Chúng ta chỉ nghĩ đến vài hồ thủy điện vĩ đại khi xả đập, nhưng không biết rằng xả đập và tạo lũ chính là tội của hàng nghìn con đập tư nhân nhỏ mà không ai để ý và quản lý.
PTH
Âu, Mỹ rộ xu hướng phá bỏ đập thủy điện cứu môi trường
Đã đến lúc phải tính tới dừng phát triển thủy điện
***
Âu, Mỹ rộ xu hướng phá bỏ đập thủy điện cứu môi trường
Trong khi nhiều nước đang phát triển ở châu Á và châu Phi đầu tư xây dựng vô số đập thủy điện trên sông, các chính phủ ở châu Âu và Mỹ đã bắt đầu cho phá bỏ những công trình kiểu này.
Theo Viện Trái đất thuộc Đại học Columbia (Mỹ), động thái trái ngược của các quốc gia phát triển ở Âu, Mỹ diễn ra sau khi có nhiều nghiên cứu đánh giá về tác hại của các đập thủy điện với môi trường, hệ sinh thái và những cộng đồng dân cư xung quanh.
Sụt lún nghiệm trọng đang xảy ra tại TP.HCM thực tế đã được nghiên cứu và cảnh báo cách đây hơn 15 – 20 năm. Tuy nhiên, chính sách phát triển đô thị ở đây khi tính đến nguy cơ sụt lún vẫn xìu xìu ển ển.
TP.HCM đang ‘chìm dần’ và ‘chìm’ nhanh thứ 2 thế giới. Nếu Việt Nam tiếp tục chậm trễ trong quy hoạch và xây dựng, Việt Nam sẽ giống Indonesia khi phải di dời thủ đô do thành phố Jakarta đang chìm dần. Tương lai có thể tệ hơn khi TP.HCM bị lún nhiều gấp 4 lần Jakarta.
Việc ký kết Hiệp định tạo điều kiện thuận lợi cho phương tiện cơ giới đường bộ qua lại biên giới Việt Nam và Lào và Nghị định thư thực hiện Hiệp định trên vào năm 2010 giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào đã mở ra cơ hội hợp tác giao thương phát triển kinh tế giữa Lào và Việt Nam; tạo tiền đề cho doanh nghiệp, người dân hai nước được tham gia vào hoạt động xuất, nhập khẩu hàng hóa qua lại với nhau.
Tuy nhiên, hiện nay công tác quản lý, kiểm soát các phương tiện xe ôtô kéo rơmoóc nhiều cụm trục còn gọi xe “hai khúc” biển số Lào tại các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh đã bộc lộ những lỗ hổng, gây ra nhiều hệ quả tiêu cực đối với hạ tầng giao thông, sự công bằng cạnh tranh trong hoạt động kinh doanh vận tải.
Để làm rõ vấn đề này phóng viên Thông tấn xã Việt Nam có chùm bài phản ánh thực trạng trên.
“Lý do chính của đường sắt VN chậm phát triển là vì nhà nước độc quyền đường sắt.
Trong môi trường kinh tế thị trường cạnh tranh, càng có nhiều người tham gia kinh doanh thì khách hàng càng có nhiều lựa chọn với chất lượng dịch vụ giá nào cũng có. Còn trong môi trường kinh tế độc quyền, chỉ có duy nhất một người buôn bán, thì khách hàng chỉ biết ngậm bồ hòn làm ngọt – chẳng được lựa chọn, và chẳng có lựa chọn nào khác ngoài lựa chọn đã có sẵn.
Khi cốt lõi vấn đề là nhà nước vẫn còn độc quyền đường sắt thì dù có sửa sang bề ngoài (như sửa luật) đến thế nào, câu chuyện cũng chẳng đi tới đâu. Tuy nhiên, nhà nước có thể cho phép đầu tư đối tác công tư PPP (Public Private Partnership), nhưng cần có khung pháp lý rõ ràng để tư nhân có kinh nghiệm và khả năng được phép đấu thầu (chứ không phải tư nhân chỉ cần có tiền là ok).
