Thẻ: Văn hóa – Culture

Tác Phẩm Thái Công Tụng

~ Trần Đình Hoành ~ Bình luận về bài viết này

alt

207 BÀI VIẾT TRÊN CÁC TRANG WEBS

Tải về



Các bài viết của GS. THÁI CÔNG TỤNG

Huong Pham <nhuthuong1975@gmail.com>

(Update Jan. 5, 2018)
​Xin phổ biến/đăng tải rộng rãi.
Rất đa tạ.
Thay mặt Anh Em nhóm Lymha,
Hà Trung Liêm​

CÁC BÀI VIẾT CỦA GIÁO SƯ THÁI CÔNG TỤNG ĐƯỢC ĐĂNG TẢI TẠI TRANG BLOG MEKONG-CUULONG.
(Để đọc bài xin bấm vào đường kết nối màu xanh)

1. Sông ngòi miền Bắc Việt Nam

2. Sông ngòi miền Trung

3. Sông ngòi miền Cao Nguyên Việt Nam

4. Đặc tính các vùng sinh thái miền Châu thổ sông Cửu Long

5. Rừng, lá phổi của nhân loại

6. Ngỡ lòng mình là rừng

7. Nước và con người

8. Năng Lượng Xanh

9. Môi trường và phát triển bền vững

10. Cao nguyên phố núi cao phố núi mù sương

11. Bình Trị Thiên: môi trường tự nhiên và hướng phát triển

12. Hoạch định và phát triển nông nghiệp dựa vào các vùng thiên nhiên ở Nam Việt Nam – Tập san Sử Địa, tập 25, 1/3/1973

13. Các đại tuyệt chủng sinh vật trong lịch sử điạ chất

CÁC BÀI KHẢO CỨU CỦA GIÁO SƯ THÁI CÔNG TỤNG ĐƯỢC LƯU GIỮ TẠI KHO GOOGLE DRIVE CỦA NHÓM  LYMHA
(Để đọc bài, xin bấm vào đường kết nối màu xanh)

14. Miền Nam

15. Non cao tuổi vẫn chưa già

16. Khí hậu và con người trong thi ca Việt

17. Quyển sách của thầy tôi

18. Chữ Tâm trong văn học Việt

19. Biến Đổi Khí Hậu Và Con Người

20. Biển và con người

21. Góp phần biến đổi Việt Nam qua tác phảm tình tự với thiên nhiên và cuộc sống

22. Lửa, một yếu tố của Tứ Đại

23. Một ngàn ngày trên triền núi Himalaya

24. Thế giới thực vật qua thi ca Việt Nam

25. Thực vật trong văn hóa Phật giáo

26. Tìm hiêu sinh thái nhân văn trong gia đình Việt Nam

27. Hỡi anh đi đường cái quan

 “Tiếng Việt từ TK 17: một số cách dùng Phật giáo như đạo bụt/tượng bụt/lạy bụt/thờ bụt so với bút … luân hồi, vô thường  …” (phần 50)

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Nguyễn Cung Thông

Phần này bàn về một số cách dùng Phật giáo từ các tài liệu chữ quốc ngữ vào TK 17 – hay từ thời LM de Rhodes và các giáo sĩ Tây phương sang Á Đông truyền đạo: đạo bụt/tượng bụt, lạy bụt, thờ bụt, nặn bụt, khấn bụt, chú bụt, bắt bụt … cột phướn làm chay, luân hồi, Thích ca, vô thường, đi tu, ăn năn tội… Đây là lần đầu tiên cách dùng này hiện diện trong tiếng Việt qua dạng con chữ La Tinh/Bồ (chữ quốc ngữ), điều này cho ta dữ kiện để xem lại một số cách đọc chính xác hơn so với các dạng chữ Nôm cùng thời, cũng như thông tin về một số sinh hoạt xã hội/tôn giáo từ những nhân chứng lịch sử (mắt thấy tai nghe).

Ngoài ra, liên hệ giữa hai âm bút và bụt khá rõ nét qua dạng kí âm bằng chữ quốc ngữ; nhưng ít người biết là tương quan bút – bụt còn để lại dấu ấn trong loại chữ ô vuông (chữ Hán) khi truy nguyên. Tiếp tục đọc ” “Tiếng Việt từ TK 17: một số cách dùng Phật giáo như đạo bụt/tượng bụt/lạy bụt/thờ bụt so với bút … luân hồi, vô thường  …” (phần 50)” →

Bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số – Trăn trở của những người trong cuộc (chuỗi 3 bài)

~ Đào Thu Hằng ~ Bình luận về bài viết này

QDND.vn

Bài 1: Những người giữ hồn văn hóa dân tộc giữa lòng Thủ đô

Bài 2: Tiếng lòng từ chủ thể văn hóa

Bài 3: Để chủ thể văn hóa tiếp tục phát huy tâm huyết với vốn di sản quý báu 

Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc nói chung và di sản văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số nói riêng luôn là chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta, được đặt trong tổng thể sự phát triển quốc gia, dân tộc. Thời gian qua, nhờ các chính sách tích cực, hiệu quả, các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của đồng bào các dân tộc thiểu số được quan tâm bảo tồn, tôn vinh và phát huy giá trị, góp phần quan trọng nâng cao đời sống tinh thần đồng bào các dân tộc, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, vẫn còn những hạn chế, bất cập cần quan tâm khắc phục. Báo Quân đội nhân dân giới thiệu loạt bài “Bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số – Trăn trở của những người trong cuộc”.

