Dictionaries and writing aids – Từ điển và văn phạm

  1. Cambridge Dictionary (English and other languages; and English grammar)
  2. Dictionary.com
  3. The Blue Book of Grammar and Punctuation
  4. Elements and Styles – Strunk & White
  5. Dictionary – Vietnamese, English and other languages
  6. Hán Việt Từ Điển Trích Dẫn
  7. Từ Điển Việt Hán Nôm
  8. Từ Điển Phật Học Thiện Phúc
  9. New Catholic Encyclopedia: Vol 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, Supplement 2010
  10. Advertisements

Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – Kinh Lạy Cha (phần 5B)

Nguyễn Cung Thông[1]

>> Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – Kinh Lạy Cha (phần 5A)

Phần này bàn về tiếng Việt dùng trong Kinh Lạy Cha (KLC) qua các văn bản từ thời bình minh của chữ quốc ngữ. Tiếp theo bài viết 5A, bài 5B sẽ ghi nhận thêm các dữ kiện nhìn KLC từ các lăng kính khác nhau, hi vọng người đọc sẽ thấy thích thú và tìm hiểu sâu xa hơn.


Chúng ta đang ở đây (ở trên trái đất, trong hệ mặt trời hay chỉ là một chấm nhỏ ở đầu mũi tên này). Hình trên cho thấy hệ mặt trời nằm trong dãi Ngân Hà có trung tâm là vùng sáng ở giữa (chùm sao Saggitarius). Continue reading “Tiếng Việt từ thời LM de Rhodes – Kinh Lạy Cha (phần 5B)”

The world’s required reading list: The books that students read in 28 countries

reading2

This compilation of reading assigned to students everywhere will expand your horizons — and your bookshelves.

In the US, most students are required to read To Kill a Mockingbird during their school years. This classic novel combines a moving coming-of-age story with big issues like racism and criminal injustice. Reading Mockingbird is such an integral part of the American educational experience that we wondered: What classic books are assigned to students elsewhere?

We posed this question to our TED-Ed Innovative Educators and members of the TED-Ed Community. People all over the globe responded, and we curated our list to focus on local authors. Many respondents made it clear in their countries, as in the US, few books are absolutely mandatory. Below, take a look at what students in countries from Ireland to Iran, Ghana to Germany, are asked to read and why. [Note: To find free, downloadable versions of many of the books listed below, search Project Gutenberg.]

Afghanistan

Quran
What it’s about: The revelations of God as told to the prophet Muhammad, this is the central religious text of Islam and remains one of the major works of Arabic literature.
Why it’s taught: “Overall, there is no culture of reading novels in my country, which is sad,” says Farokh Attah. “The only book that must be read in school is the holy Quran, and everyone is encouraged to read it starting from childhood.” Continue reading “The world’s required reading list: The books that students read in 28 countries”

Tổng tập Văn học Phật giáo Việt Nam (3 tập) – Lê Mạnh Thát

TỔNG TẬP VĂN HỌC PHẬT GIÁO VIỆT NAM – tập 1

Tổng tập Văn Học Phật Giáo Việt Nam - Tập 1
Đọc file pdf “Tổng tập VHPGVN – tập 1” ở đây

Thông tin tra cứu

  • Tên sách : Tổng tập Văn Học Phật Giáo Việt Nam – Tập 1
  • Tác giả : Lê Mạnh Thát
  • Dịch giả :
  • Ngôn ngữ : Việt – Hoa
  • Số trang : 921
  • Nhà xuất bản : NXB TP. HCM
  • Năm xuất bản : 2001
  • Phân loại : PG. Việt Nam
  • MCB : 12010000007766
  • OPAC :
  • Tóm tắt :

Continue reading “Tổng tập Văn học Phật giáo Việt Nam (3 tập) – Lê Mạnh Thát”

Chuẩn chính tả tiếng Việt: Việc đã cấp bách!

KVH Theo Giáo sư, Tiến sĩ Trần Trí Dõi, Khoa Ngôn ngữ học, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội, sau hơn sáu mươi năm trở thành chữ viết chính thức, cho đến nay chữ Quốc ngữ vẫn còn chưa được thật sự sử dụng thống nhất trong cộng đồng sử dụng tiếng Việt. Chắc chắn nó sẽ tạo ra những tiêu cực xã hội không đáng có…

65198920-small_282434.jpg (350×263)
Lỗi chính tả có trong một biển hiệu giao thông khuyến cáo người đi đường.