PTH”
NĐT – Vì sao ngành đường sắt Việt Nam chậm phát triển?
BĐT – Sửa Luật Đường sắt và những vấn đề đặt ra từ thực tiễn
Cho ý kiến về dự án Luật Đường sắt (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, cần làm rõ nguyên nhân dẫn đến sự chậm phát triển của đường sắt Việt Nam do thiếu nguồn lực hay chưa quan tâm đúng mức. Từ đó, luật sửa đổi cần tập trung vào các chính sách, tạo ra sự bứt phá cho ngành.
Tôi đã bật cười khi nghe người ta gọi xe khách giường nằm hai tầng là “hàng không mặt đất” hoặc “chuyên cơ mặt đất” – một kiểu ví von có lẽ xuất phát từ ngôn ngữ tiếp thị – bán hàng.
Nhưng cụm từ cũng diễn tả được phần nào trải nghiệm và tiện nghi khác biệt của phương tiện này so với các loại xe khách trước đó: khoang riêng, ghế nằm trang bị rèm che, đèn đọc sách, ổ cắm sạc. Hành khách còn được cung cấp wifi, nước uống, chăn gối sạch, thậm chí có cả TV cá nhân, suất ăn nhẹ và WC trên xe.
Tôi sử dụng phương tiện này lần đầu tiên vào năm 2011. Ấn tượng ban đầu khá tốt: hiện đại, sang trọng, riêng tư và thoải mái. Nhưng trong những lần sau, cảm giác bất an dần hình thành, đặc biệt là trên những lộ trình thiếu bằng phẳng, nhiều dốc hoặc khúc cua; hoặc khi xe dính phải ổ voi, ổ gà…
HUẾ – Mặt đường bong tróc, đất đá lổm chổm, bụi mù mịt, xe tải chạy rầm rập khiến Tỉnh lộ 9 ở Huế hư hỏng nặng, đe dọa an toàn người dân.
Tuyến Tỉnh lộ 9, có chiều dài khoảng 8km, nối từ Quốc lộ 1 đến nút giao cao tốc Cam Lộ – La Sơn (thuộc địa phận xã Phong Xuân, thị xã Phong Điền cũ, sau sáp nhập là phường Phong Điền, TP Huế), đang trong tình trạng hư hỏng nghiêm trọng.
Năm 2025, tuyến cao tốc Bắc Nam phía Đông dài 2.063 km sẽ hoàn thành; sau năm 2030 tuyến Bắc Nam phía Tây dài 1.205 km được xây dựng, nâng tổng số lên 8.400 km cao tốc trên cả nước.
Train tours are becoming more and more popular in Việt Nam. The Chapa Express Train is one cool way to travel for anyone looking for a trip to Sapa. The gentle sway of the overnight train will rock you to sleep, allowing you to arrive at Lào Cai station refreshed in the early morning.
TTCT – Theo báo cáo mới nhất của Bộ Kế hoạch và Đầu tư thì hết tháng 9-2024 mới giải ngân đầu tư công được hơn 52% kế hoạch cả năm.
Nút giao thông An Phú, một trong những dự án giải ngân chậm tại TP.HCM. Ảnh: CHÂU TUẤN
Riêng vùng kinh tế trọng điểm Đông Nam Bộ, những con số còn đáng lo ngại hơn. Theo Sở KH&ĐT tỉnh Đồng Nai, tính đến cuối tháng 10, tổng vốn đầu tư công trên địa bàn tỉnh đã giải ngân mới đạt gần 46% kế hoạch; ở Bình Dương là 44,3%; TP.HCM còn thấp hơn, khi tính đến cuối tháng 10-2024, đầu tàu kinh tế cả nước mới giải ngân vốn đầu tư công được 22% tổng nguồn vốn được giao của năm 2024!