Bài 1: Những người giữ hồn văn hóa dân tộc giữa lòng Thủ đô

Tại “Ngôi nhà chung” Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam (Sơn Tây, Hà Nội), chúng tôi đã gặp những Nghệ nhân Ưu tú, những người bằng tình yêu, trách nhiệm và cả những băn khoăn, trăn trở đang ngày ngày bền bỉ, lặng thầm giữ gìn hồn cốt văn hóa dân tộc. Họ không chỉ là những người trực tiếp bảo tồn di sản văn hóa mà còn thắp lên ngọn lửa đam mê, truyền cảm hứng để những giá trị quý báu không bị lãng quên, mai một.

Lớp cha trước, lớp con sau

Tiếp tục đọc “Bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số – Trăn trở của những người trong cuộc (chuỗi 3 bài)” →

Nghĩ về tên xứ sở từ một cây cầu gần nhà [Những địa danh Khmer xưa ở miền Nam còn tồn tại đến ngày nay]

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

PHẠM HOÀNG QUÂN 04/05/2025 10:14 GMT+7

TTCT – Những cái tên thân thương gắn với làng xóm xứ sở không chỉ có của người Kinh, và dứt khoát là không chỉ có tên Hán – Việt.

Cầu Á Rặt bắc qua rạch Á Rặt, ấp Mỹ Long, xã Thiện Trí, huyện Cái Bè, Tiền Giang. Ảnh: Tư liệu PHQ

Tôi sống ở xứ Cái Bè, vốn là một trong những địa bàn người Việt đến định cư sớm nhứt ở Nam Bộ, vẫn thấy đây đó nhiều tên sông rạch khó hiểu. 

Tiếp tục đọc “Nghĩ về tên xứ sở từ một cây cầu gần nhà [Những địa danh Khmer xưa ở miền Nam còn tồn tại đến ngày nay]” →

Heaven & Earth (1993)

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Wikipedia – Heaven & Earth is a 1993 American biographical war drama film written and directed by Oliver Stone, and starring Tommy Lee Jones, Haing S. Ngor, Joan Chen, and Hiep Thi Le. It is the third and final film in Stone’s Vietnam War trilogy, following Platoon (1986) and Born on the Fourth of July (1989).

The film was based on the books When Heaven and Earth Changed Places and Child of War, Woman of Peace, both authored by Le Ly Hayslip about her experiences during and after the Vietnam War. It received mixed reviews and performed poorly at the box office. Tiếp tục đọc “Heaven & Earth (1993)” →

Nói KHÔNG với kết hôn sớm – Bộ phim về tảo hôn

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Plan International Vietnam – 29-1-2024

Sanh chưa bao giờ nghĩ mình sẽ kết hôn khi mới chỉ lớp 9. Như bao bạn gái khác tại địa phương, cuộc sống sau hôn nhân của em có vô vàn trắc trở. Con của Sang không có giấy khai sinh, khi ốm đau cũng không đưa đi bệnh viện được mà chỉ ở nhà sử dụng thuốc Nam.

Nhưng Sanh vẫn tiếp tục hỗ trợ cho cộng đồng nơi em sinh sống. Là một nhà truyền thông tài ba, Sanh chia sẻ câu chuyện của mình tại những buổi sinh hoạt tại xã, tại trường để lan tỏa thông điệp nói không với tảo hôn và sống trọn vẹn với tuổi trẻ đáng giá của mình.

Dân bản ‘phất’ lên nhờ làm YouTuber

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

VNE – Chủ nhật, 2/2/2025, 00:07 (GMT+7)

Tuyên Quang – 9h sáng, thống nhất xong kịch bản với người em họ được giao quay phim, Trúc Thị Mụi cùng chồng Hà Tòn Chài vác dụng cụ ra đồng.

Trúc Thị Mụi (áo xanh), 31 tuổi, ở bản Khau Cau, xã Phúc Yên, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang cùng chồng Hà Tòn Chài (áo sọc đen) làm YouTube về cuộc sống vùng cao, tháng 1/2024. Ảnh: Nga Thanh

Cặp vợ chồng 31 tuổi ở bản Khau Cau, xã Phúc Yên, huyện Lâm Bình là chủ kênh YouTube với 108.000 người theo dõi. Nội dung tập phim hôm nay quay cảnh vợ chồng Mụi bắt cua trong khe suối để bán ở chợ phiên, lên rừng hái rau củ và nấu cơm trưa.

