Thầy trò buôn H’Mông nỗ lực tìm con chữ

SGGP 

Để có được con chữ, các em học sinh đồng bào dân tộc thiểu số ở buôn H’Mông, xã Ea Kiết, huyện Cư Mgar, tỉnh Đắk Lắk phải thức dậy đi học từ lúc 4 giờ 30 sáng, vượt qua những con suối dữ, hay hàng chục cây số đường đồi dốc, lầy lội. Giáo viên, ngoài nhiệm vụ dạy chữ còn dành thời gian quyên góp sách vở, áo quần cho học sinh và kiêm thêm nhiệm vụ “tài xế” không công để đưa đón các em đến trường.

Học sinh làng H’Mông trên đường đến trường. Ảnh: ĐÔNG NGUYÊN

Continue reading “Thầy trò buôn H’Mông nỗ lực tìm con chữ”

Advertisements

Biên giới 1979 trước “biển người” phương Bắc

600.000 quân Trung Quốc được huy động để thực hiện một cuộc phá hoại rộng lớn trên đất Việt Nam. Mọi chuyện không như ý muốn của kẻ thù.

***

VNE – Nhiều năm sau này, người trong vùng vẫn kể về cái đêm con trai cô Dén chết. Đoàn người sơ tán từ thị xã Cao Bằng, lần rừng về cầu Tài Hồ Sìn, tìm đường xuôi về Bắc Kạn, Thái Nguyên, những vùng chiến sự chưa lan tới. Gặp một trại lính Trung Quốc, đoàn người bấm nhau đi thật khẽ. Đúng lúc, từ phía nhà cô Dén có tiếng ọ ọe của trẻ con. Thằng bé bú no nê và được ủ ấm, đã thức giấc. Cô Dén loay hoay tìm cách để nó thôi khóc. Continue reading “Biên giới 1979 trước “biển người” phương Bắc”

Sa Pa khát nước sinh hoạt: Bài học đắt giá

  • PHẠM QUANG VINH
  • 27.04.2019, 07:00

TTCT – Các chủ khách sạn, homestay ở Sa Pa (Lào Cai) “ngồi trên lửa” cả tuần nay, khi mùa du lịch lễ 30-4 và 1-5 đến sát bên nhưng nhiều nơi đang rục rịch hủy hợp đồng vì khủng hoảng nước sinh hoạt! Câu chuyện thiếu nước sạch ở Sa Pa ngay cao điểm mùa du lịch xứng đáng được xem là một bài học đắt giá…

NhÝ anh Huy ThÍ chú thích 1
Các học sinh ở Trường dân tộc nội trú tại Sa Pa đang chuyền nước sạch do chính quyền phân phát với số lượng hết sức khiêm tốn. Ảnh: Bá Hiếu

Đầu tuần, tổng thư ký Hiệp hội Du lịch Sa Pa Tô Bá Hiếu đăng trên trang Facebook của mình về việc giá nước sạch ở Sa Pa đã lên đến 500.000 đồng/m3 và không phải cứ có tiền là mua được. Continue reading “Sa Pa khát nước sinh hoạt: Bài học đắt giá”

Phân biệt hai từ Giới (Gender) và Giới tính (Sex)

English: What Is The Difference Between “Gender” And “Sex”?

*Để tránh nhầm lẫn, trong bài dưới đây từ Gender được dịch là Giới và từ SexGiới tính

Khi hai từ có cùng một nghĩa, chúng ta gọi chúng là từ đồng nghĩa. Khi hai từ có nghĩa khác nhau nhưng lại được sử dụng thay thế cho nhau, thì ta cần tìm hiểu về ý nghĩa thực của những từ đó.

Lấy ví dụ về hai từ Giới – Gender và Giới tính – Sex. Trong khi nhiều người thường dùng hai từ này thay thế cho nhau, nhưng ý nghĩa và cách sử dụng của hai từ lại khác biệt đáng kể và do đó là rất khác nhau. Bởi vì chúng ta thường nói về con người khi sử dụng những thuật ngữ này, vậy nên điều cốt yếu là chúng ta hiểu được nghĩa đúng của các từ khi dùng để tôn trọng người mà ta nói đến

Từ sex có nghĩa là gì? Continue reading “Phân biệt hai từ Giới (Gender) và Giới tính (Sex)”

Palme’s Smile và dự án biến buôn Kiều thành làng du lịch

Hoàng Thiên Nga

“Nếu cùng mơ, ta hãy mơ một giấc mơ đủ lớn…”! Ý tưởng này đã kết nối 4 người bạn tâm đắc cùng bắt tay vào thực hiện mục tiêu giúp đỡ một buôn nghèo vùng sâu trở thành điểm đến đầy niềm vui, tươi đẹp và no ấm.

