Conversations on Vietnam Development
Ký
1.
Ngày xưa, những năm 70 nhiễu nhương, loạn lạc lại trúng vào thời sinh viên của bọn tôi ở Sài Gòn. Dù đa số trong bọn đều là con nhà nghèo hay chỉ trung lưu, nhiều bạn phải đi dạy kèm mới đủ tiền mua cours mà học, nhưng bọn tôi lại khá phong lưu, rộng rãi ở cái khoản cà phê. Tiếp tục đọc “Nhớ cà phê lá me bay”
Ký
1.
Xa xưa, vài năm đầu thập kỷ 60, chiến tranh còn chưa khốc liệt mà chỉ mới có mặt đâu đó ở những vùng rừng núi thật xa đô thành Sài Gòn, lâu lắm mới nghe tiếng đại bác chợt vọng về thành phố ban đêm. Do đó, ít ra là đối với tuổi niên thiếu hồn nhiên của những cậu bé dân Sài Gòn như tôi, những tháng 12 của vài năm đầu 60 quả là “bình yên dưới thế”, nên bọn nhóc chúng tôi đều háo hức trông chờ những lễ hội lớn lao, thật vui vẻ là Noel và Tết dương lịch.
Chính vào thời ấy, tôi mới bắt đầu hiểu lễ mừng Chúa Giáng sinh hằng năm không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng của riêng người Thiên Chúa giáo mà thực tế còn là một lễ hội lớn của toàn cầu, gắn liền với lễ hội đón Năm mới của toàn nhân loại, không phân biệt tôn giáo, sắc tộc, màu da, châu lục nào. Vào mùa Giáng sinh, giáo dân lo hành lễ ở nhà thờ của mình rồi cùng toàn thể mọi người chúc tụng, tặng quà qua lại, họp mặt, tiệc tùng, vui chơi, hẹn hò, khiêu vũ,… Tiếp tục đọc “Vui, Buồn Tháng 12”
Ký
Từ thời Trung Hoa cổ đại, Ngũ Hành vốn là một khái niệm siêu hình học nền tảng trong các học thuyết về Âm Dương/Ngũ Hành của Khổng tử và Lão tử. Ngũ Hành là 5 loại vật chất căn bản, gồm: Kim (kim loại), Mộc (gỗ), Thủy (nước), Hỏa ( lửa) và Thổ (đất). Như giải thích trong kinh Dịch và kinh Thư, 5 chất liệu ấy vận động, phát triển theo hướng “tương sinh” và “ tương khắc”, đồng thời biểu thị quy luật sinh thành/vận động của toàn vũ trụ, thế giới và cả trong cuộc sinh tồn của nhân loại. Xuất phát từ Trung Quốc, lần hồi thuyết Ngũ Hành được tín ngưỡng hóa thành sự thờ phượng “vạn vật linh thiêng”, rất phổ biến trong nhiều dân tộc Á Đông – trong đó có Việt Nam – cho đến ngày nay.
Ký
1.
Thể theo nguyện vọng của bạn tôi, gia đình và bạn bè đưa anh đến lò thiêu Bình Hưng Hòa. Tôi nhớ khá rõ là đã rất lâu trước đây, trong lúc chè chén bạn bè, anh từng nói khi anh chết cứ thiêu, tức anh thật lòng muốn thế và chọn lựa “thiêu cho nó gọn, khỏi chiếm đất” của anh không dính dáng gì đến việc nhà nước có ra qui định tặng cho mỗi đám thiêu 3 -4 triệu đồng gì đó nhằm khuyến khích dân chúng chọn thiêu, đừng chôn mà gây thêm khó khăn cho quỹ đất đang eo hẹp. Tiếp tục đọc “Chuyện ở lò thiêu”
Ký
1.
Gần đây, báo chí Việt Nam thường đề cập đến tình hình chính trị căng thẳng ở nước Campuchia láng giềng. Nào là quân đội chính phủ bao vây trụ sở phe đối lập, các đảng đối lập không nhượng bộ còn lên kế hoạch đại biểu tình, nào là Campuchia phản ứng Mỹ can thiệp nội bộ… Tiếp tục đọc “Campuchia, ảo và thực…”
Ký
Mấy ngày nghỉ lễ vừa rồi đám bạn già rủ đi Mũi Né tắm biển chơi, rồi nếu ai nấy còn sung, trên đường về sẽ ghé chùa núi Tà Cú. Tôi thắc mắc, hết tháng Bảy âm lịch rồi còn hành hương gì nữa thì ông bạn đề nghị vụ đi chơi này giải thích cảnh chùa Linh Sơn giữa rừng núi mùa nào cũng đẹp và lên chùa còn để xin trúng lô tô kiểu Mỹ nữa, thưởng jackpot lên gần chẳn 30 tỷ rồi! Tiếp tục đọc “Leo núi Tà Cú”
Truyện ngắn
Buổi chiều, chương trình xổ số trên ra-dô đã xong xuôi, đúng theo cái lệ bất di bất dịch của xóm làng, các chị phụ nữ rỗi việc – hoặc bỏ ngang luôn việc nhà – lại đi thư giãn theo kiểu riêng của các chị, tức đến tụ tập tại chỗ hẹn quen thuộc là nhà bà Tư làm nghề cạo gió. Người trước người sau, họ mon men đến ngồi vào chiếc chiếu rách trải sẵn trong sân nhà bà Tư. Tiếp tục đọc “Chuyện Cậu nhập xác phàm”
1.
