Tiếng Việt thời LM de Rhodes – gió nam, gió nồm và chữ Nôm (phần 20)

Linh mục Alexandre de Rhodes và cuốn Phép Giảng Tám Ngày

Nguyễn Cung Thông[1]

Phần này bàn về một số cách dùng liên hệ đến thời tiết như gió nồm, gió nam, gió bắc/gió bớc. Đây là những yếu tố ảnh hưởng quan trọng đến đời sống xã hội/văn hóa dân Việt cũng như để lại dấu ấn trong lịch sử hình thành tiếng Việt hiện đại.

Các tài liệu tham khảo chính của bài viết này là ba tác phẩm của LM de Rhodes soạn: cuốn Phép Giảng Tám Ngày (viết tắt là PGTN), Bản Báo Cáo vắn tắt về tiếng An Nam hay Đông Kinh (viết tắt là BBC) và từ điển Annam-Lusitan-Latinh (thường gọi là Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL) có thể tra từ điển này trên mạng, như trang này chẳng hạn http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false . Tiếp tục đọc “Tiếng Việt thời LM de Rhodes – gió nam, gió nồm và chữ Nôm (phần 20)”

Mê Kông cạn cá

BVR&MT – Tbong ngồi trong bóng râm của căn chòi tạm bợ trên bờ hồ Tonlé Sap, quanh anh là mấy đứa trẻ tò mò.

“Cá quả, cá trê, cá tai tượng… Trước đây, cách đây rất lâu, hồ có rất nhiều cá”, anh vừa nói vừa nheo mắt vì nắng.

Cá ở Tonlé Sap, hồ nước ngọt lớn nhất Đông Nam Á là nguồn chất đạm chính cho người Campuchia. (Ảnh: Getty)

Nhưng mọi thứ thay đổi chóng vánh. Các loài cá suy giảm, thực vật đang chết dần và toàn bộ hệ thống sông Mê Công tan rã. Đối với những đứa trẻ tụ tập quanh Tbong, một Tonlé Sap trù phú chỉ còn trong chuyện kể.

Nằm ở trung tâm lưu vực hạ nguồn sông Mê Công, Tonlé Sap là hồ nước ngọt lớn nhất Đông Nam Á. Hồ và vùng ngập lũ xung quanh được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển vào năm 1997, là nơi sinh sản, cung cấp nguồn thức ăn và là nơi thu hoạch hàng trăm loài cá và các sản phẩm thủy sản khác. Tiếp tục đọc “Mê Kông cạn cá”

Giờ có thể lội bộ băng Mekong qua Lào!

 Kaeng Khu Khu, Chiang Khan bữa tháng giêng chưa mưa tôi đến, có ít nước thật nhưng vẫn long lanh đẹp.
Đây là chia sẻ của người Thái khi đọc tin Mekong đoạn qua Chiang Khan trơ đáy, vừa sau khi thuỷ điện Saraburi vận hành. Cũng cùng thời điểm khoa học dự báo tới năm 2050 miền nam nước Việt sẽ ngập nước biển.
Tôi may mắn ngang qua nhiều hoàng hôn đẹp, lạ, xứ mình lẫn đất khách, nhưng vẫn ngỡ ngàng những buổi chiều hồng nhuộm tím huyền hoặc trên dòng Mekong đoạn dọc theo phố sơn cước xưa Chiang Khan, tỉnh Loei, Thái Lan. Đến nỗi sau đó tôi lại quay về nữa. Vẫn nhớ những buổi mai an yên theo bước chân nhẹ các tăng sư đi khất thực, mấy chiều muộn lãng đãng ven sông. Nói nào ngay, phố xa ngái, kẹt trong hóc bà tó, nhưng do nằm gần cung đường nối Chiang Mai và Udon Thani hay lại qua, nên vẫn còn toan tính bữa nào xuống xe, tạt về đó sống chậm mấy hôm. Tháng 10.2019 rồi, khi tìm thông tin về mùa Loy Krathong thả đèn trời, tình cờ đọc thấy Mekong đoạn ở Kaeng Khut Khu ngoại vi Chiang Khan giờ khô cạn đến mức có thể đi bộ qua Lào. Sững sờ. Tiếp tục đọc “Giờ có thể lội bộ băng Mekong qua Lào!”

Đồng Tâm: Vì sao có việc nộp đơn tố giác ‘giết người’?

Bộ Quốc Phòng và Công An có vi phạm Luật Hình Sự
trong vụ Đồng Tâm ngày 9/1/2020?