Buôn Kiều trong nắng

Happy Village của tương lai

Cụm dân cư phía Tây Buôn Kiều gồm 30 hộ giữa muôn bề đồi núi, thuộc xã Yang Mao, huyện Krông Bông, cách thành phố Buôn Ma Thuột trung tâm tỉnh Đắk Lắk khoảng 100 km. Continue reading “Palme’s Smile và dự án biến buôn Kiều thành làng du lịch”

La “Lumière” des Pa Kô

09/03/2019 10:50 lecourrier
Les Pa Kô du hameau de Ky Ry, dans la province de Quang Tri (Centre), surnomment Elin Josefine Olsson la “Lumière”. Ils n’avaient jamais pensé à appeler quelqu’un comme ça, jusqu’au jour où cette Suédoise est apparue.

>>Un vice-président de l’AN reçoit des notables des ethnies Vân Kiêu et Pa Kô 

Josefine apprend aux Pa Kô à fabriquer des produits artisanaux traditionnels répondant aux besoins des consommateurs modernes.

Photo: Quôc Nam/CVN

Les villageois disent que Josefine leur a apporté la foi et un bel avenir en permettant de relancer l’artisanat traditionnel. Les produits en rotin et en bambou des Pa Kô ont en effet été fabriqués selon de nouveaux modèles redessinés par elle dans un style moderne. Puis, ils ont été exportés en Suède et dans quelques pays européens. Un phénomène que ces personnes n’avaient jamais imaginé.

Un destin lié aux Pa Kô Continue reading “La “Lumière” des Pa Kô”

Mất cân bằng giới tính khi sinh – Tai họa cho dân tộc và đất nước

biengioibienbentre.vn

Tỷ số giới tính khi sinh (TSGTKS) được tính bằng số bé trai sinh ra sống so với 100 bé gái sinh ra sống trong cùng thời kỳ. TSGTKS thông thường là 103 – 106 bé trai trên 100 bé gái  là ổn định. Ở đất nước ta, từ năm 2006 đến nay,  TSGTKS gia tăng một cách bất thường, Bến Tre cũng không nằm ngoài quỹ đạo đó. Nguyên nhân sâu xa của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh là tâm lý ưa thích con trai.

Nguyên nhân sâu xa của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh là tâm lý ưa thích con trai. Ảnh: P.Trần

Continue reading “Mất cân bằng giới tính khi sinh – Tai họa cho dân tộc và đất nước”

Nếu cơ thể không phải là thứ linh thiêng thì chẳng có gì là linh thiêng cả: Tại sao cần bàn đến những thứ kiêng kị về kinh nguyệt phụ nữ

English: If the body isn’t sacred, nothing is: why menstrual taboos matter

Việc ẩn mình của người phụ nữ trong kì kinh nguyệt là nhằm dành cho phụ nữ một nơi an toàn, và một thời là văn hóa của người săn bắn hái lượm. Điều này có thể dạy chúng ta biết máu của phụ nữ là một điều linh thiêng, không phải thứ ô uế.

Indian Hindu sadhvis (phụ nữ thánh) tham gia lễ rước tôn giáo vào đêm trước lễ hội Ambubachi hàng năm tại đền Kamakhya ở Guwahati – Ảnh: Biju Boro / AFP / Getty Imagesi

Ngày nay, chúng ta có xu hướng cho rằng việc ẩn mình trong kỳ kinh nguyệt, những điều cấm kị trong thời gian kinh nguyệt, tách biệt phụ nữ bằng túp lều kinh nguyệt và niềm tin có kinh nguyệt là ô uế đang phổ biến ở một số nước đang phát triển. Tất cả những điều này thể hiện sự phân biệt giới tính, làm yếu đi quyền và tự do của phụ nữ. Continue reading “Nếu cơ thể không phải là thứ linh thiêng thì chẳng có gì là linh thiêng cả: Tại sao cần bàn đến những thứ kiêng kị về kinh nguyệt phụ nữ”

Lễ hội ăn trâu (đâm trâu) ở Tây Nguyên- Quan điểm và những vấn đề đặt ra nhìn từ góc độ văn hóa

nghiencuulichsu – Huỳnh Thiệu Phong

1 . Là địa bàn cư trú của hơn 40 tộc người, Tây Nguyên là một không gian văn hóa đa sắc màu với sự hiện diện đồng thời của nhiều tộc người thiểu số. Những giá trị văn hóa đó đã đồng hành cùng những tộc người này trong suốt chiều dài lịch sử. Ở từng giai đoạn khác nhau, những giá trị văn hóa đó có lúc lắng động, có lúc thăng hoa, nhưng vẫn bền bỉ tồn tại trong đời sống của các tộc người thiểu số nơi đây. Sự hiện diện của lễ hội với tư cách là một thành tố cấu thành nên văn hóa, đã càng góp phần làm cho bức tranh văn hóa tộc người được thêm phần sinh động và đa sắc. Lễ hội đã thực sự trở thành một sợi dây gắn kết các cộng đồng tộc người lại với nhau. Ở các lễ hội, nền tảng của sự cấu thành các tộc người – “tính cộng đồng” đã được hiển lộ, lan tỏa và thăng hoa trong các buổi sinh hoạt của cộng đồng. Continue reading “Lễ hội ăn trâu (đâm trâu) ở Tây Nguyên- Quan điểm và những vấn đề đặt ra nhìn từ góc độ văn hóa”

