Những thách thức trong bảo tồn di chỉ làng cổ Vườn Chuối 

Tia sáng – 24-10-2024 – Mỹ Hạnh

Dù là một phức hệ di chỉ hiếm hoi cho phép chúng ta và con cháu nhiều đời sau hình dung được một cách sống động về đời sống của người Việt cổ từ thời tiền Đông Sơn và Đông Sơn rực rỡ nhưng việc bảo tồn ngôi làng này cổ vẫn còn nhiều thách thức.


Vườn Chuối là di chỉ quan trọng về tổ tiên chúng ta, được giới chuyên môn đánh giá có tầm quan trọng ngang với hai di tích đặc biệt quan trọng và tiêu biểu Đồng Đậu, Đình Tràng cho thấy tiến trình phát triển liên tục từ trước Đông Sơn (Phùng Nguyên – Đồng Đậu) đến thời kỳ dựng nước – văn minh Đông Sơn. Nhưng đây cũng là di chỉ có số phận lao đao, nhiều lần bị băm nát.

Được phát hiện từ nửa thế kỷ trước nhưng rồi Vườn Chuối (xã Kim Chung, huyện Hoài Đức, Hà Nội) liên tục bị nạn đào trộm cổ vật xẻ ngang xẻ dọc. Sau đó, kết quả của hơn mười lần khai quật trong 20 năm qua và gần đây khai quật nhanh “cứu vớt” di vật để giải phóng mặt bằng, di chỉ Vườn Chuối ngày càng cho thấy giá trị độc đáo, nhưng vẫn chưa được xếp hạng di tích mà mới chỉ được ghi vào danh mục kiểm kê di tích.

Tiếp tục đọc “Những thách thức trong bảo tồn di chỉ làng cổ Vườn Chuối “ →

Tự chủ đại học dựa trên học phí ?

Tia sáng – 15-11-2024 – Võ Thị Hải Minh

Xuất phát từ chủ trương xã hội hóa các dịch vụ công cách đây gần 20 năm, việc các cơ sở giáo dục đại học đua nhau tăng học phí gần đây có thể khiến giáo dục đại học của Việt Nam phát triển không bền vững.

Khối ngành Y dược có học phí đắt nhất và tăng mạnh nhất trong những năm gần đây. Ảnh: Khoa Y dược, trường Đại học Y dược, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Gần đây báo chí rầm rộ đưa tin mức học phí cho năm học 2024-2025 của nhiều trường đại học tăng đáng kể so với mức học phí năm học 2023-2024. Ví dụ, trường Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) tăng gấp đôi học phí so với năm học trước, lên đến 55 triệu đồng/năm. Sinh viên trường ĐH Luật TP.HCM năm học 2024-2025 phải đóng học phí cao hơn năm trước từ 4 triệu đến 16,5 triệu đồng/năm tùy chương trình. Trường ĐH FPT áp dụng mức học phí cho sinh viên nhập học mới năm 2024 với mức tăng học phí từ 1,8-2 triệu đồng/học kỳ.

Tiếp tục đọc “Tự chủ đại học dựa trên học phí ?” →

“Tiếng Việt từ TK 17: số đếm và thanh điệu” (phần 48A)

      Nguyễn Cung Thông(1)

Phần này bàn về thanh điệu trong số đếm từ thời các giáo sĩ Tây phương sang Á Đông truyền đạo, đặc biệt là qua dạng chữ quốc ngữ từ thời bình minh của loại chữ này. Đây là lần đầu tiên cách dùng này hiện diện trong tiếng Việt qua dạng con chữ La Tinh/Bồ (chữ quốc ngữ). Sau đó bàn thêm về các số đếm lớn hơn như trăm, nghìn (ngàn), muôn (man, vạn, vàn) và vết tích của chúng qua các tài liệu cổ đại, đặc biệt là qua cấu trúc chữ Hán theo thời gian.

Tiếp tục đọc ““Tiếng Việt từ TK 17: số đếm và thanh điệu” (phần 48A)” →

Mekong Delta factory workers between a rock and a hard place

mekongeye.com – By Võ Kiều Bảo Uyên

18 March 2024 at 13:44 (Updated on 19 March 2024 at 10:27)

Garment and footwear workers from the delta seek alternative jobs as threats of mass layoffs loom, and while many want to return home, it remains their last resort

A workers’ dormitory in Tân Tạo Ward, Bình Tân District, Hồ Chí Minh City. PHOTO: Thành Nguyễn.

HỒ CHÍ MINH CITY, VIỆT NAM – Every weekend, workers at Adidas supplier Pouyuen swap their hairnets for vendor hats. Facebook groups then turn into online bazaars, teeming with sales posts of ready-to-eat meals, vegetables, fruit, snacks and sweets.

These side gigs that started as a way of coping with the reduced hours and layoffs during the Covid-19 pandemic have now evolved into full-time commitments for many of these workers, most of them women.