Lỗi chính tả: từ sách học ra cuộc sống

Để chứng minh cho ý kiến này, Giáo sư Dõi đã đưa ra những ví dụ cụ thể. Continue reading “Chuẩn chính tả tiếng Việt: Việc đã cấp bách!”

Không có dân tộc Kinh (?)

NĐT –  11:27 | Thứ hai, 31/07/2017 4

Người Việt, ai cũng phải khai là dân tộc Kinh một cách vô lý. “Kinh” nghĩa là gì? Tự tìm hiểu tôi mới nghiệm ra không có dân tộc nào là dân tộc Kinh cả.


Người Việt phải khai là ‘Dân tộc Việt’ trong cộng đồng ‘Người Việt Nam’ gồm 54 dân tộc anh em mà dân tộc Việt là đông nhất. Ảnh minh họa

Nhiều người lớn đang vò đầu bứt tai than vãn: “Xã hội bây giờ nhiễu nhương quá, chẳng còn tôn ti trật tự”. Ai cũng biết vậy. Cái gì cũng có căn nguyên, nhân nào thì quả đó. Xã hội nền nếp vì mọi thứ đều có quy chuẩn rõ ràng, ngô khoai minh bạch. Việt Nam lắm chuyện khác người, từ những việc rất nhỏ.

Làm sao có thể dạy trẻ con lịch sự, biết kính trọng tổ tiên, ông bà khi tên đường đặt rất tùy tiện. Từ những cách gọi lai căng như Bà Triệu (Triệu Thị Trinh), Trần Hưng Đạo (Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn)… đến những cách gọi thiếu tôn trọng như Thoại Ngọc Hầu (Ngọc Hầu Nguyễn Văn Thoại), Lãnh Binh Thăng (Lãnh Binh Nguyễn Ngọc Thăng), Đề Thám (Đề Lĩnh Hoàng Hoa Thám)… Tệ nhất là cách gọi theo hỗn danh như Ký Con (Đoàn Trần Nghiệp, làm thư ký, nhỏ con), Đồng Đen (Nguyễn Văn Kịp)… Nếu những cách gọi này được phổ cập thì tiếng Việt sẽ thế nào? Continue reading “Không có dân tộc Kinh (?)”

Về đề nghị cải tiến “Tiếq Việt” của ông Bùi Hiền

Chào các bạn,

Lẽ ra thì không nên tốn thời gian cho đề nghị cải tiến “Tiếq Việt” rất nhảm nhí của ông Bùi Hiền. Nhưng việc này đã cho thấy kỹ năng quản lý của nhà nước rất thấp, đưa đến nhiều hoang mang và bức xúc trong dư luận nhân dân. Và đó mới là vấn đề ta cần quan tâm. Cho nên mình viết ra đây vài điểm chính:

– Về đề nghị “cải tiến” “Tiếq Việt” của Ts Bùi Hiển, các ban hãy xem hai câu dưới đây, chuyển đổi từ cách chúng ta đang viết sang cách viết đề nghị của ông Bùi Hiền, dùng “chưong trình dịch” trên trang web tiensibuihien.com

* Trăm năm trong cõi người ta, Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau.

Bùi Hiền cải tiến: Kăm năm koq kõi qười ta, Kữ tài kữ mện’ xéo là gét n’au.

* Bầu ơi thương lấy bí cùng, tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.

Bùi Hiền cải tiến: Bầu ơi wươq lấy bí kùq, tuy zằq xák zốq n’ưq kuq một zàn. Continue reading “Về đề nghị cải tiến “Tiếq Việt” của ông Bùi Hiền”

The magic of Khmer classical dance

 

Chữ viết cổ của người Thái (Sơn La) trở thành di sản văn hóa Quốc gia

(PL+) – Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch vừa công bố thêm 7 di sản văn hóa Quốc gia, trong đó có chữ viết cổ của người Thái (Sơn La).

Bộ VH – TT và DL vừa ban hành quyết định bổ sung 7 di sản vào Danh mục di sản văn hoá phi vật thể quốc gia. Trong danh sách này, các di sản thuộc 4 loại hình: Lễ hội truyền thống; Tập quán xã hội và tín ngưỡng; Nghề thủ công truyền thống; Tiếng nói, chữ viết.

PGS. TS Hoàng Lương từng chia sẻ: “Chỉ cần biết tiếng Thái, biết chữ Thái đen ở Sơn La thì ta có thể đọc được chữ Thái của các vùng khác. Vì chữ Thái ở nơi khác như Mường Tấc, Lai Châu,… chỉ thêm một vài từ”.