Woman Killed by Fire in Menstruation Hut, as Nepal Fights a Tradition

nytimes
A chhaupadi hut in the village of Pali, western Nepal. Women who observe the taboo are banished to mud or stone huts, some of them no bigger than closets.CreditCreditTara Todras-Whitehill for The New York Times

By Bhadra Sharma and Kai Schultz

KATHMANDU, Nepal — Parbati Bogati knew what to do when her period came.

Ms. Bogati, 21, sequestered herself in an abandoned house, in keeping with a centuries-old taboo that declares menstruating women impure, officials from her area in rural western Nepal said.

As the temperature dropped below freezing on Wednesday evening, she tried to keep warm, apparently burning wood and clothing.

By the next morning, her legs were charred and she was dead.

“It seems she also died from suffocation,” said Lal Bahadur Dhami, the deputy superintendent of the area’s police. At least three other peopledied this year while following the same superstition.

The taboo, which has its roots in Hinduism, is called chhaupadi, from the Nepali words meaning someone who bears an impurity. During women’s periods, it bars them from touching neighbors’ food or entering temples. They cannot use communal water sources or kitchen utensils. It is considered bad luck to touch them.

Continue reading “Woman Killed by Fire in Menstruation Hut, as Nepal Fights a Tradition”

Đắk Nông: Cả trăm công trình cấp nước sinh hoạt tập trung ‘đắp chiếu’

(TN&MT) – Từ nhiều năm trở lại đây, câu chuyện các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung tại các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Đắk Nông không phát huy hiệu quả đã được các cơ quan thông tấn, báo chí từ địa phương đến Trung ương đưa tin phản ánh. Tuy nhiên, đến thời điểm này vẫn còn rất nhiều công trình được đầu tư tiền tỷ nhưng đã sớm hư hỏng, không thể sử dụng được.

Anh 1
Công trình cung cấp nước sạch thường xuyên bị hư hỏng được người dân phản ánh

Continue reading “Đắk Nông: Cả trăm công trình cấp nước sinh hoạt tập trung ‘đắp chiếu’”

Sử thi Raglai – Nhìn từ phương diện chức năng thể loại

Kết quả hình ảnh cho đám cưới Raglai
Đám cưới người Raglai tại nhà trai. Ảnh: Internet

Nguyễn Thanh Tùng*

Tóm tắt:

Trong nền văn hóa lâu đời của người Raglai, sử thi (Akhát Jucàr), xét về phương diện chức năng thể loại, là những di sản có giá trị lớn về nhiều mặt.

Trong phạm vi của bài viết này, ngoài việc điểm lược những nét khái quát về tộc người và văn hóa tộc người Raglai; về thể loại sự thi (Akhát Jucàr) trong nền văn học dân gian Raglai, chúng tôi tập trung nghiên cứu, thẩm nhận bước đầu một số chức năng của sử thi trong văn hóa tộc người Raglai, xét từ phương diện chức năng thể loại:

– Bảo lưu và truyền tải  phong tục, tập quán, tín ngưỡng;

– Tái tạo, tôn vinh lịch sử, xã hội, văn hóa tộc người;

– Đảm nhận vai trò đích thực của những áng văn chương truyền miệng .

Continue reading “Sử thi Raglai – Nhìn từ phương diện chức năng thể loại”

Sử dụng amiăng trắng tại Việt Nam

  • Bài 1: Thực trạng đáng báo động
  • Bài 2: Áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp để loại trừ
  • Việt Nam thua cả Lào trong cuộc chiến cấm amiang trắng

***

Sử dụng amiăng trắng tại Việt Nam: Bài 1: Thực trạng đáng báo động

10 năm trở lại đây, Việt Nam luôn đứng ở vị trí thứ 5 trong top 10 nước sử dụng amiăng, chất gây ung thư nhiều nhất thế giới. Amiăng vẫn đang len lỏi, tồn tại khá phổ biến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi. Đây là thực trạng báo động…

amiăng
Tấm lợp fibroximăng được sử dụng khá phổ biến ở vùng đồng bào DTTS, miền núi. Ảnh: minh họa