Một sáng chúa nhật, một anh bạn hẹn tôi uống cà phê ở căn-tin Nhà Thiếu nhi thành phố mà không phải quán nào khác vì trúng bữa anh phải đưa con đến học võ Đại Hàn ở đó. Từ lâu rồi, “dinh ông Hương” xưa cũ đã trở thành cái trung tâm sinh hoạt lớn nhất thành phố dành riêng cho trẻ em đến vui chơi, học tập các môn có tính năng khiếu như hội hoạ, âm nhạc, võ thuật.v.v… Có một dạo, dù còn phải kiếm sống khá chật vật, tôi cũng ráng đưa con gái mình đến học vẽ trong dịp hè. Con bé thích học đàn dương cầm hơn nhưng học phí môn này thì cao mà phần thực tập, ngồi vào đàn thì rất ít ỏi vì Nhà thiếu nhi chỉ có mỗi một cái đàn Yamaha cũ mèm. Đành tránh qua một bên môn chơi quí tộc này thôi! Tiếp tục đọc “Hoang Tưởng Ngày Thiếu Nhi 1 – 6”
Tản văn, Phạm Nga
1.
Vào giờ tan sở chiều, đường Nguyễn Thái Sơn thường đông nghẹt xe cộ đổ về hướng chợ Gò Vấp. Vậy mà ở gần một cây xăng, nhiều lúc lại thấy một cậu thanh niên ăn mặc rách rưới, cứ quì dưới lòng đường, ú ớ mời thiên hạ mua vé số, mặc cho những chiếc xe hai bánh phải lách tránh hay lướt sát bên cạnh cậu ta. Thỉnh thoảng cũng có người dừng xe lại bên anh chàng đang làm trò nguy hiểm này để mua nhanh một, hai tấm. Tiếp tục đọc “Chợt Nhìn Thấy Trên Đường Phố…”
Tản văn
1.
Xưa nay, nhân gian thường nói sống ở đời thì ai cũng phải có tin tưởng đối với quyền năng của cõi siêu hình, gồm hết từ Trời Phật, thần linh các loại cho đến đám quỹ ma, cô hồn. Như trong giới ngư dân, sống nhờ biển cả, họ luôn sống – và cả khi chết – trong tâm cảnh bị gắn chặt vào vô số điều mê tín, dị đoan. Rồi từ định kiến “Có tin mới có linh” nhiều lúc người ta trở nên hồ đồ, hoang tưởng, tin tưởng vô điều kiện về những điều siêu nhiên, không kèm theo chút nào lý trí phân tích, phản biện. Tiếp tục đọc “Về Những Đứa Trẻ Bị Thiêu Cúng Cô Hồn Biển”
Tản văn
1.
Trong truyện Kiều, khi đề cập đến một nhân vật xấu – điển hình cho phe phản diện – là Tú bà, mụ chủ lầu xanh chuyên buôn bán gái tơ, thì chỉ với vài nét chấm phá, thi hào Nguyễn Du đã vạch ra một diện mạo xấu xí, đầy phản cảm, thật phù hợp với nghề nghiệp của mụ ta: “Thoắt trông nhờn nhợt màu da”. Ngược lại, khi giới thiệu một nhân vật tốt – điển hình cho phe chính diện – là Từ Hải, lãnh tụ quân khởi nghĩa, Nguyễn Du cũng chỉ cần chấm phá gẫy gọn “Râu hùm, hàm én, mày ngài” mà nên diện mạo đẹp sáng, đầy oai phong của vi “khách biên đình”. Tiếp tục đọc “Về Những Người Mang Kiểu Mặt ‘Tâm Linh’”
Ký: Phạm Nga
Ta buồn bã khiêng mùa thu xuống núi
Mưa phùn bay nhè nhẹ ở ngoài trời
Ta cóng lạnh nhìn em cười nụ nhỏ
Đẹp vô cùng nhưng ngắn ngủi, tan, vơi…
THƯỢNG THUẬT
(Khiêng Mùa Thu Xuống Núi – tạp chí Văn, 1972)
1.
Tôi và Châu kết bạn từ hơn 50 năm trước ở Sài Gòn. Hồi đó, tôi đang học đệ nhị C Pétrus Ký thì bạn trong lớp rủ vô một thi văn đoàn học trò – nhóm ‘Văn Nghệ Tim’. Tôi sớm kết thân với anh chàng nhóm phó đặc trách thơ – Ngô Văn Châu, người nghĩ ra tên nhóm. Trong giới thơ văn học trò lúc này rất phổ biến cái kiểu chọn bút hiệu khá cải lương, như trong nhóm tôi thì Châu xưng Hà Thy Châu, tôi xưng Dzũng Thy do khoái cái âm ‘Z’ trúc trắc, rồi Hà Mộng Thủy, Đỗ Lệ, Trần Thiện Ngã, Sa Miên… Tiếp tục đọc “Ký: Nhớ Bạn Làm Thơ Từ Đất Rẫy Quê Nghèo”
Chào các bạn,
Anh Phạm Nga là một ký giả các báo lớn của Sài Gòn trước 1975, tốt nghiệp cử nhân Triết và học cao học Triết (chưa xong) tại Đại Học Văn Khoa Sài Gòn, và cũng như đa số sinh viên Sài Gòn hồi đó, thích ngồi quán cà phê, nghe nhạc và chơi nhạc.
Tuyển tập này nói nhiều về các kỷ niệm về cà phê và nhạc của Phạm Nga. Nhưng hơn thế, chúng ta có thể dùng tuyển tập này để có một cái nhìn tổng quát về đời sống văn hóa của sinh viên và trí thức trẻ miền Nam trước 1975 và các hoài niệm của họ sau 1975. Các bạn có thể đọc tuyển tập này như là một tập anthropology về đại đa số sinh viên và trí thức miền Nam trước 1975.
Mời các bạn.
Mến,
Hoành
CVD 