Tiếp tục đọc “Mekong Delta factory workers between a rock and a hard place” →

Hoang hoải Đồng Dương

ANTG – Thứ Hai, 04/11/2024, 07:52

Một thời huy hoàng và danh giá, Phật viện Đồng Dương đã chẳng còn lại gì ngoài một chân Tháp Sáng với cơ man gạch vỡ xung quanh và chằng chịt những cây chống để đấu chọi lại sự tàn phá của thời gian.

Chạnh lòng Tháp Sáng

Trên một vùng đồng bằng lúa tốt phì nhiêu xã Bình Định Bắc (Thăng Bình, Quảng Nam) lâu nay vẫn được biết đến là địa điểm của một Phật viện từng được đánh giá là lớn nhất Đông Nam Á. Phật viện Đồng Dương được hai nhà khoa học thuộc Viện Viễn Đông Bác cổ chuyên nghiên cứu văn hóa cổ Đông Dương thời thuộc địa là L.Finot phát hiện năm 1901 và H.Parmentier khai quật năm 1902.

Tháp Sáng bị xuống cấp trầm trọng, phải chống đỡ bằng hệ thống cột thép.

Tiếp tục đọc “Hoang hoải Đồng Dương” →

Giải mã cái chết của Lê Quang Tung và Hồ Tấn Quyền trong vụ đảo chính Ngô Đình Diệm (3 kỳ)

Bộ Tổng Tham mưu chế độ Sài Gòn năm 1972.

Giải mã cái chết của Lê Quang Tung và Hồ Tấn Quyền trong vụ đảo chính Ngô Đình Diệm

ANTG – Thứ Sáu, 17/03/2017, 16:45

Chính quyền ngụy tạo Việt Nam Cộng Hòa là những trang lịch sử hoen ố của đất nước. Vụ đảo chính Ngô Đình Diệm xảy ra tại Sài Gòn vào ngày 01-11-1963 càng làm vấy bẩn thêm cái chính quyền ô hợp, lai tạo bởi 2 chế độ ngoại xâm Mỹ – Pháp. Cuộc đảo chính này đã góp phần khẳng định chính quyền Việt Nam Cộng Hòa chỉ là một con cờ trong tay Mỹ.

Tiếp tục đọc “Giải mã cái chết của Lê Quang Tung và Hồ Tấn Quyền trong vụ đảo chính Ngô Đình Diệm (3 kỳ)” →

Nuôi nhốt gấu tại Hà Nội cao nhất cả nước

24/10/2024 – Đức Tâm – Báo TN&MT

Theo thống kê của Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV), tính đến tháng 8 năm 2024, vẫn còn 94 cá thể gấu đang bị nuôi nhốt trong 16 cơ sở tư nhân tại Hà Nội với 94.7% số gấu tập trung ở huyện Phúc Thọ. Chiếm khoảng 49% tổng số gấu bị nuôi nhốt tại Việt Nam.

Điểm nóng về nuôi nhốt gấu trên cả nước

Trong buổi họp báo “Chấm dứt nuôi nhốt gấu tại Việt Nam – Hành trình sắp cán đích” do ENV tổ chức ngày 22/10, số liệu thống kê của tổ chức này cho biết, Hà Nội hiện là địa phương có số lượng gấu bị nuôi nhốt nhiều nhất cả nước, chiếm gần một nửa tổng số gấu bị nuôi nhốt trên toàn quốc.

Bà Bùi Thị Hà đại diện ENV chia sẻ về những nỗ lực chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu lấy mật tại Việt Nam Tiếp tục đọc “Nuôi nhốt gấu tại Hà Nội cao nhất cả nước” →

Đất lúa Đồng bằng Cửu Long: Từ trù phú đến kiệt quệ

Khi mà giờ đây, đồng bằng này vẫn mải miết cho những cây lúa năng suất tốp đầu thế giới nhưng lại bào mòn đất đai và vắt kiệt sức người.

31-10-2024 Tia sáng – Thu Quỳnh

Nghịch lý của năng suất

An Giang – “Tiền lời mỏng như lá lúa” là điều mà không chỉ ông Trần Hữu Lượng, ở huyện Thoại Sơn, An Giang, nhắc đi nhắc lại mà bất kỳ người làm lúa nào ở An Giang cũng đều nói như vậy.

Trồng lúa gần 40 năm nay, nhưng toàn bộ những gì ông Lượng có chỉ là một căn nhà tuềnh toàng chưa đầy 100 m2 chỉ có gạch thô không trát, trong nhà không có vật dụng gì quý giá. Cả đời gắn với cánh đồng nên căn nhà ông cũng nằm ngay trên một công đất (ở đây là “công điền”, 10 công điền = 1 hecta) trước là ruộng lúa, nhìn ra con rạch nhỏ dẫn nước vào đồng, để tiện thăm ruộng bất kỳ lúc nào.

Tiếp tục đọc “Đất lúa Đồng bằng Cửu Long: Từ trù phú đến kiệt quệ” →

Những thợ rừng hiện đại ở rừng U Minh

THANH HUYỀN – 17/10/2024 07:39 GMT+7

TTCT – Cũng lấy rừng làm vốn nhưng những thợ rừng trẻ khác thế hệ cha anh, họ dùng những phương tiện hiện đại để kiếm được bạc tỉ từ rừng.

