Cách chú giải bá đạo của học giới Trung Quốc 

TẬP BẢN ĐỒ HÀNG HẢI 1841 Ở ĐẠI HỌC YALE:

19/08/2015 06:10 GMT+7

TTCTDo hoàn cảnh lịch sử, nhiều địa đồ quốc gia, địa đồ khu vực hoặc bản đồ hàng hải do người Trung Hoa xưa soạn vẽ lưu lạc nhiều nơi.

Phần lớn chúng được cất giữ ở thư viện các nước phương Tây và Nhật, trong số đó những bản đồ hàng hải thường được học giới quốc tế lưu tâm nghiên cứu.

 Bản đồ gốc, trang 17 Các địa danh trên bản đồ (trên xuống, phải qua) Tiêm Bút La (tức Cù Lao Chàm) Thanh Dữ Thảo Dữ Tiêm Bút La Vạn Lý Trường Sa (tức ứng với vị trí quần đảo Hoàng Sa)
Bản đồ gốc, trang 17

Các địa danh trên bản đồ (trên xuống, phải qua)

Tiêm Bút La (tức Cù Lao Chàm)

Thanh Dữ

Thảo Dữ

Tiêm Bút La

Vạn Lý Trường Sa (tức ứng với vị trí quần đảo Hoàng Sa)

Tiếp tục đọc “Cách chú giải bá đạo của học giới Trung Quốc “

Nợ công trong vòng xoáy lịch sử – 8 kỳ

NHÀ SỬ HỌC VÀ CÁC CÔ THỢ MAY TRONG CHÙA TÂY PHƯƠNG

Nhân ngày giỗ lần thứ 10 giáo sư sử học Trần Quốc Vượng (17-8 )

TQVCố giáo sư Trần Quốc Vượng- tác giả của nhiều bài viết và công trình sử học, có lẽ, lúc sinh thời không thể hình dung được rằng: bản thân ông cũng vô tình trở thành một nguồn sử liệu quý nằm sâu trong tâm hồn những cô thợ may trẻ Hà Nội, trong một lần ông đưa sinh viên đi khảo sát chùa Tây Phương… Tiếp tục đọc “NHÀ SỬ HỌC VÀ CÁC CÔ THỢ MAY TRONG CHÙA TÂY PHƯƠNG”

Calm and storm: The South China Sea after the Second World War

AMTI – In the early hours of 4 February 1945 two Australian commandos, Alex Chew and Bill Jinkins, paddled away from an American submarine, the USS Pargo, and landed on Woody Island in the Paracels. In the weeks beforehand, American airmen had reported seeing a French tricolour flying on the island and ‘Z Force’ had been tasked to investigate. Chew and Jinkins discovered there were indeed French people on the island but also Japanese sailors and so retreated to the sub. The Pargo surfaced and shelled the buildings for several minutes. The first ‘Battle of the Paracels’ was a one-sided affair.[1] Tiếp tục đọc “Calm and storm: The South China Sea after the Second World War”

20 năm quan hệ Việt – Mỹ, chuyện bây giờ mới kể – 7 kỳ

04/07/2015 09:36 GMT+7

TT – 20 năm sau cuộc chiến khốc liệt, quan hệ Mỹ – Việt Nam mới được bình thường hóa. Sự kiện này đã góp phần thúc đẩy Việt Nam đổi mới kinh tế thành công…

Ông Lê Văn Bàng gặp John Kerry - một thượng nghị sĩ thân thiện với VN - Ảnh tư liệu Lê Văn Bàng
Ông Lê Văn Bàng gặp John Kerry – một thượng nghị sĩ thân thiện với VN – Ảnh tư liệu Lê Văn Bàng

Kỳ 1: Trong vòng vây cấm vận

20 năm sau cuộc chiến khốc liệt, quan hệ Mỹ – Việt Nam mới được bình thường hóa. Sự kiện này đã góp phần thúc đẩy Việt Nam đổi mới kinh tế thành công, mở cánh cửa toàn diện ra thế giới. Tiếp tục đọc “20 năm quan hệ Việt – Mỹ, chuyện bây giờ mới kể – 7 kỳ”