Chuỗi bài Đồng Tâm >>>

BBC – 22 tháng 1 2020

Đồng Tâm
Ông Nguyễn Quang A, bà Nguyễn Nguyên Bình, bà Đặng Bích Phượng (từ phải sang) trong số những người tới các cơ quan công quyền của TP Hà Nội để nộp ‘đơn tố giác tội phạm’

Cần phải làm rõ vì sao ông Lê Đình Kình, người đứng đầu cuộc khiếu nại đất đai ở xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, TP Hà Nội, ‘bị giết, bị giết bởi ai, bằng phương tiện nào, với mục đích gì’ và đó là lý do vì sao một ‘đơn tố giác tội phạm’ được ông Nguyễn Quang A và một nhóm những người ký tên đã thực hiện và gửi cho các cơ quan công quyền của thành phố Hà Nội, như lời ông nói với BBC hôm thứ Ba. Tiếp tục đọc “Đồng Tâm: Vì sao có việc nộp đơn tố giác ‘giết người’?”

Tôi tố cáo

Bộ Quốc Phòng và Công An có vi phạm Luật Hình Sự
trong vụ Đồng Tâm ngày 9/1/2020?

Chuỗi bài Đồng Tâm >>>

Nguyên Ngọc

Trong nhiều năm qua, nhân dân thôn Hoành, xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, thuộc thủ đô Hà Nội, dưới sự lãnh đạo của một số lão nông tri điền đứng đầu là Cụ Lê Đình Kình đã kiên trì đấu tranh quyết giữ cánh đồng Sênh mà cha ông họ đã khai thác, bồi bổ, xây dựng từ ngàn đời, và từ trước đến nay chưa hề có bất cứ lệnh thu hồi của nhà nước cho bất cứ mục đích gì, chống lại âm mưu cướp đoạt cánh đồng này của chính quyền Hà Nội cấu kết với một nhóm lợi ích có tính chất mafia. Cụ Lê Đình Kình là một đại lão nông, năm nay đã 84 tuổi, là một chiến sĩ cách mạng, 58 tuổi đảng, là cựu chiến binh trung kiên của mấy cuộc chiến tranh chống ngoại xâm, là bậc hiền nhân được nhân dân rộng rãi coi là một vị Bồ Tát nhân hậu và ôn hòa, luôn chủ trương chấp hành mọi chủ trương đường lối đúng đắn của Đảng và Nhà nước, trung thành triệt để với quyền lợi chính đáng của nhân dân. Tiếp tục đọc “Tôi tố cáo”

Clean Energy Investment Accelerator (CEIA) Southeast Asia – Thúc đẩy đầu tư năng lượng sạch tại Đông Nam Á

CEIA PROGRESS ACROSS SOUTHEAST ASIA

PHILIPPINES

  • CEIA led a deep-dive training workshop in November with the Philippine Rural Electric Cooperatives Association (PHILRECA) entitled “Mobilizing Electric Cooperatives’ (ECs) Investment in Renewable Energy,” where CEIA trainers shared resources and tools like CEIA’s Renewable Portfolio Standard (RPS) Calculator to help ECs develop plans to comply with the Philippines’ new on-grid RPS. 66 participants from 26 ECs joined the workshop, and all participants confirmed they gained confidence responding to the RPS by joining the workshop. Collectively, these ECs represent more than 3.7 million megawatt-hours of annual electricity demand, which is expected to mobilize 415 megawatts of new renewable energy capacity by 2030.
  • To promote broader replication of key learnings from our Philippines work, the CEIA team presented at the Unlocking Solar Capital: Asia Summit held during the Asia Clean Energy Summit in Singapore in October. The event brought together relevant solar and finance executives to discuss promoting bankable solar projects in Southeast Asia. Presenting alongside regional industry leaders like Sunseap, Sembcorp, and Sindicatum Renewable Energy, CEIA provided a comprehensive overview of corporate renewables procurement in Asia, with a focus on the Philippines.
      • As part of the second Nationally Determined Contributions (NDC) partners meeting convened by the Philippine Climate Change Commission in November, CEIA expressed support in contributing to the Philippines’ “NDC Partnership Plan” to advance the government’s commitment to the Paris Agreement. In this regard, CEIA will continue its efforts to build the capacity of relevant national agencies to formulate bankable climate mitigation projects and access climate finance and investments, as well as strengthen resilience of critical infrastructure through clean energy solutions.

VIETNAM

  • CEIA led its sixth Renewable Energy Buyers Vietnam Working Group in December, bringing together 100 market participants involved in Vietnam’s corporate renewable energy market, ranging from multinational companies seeking to procure clean energy, to project developers and investors. Key topics included the Direct Power Purchase Agreement (DPPA) pilot program and the role of Energy Attribute Certificates (EACs) in Vietnam. Presentations can be accessed here.

Tiếp tục đọc “Clean Energy Investment Accelerator (CEIA) Southeast Asia – Thúc đẩy đầu tư năng lượng sạch tại Đông Nam Á”

Điều gì cản trở các doanh nghiệp lớn chuyển sang năng lượng sạch tại Việt Nam?