Bản gốc
Bản gốc “Quam tô mương” bằng chữ Thái cổ. Ảnh: Internet

Trước đó, năm 2002, nhóm nghiên cứu chữ Thái thống nhất của Trung tâm nghiên cứu Việt Nam và giao lưu văn hóa – Trường Đại học Quốc gia Hà Nội, đã xây dựng Bộ chữ Thái thống nhất, in thành sách dạy thí điểm ở một số địa phương như Hòa Bình, Sơn La, Lai Châu… Bộ chữ Thái này lấy chữ Thái (Sơn La) làm chuẩn.

Sách chữ Thái cổ từ xưa đến nay luôn được coi là một loại cổ vật quý hiếm. Ảnh: Internet
Sách chữ Thái cổ từ xưa đến nay luôn được coi là một loại cổ vật quý hiếm. Ảnh: Internet

Continue reading “Chữ viết cổ của người Thái (Sơn La) trở thành di sản văn hóa Quốc gia”

Cách nói “xuống thuyền, trên trời, ra đời, Đàng Trong/Ngoài …” thời LM Alexandre de Rhodes (phần 1)

Linh mục Alexandre de Rhodes và cuốn Phép Giảng Tám Ngày

Nguyễn Cung Thông[1]

>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói “xuống thuyền, trên trời, ra đời, Đàng Trong/Ngoài …” (phần 1)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói tôi, ta, tao, tớ, qua, min… (phần 2)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng chớ (gì), kín … (phần 3)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng đỗ trạng nguyên, trên/dưới… (phần 4)

Phần này bàn về các cách dùng xuống thuyền, lên đất, ra đời từ nhận xét của linh mục/LM de Rhodes trong cuốn từ điển Việt Bồ La (1651).

LM de Rhodes đã phải cố gắng ghi chú thêm khi thấy các cách dùng này, rất khác biệt (hay có lúc ngược lại) với các cách dùng ngữ pháp truyền thống của tiếng Pháp, La Tinh… Thật ra khi hiểu cách nhìn tổng hợp của người An Nam từ xưa đến nay trong các trường hợp khác như thời gian, tín ngưỡng (kiếp trước, kiếp sau), cách xưng hô (vị trí trong xã hội và gia đình), các câu chuyện hàng ngày (ra chợ, thuyền đi trên sông …) thì ta có thể hiểu phần nào các cách dùng đặc biệt này.

Vấn đề phân định thời gian và không gian trong ngôn ngữ là một chủ đề được nghiên cứu rất nhiều trong vòng ba mươi năm nay, đa phần thuộc về lãnh vực Ngôn Ngữ Học Tri Nhận (Cognitive Linguistics, viết tắt NNTN). Một kết quả nghiên cứu gần đây cho thấy các ngôn ngữ Tây phương thường xem thời gian từ tiêu chí động (dynamic – như người nói đang di chuyển hay thời gian trôi đi như giòng nước) so với tiêu chí tĩnh (static) và khả năng dùng các giới từ định vị (không gian) cho thời gian ở phương Đông … Ngoài ra, nguyên tắc Gestalt sẽ được bàn đến để giải thích phần nào các khác biệt này qua ngôn ngữ.

Các tài liệu tham khảo chính của bài viết này là cuốn Phép Giảng Tám Ngày (viết tắt là PGTN) và từ điển Annam-Lusitan-Latinh (thường gọi là Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL) có thể tra từ điển này trên mạng, như trang này chẳng hạn http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false . Các chữ viết tắt khác là P (tiếng Pháp), A (tiếng A), L (tiếng La Tinh), LM (Linh Mục), VN (Việt Nam), TQ (Trung Quốc), Hán Việt (HV).

Click vào đây để download toàn bài

[1] Nhà nghiên cứu ngôn ngữ ở Melbourne (Úc) – email nguyencungthong@yahoo.com

Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng đỗ trạng nguyên, trên/dưới… (phần 4)

Linh mục Alexandre de Rhodes và cuốn Phép Giảng Tám Ngày

Nguyễn Cung Thông[1]

>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói “xuống thuyền, trên trời, ra đời, Đàng Trong/Ngoài …” (phần 1)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói tôi, ta, tao, tớ, qua, min… (phần 2)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng chớ (gì), kín … (phần 3)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng đỗ trạng nguyên, trên/dưới… (phần 4)