Hậu duệ vua Thành Thái: Thái Tử bơm xe, Hoàng Thân chạy xe ôm

Hậu duệ vua Thành Thái: Thái Tử bơm xe, Hoàng Thân chạy xe ôm

Ông Nguyễn Phước Bảo Tài bên bàn thờ vua Thành Thái và cha, hoàng tử Vĩnh Giu

MTG –  “Có lần ông khách xe ôm nói cháu vua sao khổ dữ vậy?. Mình chỉ cười cho qua chuyện thôi”- ông Nguyễn Phước Bảo Tài, người gọi vua Thành Thái bằng ông nội tâm sự. Ông cũng chia sẻ, bây giờ chỉ mong chạy được nhiều cuốc xe ôm, có thêm tiền mua sửa, chạy chữa cho con.

Năm 1949, Vĩnh Giu, một trong 19 hoàng tử của vua Thành Thái bị chính quyền bảo hộ đưa xuống Cần Thơ để tham gia đội cầu đường thuộc Ty Giao thông Công chánh. Năm 1951, ông kết hôn với bà Lý Ngọc Hóa, người quê gốc Cần Thơ và sinh được 7 người con. Để có tiền nuôi con, ngoài giờ làm việc, hằng đêm ông Vĩnh Giu còn đi làm nhạc công cho các quán bar trong thành phố. Tiếp tục đọc “Hậu duệ vua Thành Thái: Thái Tử bơm xe, Hoàng Thân chạy xe ôm”

Di tích quốc gia “Vườn cam Nguyễn Huệ” biến thành…nương rẫy

(LĐO) XUÂN NHÀN – 2:52 PM, 26/06/2015

Tấm bia này là dấu hiệu duy nhất của di tích quốc gia

“Vườn cam Nguyễn Huệ” (xã Vĩnh Sơn, huyện Vĩnh Thạnh, Bình Định) là địa danh nổi tiếng trong quần thể căn cứ địa vùng Tây Sơn thượng đạo. Cách đây vài năm, trong một ý tưởng nhằm phát huy giá trị di sản và “đánh thức tiềm năng du lịch”, huyện Vĩnh Thạnh tiến hành lập dự án phục hồi vườn cam. Tuy nhiên, đó chỉ là… dự án. Trên thực tế, Vườn cam Nguyễn Huệ đã hoàn toàn… mất tích.

Tiếp tục đọc “Di tích quốc gia “Vườn cam Nguyễn Huệ” biến thành…nương rẫy”

Cần khôi phục việc dạy chữ Hán trong nhà trường

26/06/2010 02:28 GMT+7

TTCT LTS: Cần có chủ trương đối với chữ Hán là một trong các kiến nghị được Hội thảo khoa học toàn quốc “Phát triển và giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt thời kỳ hội nhập quốc tế hiện nay” đưa ra cuối tuần qua. Chúng tôi giới thiệu bài viết của PGS.TS Đoàn Lê Giang cho TTCT về kiến nghị này.

Hiện nay trên các phương tiện thông tin đại chúng, tiếng Việt đang bị dùng sai một cách khủng khiếp. Chỉ có mấy từ dùng sai mà sửa mãi vẫn không hết: yếu điểm được dùng như điểm yếu, cứu cánh được dùng như cứu giúp, thậm chí có nhà văn nọ còn dùng từ khiếm nhã như là trang nhã… Sinh viên ngay cả ngành khoa học xã hội và nhân văn mà vốn từ hết sức nghèo nàn, nhiều người trong số họ không có khả năng hiểu được những từ gắn với nhà trường như: học phong, môn phong, đồng song, đồng môn…

Tiếp tục đọc “Cần khôi phục việc dạy chữ Hán trong nhà trường”

Dịch thuật sử học VN trong thế giới phẳng

13/02/2015 10:37 GMT+7

TT Một nền học mới khởi đi từ khoảng 100 năm trước đã để lại những dấu ấn sâu sắc tại nhiều quốc gia châu Á, khi mà những tiếp biến khoa học, văn hóa và tri thức nói chung ngày một tấp nập và đa chiều. Trong góc nhìn khoa học xã hội, cụ thể là với nền sử học hiện đại Việt Nam, thử nhìn lại việc dịch thuật các tác phẩm sử để đo lường chiều sâu, bề rộng của quá trình này.