English: What’s stopping corporates from switching to clean energy in Vietnam?

by Evan Scandling, Clean Energy Investment Accelerator

Nhu cầu năng lượng mặt trời quy mô lớn đang tăng ở Việt Nam, nhưng các rào cản vẫn tồn tại ở một thị trường phát triển mạnh về năng lượng tái tạo cho các doanh nghiệp lớn. Làm thế nào Việt Nam có thể dịch chuyển nhanh hơn để thực hiện tham vọng năng lượng sạch của mình?

Một cánh đồng điện gió ở tỉnh Ninh Thuận, miền Nam Việt Nam. AEON, nhà phát triển trung tâm mua sắm Nhật Bản và Anheuser-Busch InBev, nhà máy bia lớn nhất thế giới, có sự hiện diện lớn ở Việt Nam và cam kết chỉ mua năng lượng sạch.

Thị trường Việt Nam cho năng lượng tái tạo quy mô  lớn đang trên đà .

Chưa đầy một năm từ khi chưa có trang trại năng lượng mặt trời quy mô lớn nào, thì Việt Nam dự kiến ​​sẽ có hơn 4.200 megawatt (MW) năng lượng mặt trời được triển khai và cung cấp điện cho lưới điện quốc gia vào cuối tháng 6 năm 2019 khi Chương trình giá bán điện năng sản xuất từ nguồn năng lượng tái tạo (FIT) hết hạn. Thúc đẩy FIT trong và ngoài nước gần đây đã tăng lên, thu hút quan tâm của các nhà đầu tư và ước tính rằng hơn 4.600 MW dự án điện gió có thể được hoàn thành vào năm 2021. Bằng nhiều biện pháp nào, việc Việt Nam bổ sung hơn 8.000 MW điện mặt trời và gió mới vào mạng lưới chung trong một vài năm là rất ấn tượng, đặc biệt là khi Việt Nam nỗ lực giảm phát thải tới 25% trong khi vẫn đáp ứng nhu cầu về điện dự kiến ​​sẽ tăng trung bình 8% mỗi năm vào năm 2035. Tiếp tục đọc “Điều gì cản trở các doanh nghiệp lớn chuyển sang năng lượng sạch tại Việt Nam?”

Tiến sỹ Quang A: Chúng tôi tận mắt thấy gì ở Đồng Tâm?

Bộ Quốc Phòng và Công An có vi phạm Luật Hình Sự
trong vụ Đồng Tâm ngày 9/1/2020?

Chuỗi bài Đồng Tâm >>>

BBC – 3 tháng 2 2020

Đồng Tâm
Quang cảnh ngôi nhà ông Lê Đình Kình chụp hôm 28/01/2020, gần ba tuần sau vụ tập kích và bố ráp 09/01, nhìn từ phía mặt đường trong thôn Hoành, xã Đồng Tâm
Những gì trực tiếp nghe và nhìn thấy ở Đồng Tâm sau bốn tuần diễn ra vụ bố ráp và tập kích hôm 09/01/2020 cho thấy một bức tranh ‘khác biệt’ với những gì báo chí chính thống và giới chức công an, chính quyền đưa ra mô tả và nhận định về sự kiện, một nhà hoạt động và quan sát về xã hội dân sự Việt Nam nói với BBC từ Hà Nội. Tiếp tục đọc “Tiến sỹ Quang A: Chúng tôi tận mắt thấy gì ở Đồng Tâm?”

When Destroyers Were Too Large For Vietnam, Navy Swift Boats Answered The Call

Warfare History Network

The National Interest

What are priority actions needed for Vietnam to become a more prosperous nation in the coming decades?

 

Vietnam has reaped impressive economic successes in 2019 and is expecting a bumper crop this year. Raymond Mallon, senior economic advisor to the Australia-Vietnam Economic Reform Program, analyses these achievements and discusses priority actions needed for Vietnam to become a more prosperous nation in the coming decades.

Vietnam’s growth of 7.0 percent in 2019 was led by 11.3 percent growth in the manufacturing sector. Total industrial sector output grew by 8.9 percent, services by 7.3 percent, and agriculture by 2 percent. Growth has been achieved with macro-economic stability, including an inflation rate below 3 percent and increased foreign reserves. Vietnam’s ratios of trade and foreign investment are amongst the highest in the world and continue to grow. Vietnam Investment Review (VIR) reports. Tiếp tục đọc “What are priority actions needed for Vietnam to become a more prosperous nation in the coming decades?”

Vietnam bans all flights to and from China over coronavirus

FEBRUARY 1, 2020 / 11:14 PM /
HANOI (Reuters) – Vietnam declared a public health emergency over the coronavirus epidemic on Saturday and said it would halt all flights to and from China.
Tourists wear protective masks while visiting Hoan Kiem lake in Hanoi, Vietnam January 31, 2020. REUTERS/Kham

The government said it would also stop issuing visas for foreign visitors who had been in China in the past two weeks.