Phần này bàn về cách dùng đỗ như “đỗ trạng nguyên”, xuống thuyền/lên đất, trên và dưới vào thời LM Alexandre de Rhodes sang An Nam truyền đạo, cụ thể là qua tự điển Việt Bồ La và các tài liệu chữ Nôm hay tiếng Việt cùng thời đại. Với cách nhìn rộng ra hơn, từ trục không gian đến thời gian, ta có cơ sở giải thích các cách dùng đặc biệt này trong tiếng Việt. Continue reading “Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng đỗ trạng nguyên, trên/dưới… (phần 4)”

Woodblocks from Nguyen dynasty on show

Last update 16:58 | 24/08/2017

VietNamNet Bridge – Woodblocks from the Nguyen dynasty (1802-1945), which have been recognised as World Documentary Heritage by UNESCO, will be on display at Temple of Literature from August 26.

Woodblocks, Nguyen dynasty, woodblock printings, Vietnam economy, Vietnamnet bridge, English news about Vietnam, Vietnam news, news about Vietnam, English news, Vietnamnet news, latest news on Vietnam, Vietnam
A woodblock from the Nguyen dynasty kept at the Centre of National Archive IV in Da Lat City in Lam Dong Province. Three woodblocks, which have been recognised as World Documentary Heritage by UNESCO, will be on display at Temple of Literature from Saturday. — Photo sggp.org.vn

The display is part of an exhibition on the topic: Access the World’s Documentary Heritage through the Nguyen Dynasty’s Documentary Heritage.

The exhibition will present three woodblocks of the Nguyen dynasty which helped to record official literature and history as well as classic and historical books. The exhibition will also present tens of woodblock printings, the Nguyen kings’ administrative documents, poems and parallel sentences carved on architectural building in the Hue Imperial City. Continue reading “Woodblocks from Nguyen dynasty on show”

Về nguồn gốc từ Ba la mật 菠蘿蜜 mà Hán ngữ dùng gọi quả mít

TĐH: Cây mít có tên Hán là Ba la mật, nghe y hệt như từ “Ba la mật” hay “Ba la mật đa” trong kinh Phật, có nghĩa là qua bờ bên kia, tức là “giác ngộ”, như từ “Bát Nhã Ba la mật đa” trong Bát Nhã Tâm Kinh.  Có lẽ chính vì vậy mà người ta hay trồng mít trong sân chùa. Tuy nhiên bài dưới đây, có giả thuyết rằng “mít” là từ Việt cổ blái mít (trái mít), du nhập sang TQ và biến thành Ba ma mật.  Rất thú vị, và có lý hơn là lý giải rằng âm ba-la-mật-đa là người Trung Hoa lấy từ tiếng Phạn có nghĩa là qua bờ.

Phan Anh Dũng
VHNA
Thứ tư, 16 Tháng 8 2017 07:53

Trước hết về gốc gác phương Nam của cây “ba la mật 菠蘿蜜”[1] thì không cần phải bàn cãi, vì chính sách vở và các trang mạng Trung Quốc cũng ghi rõ ba la mật 菠蘿蜜là giống cây nhiệt đới có gốc gác ở Ấn Độ.

Như vậy phải chăng cách gọi cây “mít” của Việt Nam chính là mượn từ “ba la mật” của Trung Quốc rồi bỏ tiền tố “ba la” đi, chỉ còn “mật” sau đó lại đọc trại cả nguyên âm -â- thành -i-, là nguyên âm có độ mở miệng hẹp hơn ?

Điều nay có vẻ hơi nghịch lý, vì Việt Nam là nước trồng nhiều mít, và cây mít nếu di thực từ Ấn Độ thì lan truyền theo đường ven biển qua Việt Nam vào Trung Quốc thuận tiện hơn là qua vùng núi Tây Tạng, vì đây là vùng núi cao và giá lạnh không thích hợp để trồng mít. Do đó tên gọi “ba la mật” truyền từ Việt Nam sang Trung Quốc có lẽ hợp lý hơn ? Continue reading “Về nguồn gốc từ Ba la mật 菠蘿蜜 mà Hán ngữ dùng gọi quả mít”

Một số dạng trang phục thời Lê

ĐVCP – 15/07/2016

Giao Lĩnh Thường – tức bộ y phục gồm chiếc áo 6 thân có cổ giao nhau (giao lĩnh) đi cùng với chiếc váy quây (thường) – là phục trang phổ biến nhất trong dân gian thời Lê, có thể thấy qua tranh vẽ lẫn điêu khắc.

Giao lĩnh có dạng vạt ngắn và vạt dài.

Giao lĩnh vạt dài triều Lê

Continue reading “Một số dạng trang phục thời Lê”