Những con số thống kê đó được báo chí nêu lên không lâu trước ngày 6-11, khi Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng phát biểu giải trình với Quốc hội về dự án Luật Đầu tư công sửa đổi, gồm nhiều điểm mới về tư duy lập pháp. Cho thấy rõ ý thức của người đứng đầu ngành trước những vướng mắc hiện tại dẫn tới tốc độ giải ngân đầu tư công chậm chạp, bất chấp quyết tâm chính trị là không nhỏ, ông Nguyễn Chí Dũng đã đề xuất thông qua luật đầu tư công mới dưới dạng thay thế toàn bộ luật năm 2019, chứ không chỉ là sửa đổi, bổ sung. Đáng chú ý, ông Nguyễn Chí Dũng nói luật mới sẽ thay đổi trước hết về “tư duy và phương thức quản lý”, cụ thể là từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, và từ “quản lý” sang “quản lý cho kiến tạo phát triển”.
China has the world’s longest high-speed railway. It only took about 20 years for the country to develop the 45,000km (28,000-mile) network. Known as an “infrastructure monster”, it is an example of the sort of development that has benefited China’s political system. The country also exports railway technology as a key part of the Belt and Road Initiative, the central government’s plan to link economies into a China-centred trading network. However, the rapid development of the high-speed transport system has also raised some important concerns.
VNE – By Gia Minh September 2, 2024 | 02:00 pm GMT+7
The HCMC-Moc Bai expressway, spanning 51 km, is expected to relieve traffic burden on national highway 22 and increase connectivity to Cambodia once completed.
The HCMC-Moc Bai expressway, approved by the prime minister to be done by 2027, would span 51 km and connect HCMC’s Cu Chi District and Tay Ninh’s Ben Cau District.
TTCT – Các địa phương đang đẩy mạnh xã hội hóa y tế, giáo dục để giảm tải cho hệ thống công lập nhưng có rất nhiều rào cản để tư nhân tham gia xây dựng bệnh viện, trường học.
Giáo viên chăm sóc bữa trưa cho học sinh tại một trường tư thục ở TP Thủ Đức (TP.HCM). Ảnh: NHƯ HÙNG
Từ năm 2008, Chính phủ đã có những chính sách khuyến khích xã hội hóa lĩnh vực y tế, giáo dục như ưu tiên cho thuê tài sản công, miễn giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, ưu đãi các loại thuế, phí… Nhưng các doanh nghiệp tham gia trong lĩnh vực này chia sẻ: thủ tục đầu tư xây dựng trường học, bệnh viện chưa bao giờ dễ dàng.
Cuối tháng 4 vừa qua, điện lưới quốc gia đã về đến làng Canh Giao (xã Canh Hiệp, huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định) sau bao nhiêu năm sử dụng đèn dầu và bình ắc quy thắp sáng.
Tại trường, các em học sinh được ngồi trong lớp có quạt mát rất thoải mái
Từ khi có điện, tối đến người lớn và trẻ em quây quần bên nhau, nhà nhà tiếng cười không ngớt. Những chiếc tivi, tủ lạnh, quạt, nồi cơm điện… xuất hiện ngày một nhiều hơn.
Bà Nguyễn Thị Trang (42 tuổi) chia vui: “Trước đây cứ tối đến là nhà ai nấy ở, xung quanh tối đen như mực. Từ khi có điện, đường sá sáng sủa, mọi người đến nhà nhau chơi. Thanh niên, trẻ em sinh hoạt, ca hát vui vẻ hơn trước rất nhiều”.
Ban đầu chỉ là bãi đất trống, trải qua 110 năm, quảng trường chợ Bến Thành trở thành đầu mối kết nối giao thông sầm uất bậc nhất, gắn bó nhiều thế hệ người Sài Gòn.
Mới đây, UBND TP HCM giao quận 1 lập kế hoạch triển khai cải tạo cảnh quan trước chợ Bến Thành, dự kiến hoàn thành trước 30/4/2025. Tổng diện tích chỉnh trang khoảng 45.000 m2, chia làm 4 vùng, bao gồm quảng trường và các con đường, vỉa hè, công trình gắn với quảng trường được xem là lâu đời nhất Sài Gòn. Sau khi hoàn thành cải tạo, nơi đây có thêm nhiều tiện ích công cộng, mảng xanh, phục dựng lại các công trình kiến trúc, tượng đài gắn với ký ức người dân thành phố.