All permits granted for flights between Vietnam and China, including Hong Kong and Macau as well as self-ruled Taiwan which China claims as its territory, have been revoked until further notice, the government said in a statement.

But Taiwan’s Foreign Ministry said in a later statement that it had spoken to the Vietnamese government and had the ban on flights to the island lifted. Tiếp tục đọc “Vietnam bans all flights to and from China over coronavirus”

WHO chief says widespread travel bans not needed to beat China virus

Stephanie Nebehay

GENEVA (Reuters) – World Health Organization chief Tedros Adhanom Ghebreyesus said on Monday there was no need for measures that “unnecessarily interfere with international travel and trade” in trying to halt the spread of a coronavirus that has killed 361 people in China.

FILE PHOTO: Director-General of the World Health Organization (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus speaks during a news conference after a meeting of the Emergency Committee on the novel coronavirus (2019-nCoV) in Geneva, Switzerland January 30, 2020. REUTERS/Denis Balibouse

“We call on all countries to implement decisions that are evidence-based and consistent,” Tedros told the WHO executive board, reiterating his message from last week when he declared an international emergency.

China is facing increasing international isolation due to restrictions on flights to and from the country, and bans on travellers from China. Tiếp tục đọc “WHO chief says widespread travel bans not needed to beat China virus”

Tình đồng bào bị tử thương

                           

            Mai An Nguyễn Anh Tuấn

Chiều tối 29 Tết Canh Tý, tôi tới thăm gia đình nhà văn lão tướng Hoàng Quốc Hải- nhà văn tôi hằng quý mến, và đặc biệt kính phục bởi những bài viết của ông về thế sự suốt hơn chục năm qua… Nhà thơ Nguyễn Thị Hồng, vợ ông đắp chăn trong ánh đèn ngủ, còn ông về quê chưa ra. Căn nhà vắng lạnh, không có chút gì của không khí đón Tết. Thấy tôi đến, bà vui lên chút, rồi thấy tôi hơi ngỡ ngàng nhìn quanh, bà bảo: “Năm nay anh chị không đào quất gì em ạ… Buồn quá… Cứ nghĩ tới bà con Đồng Tâm năm nay chẳng có Tết, nhà cửa tan hoang, gia đình tan tác, xóm làng bị bao vây, anh chị chỉ muốn ứa nước mắt…” Tiếp tục đọc “Tình đồng bào bị tử thương”

Hai công trình ngăn mặn bỏ hoang ở miền Tây

VNExpress – Thứ năm, 26/12/2019, 12:24 (GMT+7)

CÀ MAU – Âu thuyền Tắc Thủ và cống Cà Mau là hai công trình thủy lợi được đầu tư hơn trăm tỷ đồng nhưng không phát huy hiệu quả, hiện bỏ hoang.

Âu thuyền Tắc Thủ được khởi công năm 2001, khánh thành năm 2005, do Bộ Giao thông Vận tải làm chủ đầu tư, với gần 80 tỷ đồng. Dự án đặt tại ngã ba sông Ông Đốc – Cái Tàu – Sông Trẹm, thuộc xã Hồ Thị Kỷ (huyện Thới Bình) và xã Khánh An (huyện U Minh).

Âu thuyền Tắc Thủ chắn ngã ba sông Ông Đốc - Cái Tàu - Sông Trẹm. Ảnh: Minh Thanh.

Âu thuyền Tắc Thủ chắn ngã ba sông Ông Đốc – Cái Tàu – Sông Trẹm. Ảnh: Minh Thanh.

Tiếp tục đọc “Hai công trình ngăn mặn bỏ hoang ở miền Tây”

APPLY NOW FOR THE 2020 ENERGY JOURNALISM INITIATIVE

COLUMBIA CENTER FOR ENERGY POLICY

We’re excited to announce  an open call for applications for the 2020 Energy Journalism Initiative, which will be held June 16-19, 2020, in New York at Columbia University. To apply, please complete our online application, and submit three samples of your work along with a letter of recommendation from your direct supervisor. Applications are due at 11:59 p.m. on Sunday, February 16, 2020.

APPLY NOW

Rapid changes are underway in the energy sector, we’re approaching a presidential election in the U.S., and climate change is getting more attention than ever before. It is imperative that journalists are equipped with the knowledge to report on the energy sector with insight and nuance. They are key to improving the dialogue around energy and environmental issues, creating a well-informed public and helping public and private sector leaders make good choices about our energy future. Tiếp tục đọc “APPLY NOW FOR THE 2020 ENERGY JOURNALISM INITIATIVE”