Tranh: Nguyễn Ngọc Thuần

Tranh: Nguyễn Ngọc Thuần

Chuyện bên láng giềng

Cuối tháng 8 năm rồi, một bản tin trên trang web của Đại học Vân Nam (Trung Quốc) không thể không bắt chúng ta phải nghiền ngẫm. Bản tin thông báo dự án “Dịch thuật các nghiên cứu về Đông Nam Á của ngoại quốc” đã khởi động từ ngày 12-7-2014. Tiếp tục đọc “Dịch thuật sử học VN trong thế giới phẳng”

Di tích quốc gia đặc biệt bị ‘xẻ thịt’ sạch trơn

TN “Di tích đã được công nhận cấp quốc gia rồi cấp quốc gia đặc biệt, nhưng trên thực tế không còn một mét vuông đất nào dành cho di tích cả”, ông Lê Đức Thọ – Phó giám đốc Trung tâm bảo tồn di tích và danh thắng tỉnh Quảng Trị – buồn bã nói về hiện trạng di tích Cụm cảng quân sự Đông Hà (Quảng Trị).

Di tích quốc gia đặc biệt bị 'xẻ thịt' sạch trơn - ảnh 1
Cái lô cốt, dấu tích của cụm cảng quân sự Đông Hà, lọt thỏm trong lau lách và các công trình – Ảnh: Nguyễn Phúc

“Đỏ mắt” tìm di tích

Cụm cảng quân sự Đông Hà được xây dựng năm 1967, làm nơi tập kết hàng hóa, phương tiện chiến tranh bằng đường thủy phục vụ cho chiến trường Đường 9 – nam Lào và bắc Quảng Trị của địch. Sau 1972, khi Quảng Trị được giải phóng, quân cảng được trưng dụng để phục vụ cách mạng. Từ năm 1973 đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, cụm cảng trở thành cảng sông quan trọng giữ vai trò trung chuyển hàng hóa, vũ khí, thuốc men, nhu yếu phẩm… từ đường thủy (thuộc tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển) lên đường bộ rồi tỏa khắp các chiến trường miền Nam. Tiếp tục đọc “Di tích quốc gia đặc biệt bị ‘xẻ thịt’ sạch trơn”

Hướng tới thống nhất xây dựng nội dung điều tra nghiên cứu biển trong hệ thống các Chương trình Điều tra Nghiên cứu biển Việt Nam

kc09.vpct.gov.vn – 08/05/2015

Mở đầu

Việt Nam là một quốc gia biển. Biển và đại dương là món quà quý tự nhiên mà loài người được thừa hưởng. Việt Nam trải qua hàng nghìn năm lịch sử phát triển và dựng nước, sự nghiệp hướng ra biển, tiến ra biển đã được các triều đại phong kiến thực thi từ rất sớm để có được một vùng biển rộng lớn trải dài suốt từ Bắc đến Nam như ngày hôm nay. Trong điều kiện ra biển vô cùng khó khăn ông cha ta đã làm chủ được các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, các vùng đảo phía Nam như Phú Quốc, Côn Đảo và hơn 3000 hòn đảo khác trong vùng chủ quyền Việt Nam, mở rộng lãnh hải về phía đông và phía nam.

