư dân, sống nhờ biển cả, họ luôn sống – và cả khi chết – trong tâm cảnh bị gắn chặt vào vô số điều mê tín, dị đoan. Rồi từ định kiến “Có tin mới có linh” nhiều lúc người ta trở nên hồ đồ, hoang tưởng, tin tưởng vô điều kiện về những điều siêu nhiên, không kèm theo chút nào lý trí phân tích, phản biện. Tiếp tục đọc “Về Những Đứa Trẻ Bị Thiêu Cúng Cô Hồn Biển”→
Lần đầu trở về cố đô và ông Bảo Tài còn gặp được rất nhiều thân quyến, trong đó có cả hoàng tử Guy Georges Vĩnh San, người con trai 83 tuổi của vua Duy Tân đang sống tại Cộng hòa PhápCháu nội vua Thành Thái, đang hành nghề chạy xe ôm ở Sài Gòn đã được trở về cố đô Huế dự lễ hiệp giỗ ông nội và một số vị vua Triều Nguyễn, và thăm thú quần thể di tích. Tiếp tục đọc “Cháu nội vua Thành Thái lần đầu về Huế dự giỗ ông”→
ourworldindata – Levels of Trust by Country: ‘Generally speaking, would you say that most people can be trusted or that you need to be very careful in dealing with people?’ Possible Answers ‘Most people can be trusted’ or ‘Can’t be too careful’ – Max Roser1
Correlates, Determinants & Consequences
Percentage of people who trust people in general vs GNP per capita – Beinhocker (2006)2
Percentage of people expressing high level of trust in others (2008) vs. income inequality by Gini index (mid-2000s) – Max Roser3