Ông Duy Khanh đưa khách tham quan, trải nghiệm thực tế rừng bằng xuồng nhỏ. Ảnh: THANH HUYỀN

Tiếp tục đọc “Những thợ rừng hiện đại ở rừng U Minh” →

Chỉnh sửa gene: Sự can thiệp vào tiến hóa của loài người

tia sáng – 5-10-2024 – Antonio Regalado

Công nghệ chỉnh sửa gene (CRISPR) ngày một dễ thực hiện. Điều đó có ý nghĩa gì với tương lai của loài người?

Ảnh: Shutterstock.

Năm 2016, tôi đã tham dự một cuộc họp lớn của các nhà báo tại Washington, DC. Diễn giả chính là Jennifer Doudna, người đồng sáng chế CRISPR vài năm trước đó – một phương pháp mang tính cách mạng trong việc thay đổi gene đang càn quét khắp các phòng thí nghiệm sinh học vì nó quá dễ dùng. Doudna giải thích, với khám phá này, con người đã đạt được khả năng chỉnh sửa bản chất phân tử cơ bản tạo nên chính mình. Và năng lực đó đi kèm với cả triển vọng và nguy hiểm. Một trong những nỗi sợ lớn nhất của bà, bà nói, là “thức dậy vào một buổi sáng và đọc về đứa trẻ đầu tiên được tạo ra bằng CRISPR” – một đứa trẻ được chỉnh sửa gene có chủ ý ngay từ đầu.

Tiếp tục đọc “Chỉnh sửa gene: Sự can thiệp vào tiến hóa của loài người” →

Thảm kịch lũ quét và sạt lở sau bão Yagi: Sự cố hi hữu hay vấn đề hệ thống? 

tia sáng – 8-10-2024 – Hà Thị Hằng – Lưu Thị Diệu Chinh

Từ thực tế ảnh hưởng của cơn bão Yagi, đã đến lúc, chúng ta cần suy nghĩ đến việc cần thiết phải bảo vệ các khu vực miền núi trước thiên tai theo một cách khác.

Trận lũ phá tan hoang khu vực bản trung tâm của xã Hồ Bốn, Mù Cang Chải, Yên Bái vào tháng 8 năm 2023. Ảnh: Việt Cường

Tiếp tục đọc “Thảm kịch lũ quét và sạt lở sau bão Yagi: Sự cố hi hữu hay vấn đề hệ thống? “ →

One Year in Gaza: Nowhere Safe | Witness Documentary

Al Jazeera – 5-10-2024

A doctor, first responder, social media content creator and a child share their experiences of the war on Gaza. From October 2023, they survive under Israeli bombardment, revealing moments of strength and vulnerability.

They are all displaced because their homes have been destroyed by Israeli air strikes. As the doctor flees south, contact is lost. For the others, impossible choices must be made under unimaginable circumstances as the months passing turn into a year. As the war intensifies, nowhere is safe.

While sheltering in makeshift tents, schools and refugee compounds, they do not know if they or their loved ones will live to see another day. All of their stories reveal their humanity in times of war.

Thiếu trường công và xã hội hóa giáo dục

Tia sáng – 25/8/2024 – Võ Thị Hải Minh

Câu chuyện thiếu trường công chỉ là hệ lụy dễ thấy của chủ trương xã hội hóa giáo dục mà Việt Nam khởi xướng gần 30 năm trước.

Câu chuyện thiếu trường công chỉ là hệ lụy dễ thấy của chủ trương xã hội hóa giáo dục mà Việt Nam khởi xướng gần 30 năm trước.

Tiếp tục đọc “Thiếu trường công và xã hội hóa giáo dục” →

E-waste is overflowing landfills. At one sprawling Vietnam market, workers recycle some of it

Image

A vendor selling used remote controls for various home appliances takes a nap in Nhat Tao market, the largest informal recycling market in Ho Chi Minh City, Vietnam, Sunday, Jan. 28, 2024. (AP Photo/Jae C. Hong)Shoppers and vendors crowd the street in Nhat Tao market, the largest informal recycling market in Ho Chi Minh City, Vietnam, Sunday, Jan. 28, 2024. (AP Photo/Jae C. Hong)

AP – By  ANIRUDDHA GHOSAL and JAE C. HONG

Updated 9:09 AM GMT+7, May 3, 2024

HO CHI MINH CITY, Vietnam (AP) — Dam Chan Nguyen saves dead and dying computers.

When he first started working two decades ago in Nhat Tao market, Ho Chi Minh City’s biggest informal recycling market, he usually salvaged computers with bulky monitors and heavy processors. Now he works mostly with laptops and the occasional MacBook.

But the central tenet of his work hasn’t changed: Nothing goes to waste. What can be fixed is fixed. What can be salvaged gets re-used elsewhere. What’s left is sold as scrap.

“We utilize everything possible,” he said.

Tiếp tục đọc “E-waste is overflowing landfills. At one sprawling Vietnam market, workers recycle some of it” →