Tại Việt Nam, từ những năm 1960, amiăng đã được sử dụng để sản xuất tấm lợp fibroximăng và được xem như một loại chất lợp rẻ, bền và dễ sản xuất, sử dụng. Tuy nhiên, từ những năm 1980, tính độc hại và đặc biệt là khả năng gây ra một số dạng ung thư của amiăng đã được phát hiện và cảnh báo. Amiăng trắng được khẳng định là có hại cho sức khỏe. Amiăng xâm nhập vào cơ thể và gây hại chủ yếu qua đường hô hấp. Tiếp xúc với amiăng có nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến phổi, ung thư biểu mô, thanh quản… Sử dụng vật liệu có chứa amiăng đang tồn tại phổ biến ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS. Continue reading “Sử dụng amiăng trắng tại Việt Nam”

Nguy cơ mất trắng tài sản vì chỉ biết điểm chỉ

TPBa đôi vợ chồng người Ê Ðê mù chữ ở 3 buôn khác nhau cùng tìm đến báo Tiền Phong kêu cứu, trước nguy cơ mất trắng tài sản vì bị một phụ nữ lừa bảo họ điểm chỉ, ký tên vào các giấy tờ sang nhượng quyền sử dụng đất, mà họ tưởng đó chỉ là hồ sơ giúp vay tiền ngân hàng.

Ba đôi vợ chồng nghèo nhờ luật sư Nhàn đưa đến trụ sở Văn phòng đại diện báo Tiền Phong tại Tây Nguyên kêu cứu
Ba đôi vợ chồng nghèo nhờ luật sư Nhàn đưa đến trụ sở Văn phòng đại diện báo Tiền Phong tại Tây Nguyên kêu cứu

Lại chiêu “vay giùm”

Người giúp những nạn nhân này viết đơn kêu cứu, là luật sư Phan Ngọc Nhàn – Đoàn Luật sư Đắk Lắk. Luật sư Nhàn cho rằng Cơ quan điều tra không khởi tố vụ án, nên các nạn nhân chẳng có cách nào đòi lại tài sản đã bị lừa chiếm đoạt. Continue reading “Nguy cơ mất trắng tài sản vì chỉ biết điểm chỉ”

Phù Nam: Huyền thoại và những vấn đề lịch sử – 2 kỳ

***

Phù Nam: Huyền thoại và những vấn đề lịch sử (Kỳ 1)

07/10/2017 08:35 – Vũ Đức Liêm

Bất cứ quốc gia dân tộc hiện đại nào cũng tìm kiếm cho mình một nền văn hóa, văn minh, hay một vương quốc khởi đầu qua việc kết nối với một thực thể mờ ảo trong quá khứ. Đó là nơi huyền thoại dựng nước bắt đầu, và cũng là nơi chứng kiến sự va chạm giữa các diễn ngôn lịch sử. Phù Nam là một câu chuyện như thế ở Đông Nam Á.


Bản đồ không gian Phù Nam (Miriam Stark, 2006).

Trong số các nền văn hóa kim khí quan trọng trên lãnh thổ Việt Nam, từ đó phát triển các xã hội phức tạp và hình thành nhà nước: Đông Sơn/ Cổ Loa, Sa Huỳnh/Champa, Óc Eo/ Phù Nam, thì Phù Nam ít được chú ý hơn cả. Bao trùm lên nó là huyền thoại về vương quốc được hình thành đầu tiên ở Đông Nam Á, với cảng thị sầm uất như Óc Eo, trung tâm tôn giáo, chính trị như Angkor Borei.

Dù chỉ tồn tại khoảng từ thế kỷ I đến thế kỷ VII CN, vương quốc này không chỉ là trung tâm của kết nối giao thương giữa các cộng đồng khu vực với Ấn Độ, Trung Hoa mà còn đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong diễn ngôn chính trị-lịch sử ở thời kỳ hiện đại bởi vì dựa vào những cứ liệu lịch sử không rõ ràng của giai đoạn này mà chủ nghĩa dân tộc Campuchia tìm cách khẳng định sự hiện diện của dân tộc Khmer hàng nghìn năm trước ở vùng hạ lưu Mekong.

Bài viết này lập luận rằng Phù Nam không thể là sản phẩm chiếm hữu, độc quyền của một quốc gia dân tộc nào cả. Thực tế, nó là một thực thể lịch sử đứng giữa các đường biên hiện đại ở hạ lưu Mekong mà một phần di sản của nó đã trở thành bộ phận không tách rời của nước Việt Nam. Thực tế lịch sử đó cần phải được tôn trọng. Lịch sử của Phù Nam cũng chính là một phần của lịch sử Việt Nam. Continue reading “Phù Nam: Huyền thoại và những vấn đề lịch sử – 2 kỳ”