Ngay trong thời đại phong kiến dân tộc Việt Nam đã tìm đường ra biển, hướng tới các đảo hoang sơ, thiết lập ra các tuyến đường biển, các triều vua còn lập ra các đội quân ra đảo, thu thuế tầu thuyền buôn và đánh bắt hải sản. Tiếp tục đọc “Hướng tới thống nhất xây dựng nội dung điều tra nghiên cứu biển trong hệ thống các Chương trình Điều tra Nghiên cứu biển Việt Nam”

Công Cuộc Truyền Giáo Tại Quảng Nam Năm 1623 Và Vấn Đề Ngôn Ngữ

Bức Thư Của Francisco De Pina

Roland Jacques

Tài liệu Tập San ĐịNH HƯỚNG

Trần Duy Nhiên chuyển ngữ
Bức thư được chuyển ngữ ra tiếng Việt từ bản dịch tiếng Pháp, có đối chiếu với bản dịch tiếng Anh)

 

Ít ai biết đến những người đi trước Alexandre de Rhodes trong công trình đóng góp cho tiếng Việt. Đặc biệt, đây là trường hợp người thầy của ông là Francisco de Pina, người mà ông đã tỏ lòng tri ân trong lời tựa cuốn tự điển của mình. Tuy nhiên, các tài liệu lưu trữ về bước đầu công cuộc truyền giáo tại Việt nam đã nhiều lần đề cập đến Francisco de Pina, trong đó có một bức thư của ông mà đến giờ này chưa được xuất bản. Tiếp tục đọc “Công Cuộc Truyền Giáo Tại Quảng Nam Năm 1623 Và Vấn Đề Ngôn Ngữ”

Bồ Đào Nha và công trình sáng chế chữ quốc ngữ: Phải chăng cần viết lại lịch sử ?

Roland Jacques

 

LTS :  Bản văn Bồ Đào Nha và công trình sáng chế chữ quốc ngữ Phải chăng cần viết lại lịch sử? của  Roland Jacques đã được  Nguyễn Đăng Trúc chuyển qua Việt ngữ và dịch đăng trong  Tập San Định Hướng No. 17 / Fall 1998, Pp 18-62.

Roland Jacques vận dụng vốn ngôn ngữ (ông nói thành thạo trên 10 thứ tiếng), khả năng chuyên môn về văn chương, thần học và luật học, và nhất là phương pháp và tinh thần khách quan của sử học để đọc lại một giai đoạn lịch sử quan trọng của Việt-Nam, giai đoạn đầu tiên người Tây Phương tiếp cận với người Việt-Nam, giai đoạn những năm tháng đầu thế kỷ 17. Trong mấy chục năm đầu thế kỷ 17 ấy, hai sự kiện quan trọng liên quan đến cuộc sống tôn giáo và văn hóa Viêt-nam :

·   Kitô giáo được các nhà truyền giáo tiên khởi thuộc Qui Chế Bảo Trợ (Padroado) Bồ Đào Nha đưa vào Việt Nam

·   Chữ viết gọi  là quốc ngữ được các vi truyền giáo  Bồ Đào Nha ấy sáng chế

Người Việt Nam bình thường và ngay những nhà nghiên cứu sử học hẳn sẽ thấy có gì bất ổn khi nghe Roland Jacques liên kết người Bồ Đào Nha với hai sự kiện lịch sử nầy.

Không phải là những người Pháp là những người đầu tiên đưa Kitô giáo vào Việt Nam và sáng chế ra chữ quốc ngữ sao ?

Làm sao có thể nêu lên một điều mà  trong tâm tưởng cũng như trong sách vỡ người ta đã xem là hiển nhiên như thế được ?

Nhưng Roland Jacques, một nhà nghiên cứu gốc người Pháp, trung kiên với sự thật khách quan của lịch sử, mong ước được nói với mỗi ngưởi chúng ta : trong hai sự kiện nêu trên : «những sự việc thường được xem là hiển nhiên mà  thực sự lại sai».

Tiếp tục đọc “Bồ Đào Nha và công trình sáng chế chữ quốc ngữ: Phải chăng cần viết lại lịch sử ?”