Bấm để lật ảnh sau/trước
Bùng binh trước chợ Bến Thành những năm 1920, hiện khu vực này được tổ chức giao thông tạm trong thời gian chờ cải tạo, chỉnh trang. Ảnh: Quỳnh Trần – Tư liệu
Theo các tư liệu lịch sử, khu vực quảng trường vốn nằm ở bờ phía Đông của đầm lầy lớn, gọi là ao Bồ Rệt (Marais Boresse). Thị trưởng đầu tiên của thành phố Sài Gòn Eugène Cuniac (1851-1916) đã cho lấp ao để xây ngôi chợ mới thay cho chợ Bến Thành cũ ở giữa đại lộ Charner và Rue d’Adran (đường Nguyễn Huệ và Hồ Tùng Mậu ngày nay) đã xuống cấp.
Quảng trường được khởi công cùng lúc với chợ Bến Thành vào năm 1912 do hãng thầu Brossard et Maupin xây dựng, hoàn tất sau gần hai năm. Lễ khai thị chợ Bến Thành mới được báo chí thời đó gọi là “Tân Vương Hội”, gồm các hoạt động vui chơi kéo dài ba ngày 28, 29 và 30/3/1914 với hơn 100.000 người ở Sài Gòn và các tỉnh đổ về.
Các mặt chợ được bao bọc bởi bốn con đường, trong đó quảng trường nằm ở mặt tiền phía Nam, rộng 3.220 m2. Trong quá trình xây dựng, chính quyền phải di dời depot xe lửa thuộc tuyến đường sắt Sài Gòn – Mỹ Tho hoạt động gần 30 năm, về nhà ga phía Tây Nam của quảng trường. Khu vực này hiện là công viên 23 tháng 9.
Giai đoạn đầu, người Sài Gòn gọi khu vực này là Place du Marché (quảng trường Chợ), trong khi chợ Bến Thành được gọi là chợ Sài Gòn hoặc chợ Mới để phân biệt với chợ cũ. Đến tháng 7/1916, để tưởng niệm thị trưởng Cuniac vừa qua đời, quảng trường được đặt tên là Place Eugène – Cuniac. Những năm 1920, nơi đây diễn ra nhiều lễ hội vui chơi buôn bán. Các gánh xiếc giải trí, cải lương, nhạc tài tử, múa, ca nhạc với đánh võ quyền anh đã được tổ chức tại đây.
Cùng với đó, ga Sài Gòn mới được khánh thành vào năm 1915, sau đó một trạm xe điện được xây dựng ở khu chợ này vào năm 1923. Sau đó là hai trạm xe buýt ở phía Đông, Tây của chợ đã biến quảng trường Place Eugène – Cuniac Cuniac thành một trong những đầu mối kết nối giao thông tấp nập và quan trọng nhất của thành phố khi đó.
Trước năm 1929, quảng trường chỉ là một khoảng đất trống đơn giản. Sau đó chính quyền mới xây thêm một bùng binh và khu vườn kiểng ở trung tâm.
Khu vực bùng binh trước chợ Bến Thành năm 1970, tại đây xây hai cầu vượt để thuận tiện cho người đi bộ, kết nối với bến xe buýt, công trình được tháo dỡ năm 1972. Ảnh: Tư liệu
Từ năm 1955, chính quyền Bảo Đại đổi tên Place Eugène – Cuniac thành quảng trường Diên Hồng. Tên gọi được lấy từ hội nghị diễn ra vào thế kỷ 13, vua Trần Thánh Tông triệu tập bô lão trong cả nước để bàn về việc chống quân Nguyên Mông. Tinh thần “Sát Thát” của hội nghị Diên Hồng đã trở thành biểu tượng cho sự đoàn kết và quyết tâm bảo vệ đất nước. Ngoài ý nghĩa tôn vinh lịch sử, khơi dậy tinh thần dân tộc, việc đổi tên còn là một phần nỗ lực loại bỏ dấu ấn Pháp của chính quyền lúc bấy giờ.
Thời gian sau này, do địa thế rộng rãi, dễ tập hợp và phân tán vì có nhiều con đường xung quanh, quảng trường Diên Hồng trở thành nơi đấu tranh của những người phản đối chính quyền.
Ngày 25/8/1963, trong cuộc biểu tình đòi tự do dân chủ, chống thiết quân luật tại quảng trường, nữ sinh Quách Thị Trang, 15 tuổi, bị cảnh sát bắn chết. Hội Sinh viên Sài Gòn quyên góp tiền để tạc và dựng tượng Quách Thị Trang ở vườn kiểng, đúng nơi nữ sinh qua đời. Từ đó người thành phố gọi khu vực này là công trường hay bùng binh Quách Thị Trang. Hai năm sau, tượng tướng quân Trần Nguyên Hãn cưỡi ngựa thả chim được đặt trên bệ đá cao tại khu vực bùng binh.
Nhìn từ trên cao, tổng thể phần đảo giao thông với hai bức tượng như một nhụy hoa, trong khi phần cánh là 7 tuyến đường tỏa ra các hướng gồm Lê Lợi, Trần Hưng Đạo, Hàm Nghi, Huỳnh Thúc Kháng, Lê Lai, Phan Bội Châu và Phan Chu Trinh. Xoay quanh bùng binh là chợ Bến Thành, tòa nhà hỏa xa, bến xe, công viên, bệnh viện, tượng đài, bảo tàng, phố đồ cổ, phố ngân hàng… Nơi đây trở thành đầu mối giao thông sầm uất nhất thành phố, trở thành một phần ký ức của các thế hệ người dân Sài Gòn.
Bấm để lật ảnh sau/trước
Những thay đổi của khu vực trước chợ Bến Thành từ năm 2000 đến 2024. Ảnh: Google Maps
Năm 2014, hai bức tượng được dời để thi công ga ngầm Metro Bến Thành – Suối Tiên. Toàn bộ khu vực trước chợ được trưng dụng để triển khai hạng mục quan trọng của tuyến metro đầu tiên của thành phố. Nơi này mới được tái lập mặt bằng hai năm nay. Hiện, thành phố chuẩn bị cải tạo không gian, làm quảng trường trước chợ. Tượng Trần Nguyên Hãn, Quách Thị Trang dự kiến được đặt lại ở vị trí hài hòa với không gian mới…
KTS Khương Văn Mười, nguyên phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, cho biết bùng binh chợ Bến Thành là một phần ký ức bao gồm cả văn hóa, giao thương kinh tế và lịch sử đấu tranh của người dân Sài Gòn. Thành phố cho cải tạo không gian, giữ lại tượng Trần Nguyên Hãn, Quách Thị Trang và bố trí nơi trang trọng, nổi bật đã góp phần lưu giữ hình ảnh cũ, ký ức của người dân.
Theo chuyên gia, thành phố dự kiến khai thác không gian đường Lê Lợi, công viên 23/9 và nhiều dự án khác để nâng cao giá trị của trung tâm thành phố. Do đó, bùng binh thay đổi thành quảng trường là “phù hợp với xu thế”.
“Trung tâm thương mại lúc nào cũng cần một quảng trường rộng lớn bởi khách đến không phải bước vào chợ ngay”, KTS Mười nói. Do đó, thành phố làm quảng trường ở phía trước, xung quanh tổ chức phố ẩm thực, ăn uống, tạo ra nhiều điểm lợi ích là tính ưu việt của dự án.
Phối cảnh quảng trường trước chợ Bến Thành trong tương lai. Ảnh: Sở Quy hoạch kiến trúc TP HCM
Quan trọng hơn, trong tương lai khi tuyến Metro 1 hoạt động, cửa hầm lên xuống ngay chợ Bến Thành. Đây cũng là một hình thức TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng), các trạm đều có công trình công cộng với bên này có bệnh viện, bên kia công viên, quảng trường… tạo điều kiện để người dân đi metro thuận lợi.
“Phương án cải tạo quảng trường chợ Bến Thành vừa bảo tồn được các giá trị nhưng cũng phù hợp yêu cầu phát triển mới”, ông Mười nói.
CVD 