Khi người quay phim giơ tay đếm “3,2,1” và bấm máy, vợ chồng Mụi bắt đầu hoạt động. Hai người cố gắng không trò chuyện để thu được rõ cả tiếng chim chóc, suối chảy. Quen với ống kính và biết cách diễn họ chỉ tốn vài phút cho một cảnh quay. Các động tác dùng vợt bắt cua, rửa sạch, đổ vào thúng được làm nhanh gọn.

Tiếp tục đọc “Dân bản ‘phất’ lên nhờ làm YouTuber” →

Giáng sinh của những đứa trẻ xa nhà

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

VNE – Thứ tư, 25/12/2024, 12:07 (GMT+7)

Đầu tháng 12, khi bạn bè tại Nhà nội trú sắc tộc Hoà Bình (phường Long Phước, thị xã Phước Long, Bình Phước) háo hức kết vòng hoa, làm hang đá đón Giáng sinh, K’Ngôl lại nhớ về lời hứa của bố. Đúng ngày Giáng sinh năm 2021, bố hứa sẽ đón K’Ngôl về ở cùng khi cậu lên lớp 7, tức năm nay.

Cậu bé đếm từng ngày đến đêm Giáng sinh.

Tiếp tục đọc “Giáng sinh của những đứa trẻ xa nhà” →

Nem bưởi, a specialty of Tây Ninh Province

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

VNN – December 24, 2024 – 10:45

Fermented grapefruit, or nem bưởi, a specialty and source of pride of Tây Ninh people. — Photo luhanhvietnam.com.vn

The dish is perfect mix: a combination of flavours between the light sour of grapefruit, the soft sweet of green papaya and the fire of the chilli.

Thu Hà

My aunt from the southern province of Tây Ninh recently visited Hà Nội. She brought us several dozen packages of fermented grapefruit, locally known as nem bưởi, a specialty and source of pride of the Tây Ninh people.

Tiếp tục đọc “Nem bưởi, a specialty of Tây Ninh Province” →

Đường xa về nhà

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này
plan-international.org

(Click vào đây để đọc bản tiếng Anh)

Bị kéo về làm vợ ngoài ý muốn khi mới 12 tuổi, Đan* quyết tâm bỏ trốn, trở về nhà và tiếp tục con đường học tập. Nhưng hành trình trở về nhà, trở về với cuộc sống của chính em đầy những gian nan thách thức.

Đan đi bộ tới trường. © Plan International

“Em đi bộ từ sáng sớm đến 4 giờ chiều, đi hết quãng đường 20km để trốn khỏi nhà chồng” – Đan* rơi nước mắt khi kể lại hành trình ba lần thoát khỏi nhà chồng khi mới 12 tuổi.

Tiếp tục đọc “Đường xa về nhà” →

“Tiếng Việt từ TK 17: tóm tắt một số phong tục và các cách dùng như lêutrâu (tlâu) húc nhau, khêu đèn, trêu (tlêu), ghẹo” (phần 49)

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này


Nguyễn Cung Thông 1


Phần này bàn về các cách dùng lêu trâu (tlâu) húc nhau, khêu đèn, trêu (tlêu), treo, trèo, leo, ghẹo và các từ liên hệ như nêu, xeo bè (~ chèo bè) – từ thời LM de Rhodes và các giáo sĩ Tây phương sang Á Đông truyền đạo. Đây là lần đầu tiên cách dùng này hiện diện trong tiếng Việt qua dạng con chữ La Tinh/Bồ (chữ quốc ngữ), điều này cho ta dữ kiện để xem lại một số cách đọc chính xác hơn cùng với các dạng chữ Nôm cùng thời, cũng như thông tin về một số sinh hoạt xã hội từ những nhân chứng lịch sử (mắt thấy tai nghe).

Tài liệu tham khảo chính của bài viết này là các tài liệu chép tay của LM Philiphê Bỉnh (sđd) và bốn tác phẩm của LM de Rhodes soạn: (a) cuốn Phép Giảng Tám Ngày (viết tắt là PGTN in năm 1651), (b) Bản Báo Cáo vắn tắt về tiếng An Nam hay Đông Kinh (viết tắt là BBC in năm 1651), (c) Lịch Sử Vương Quốc Đàng Ngoài 1627-1646 và (d) tự điển Annam-Lusitan-Latinh (thường gọi là Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL in năm 1651) có thể tra tự điển này trên mạng, như trang http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false.

Tiếp tục đọc ““Tiếng Việt từ TK 17: tóm tắt một số phong tục và các cách dùng như lêutrâu (tlâu) húc nhau, khêu đèn, trêu (tlêu), ghẹo” (phần 49)” →

Nguồn gốc của 12 con Giáp

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Tử vi 12 con giáp 8 / 12: Tài chính Tuổi Thìn , tình yêu Tuổi Sửu

Chào các bạn,

Đây là bài ghi chép lại khi phóng viên báo Tiền Phong phỏng vấn tôi ở Hà Nội (cuối năm 2008) khi tôi về tham dự và trình bày vấn đề “Nguồn gốc Việt Nam của tên 12 con giáp” trong hội thảo quốc tế Việt Nam học lần thứ ba (Hà Nội, 4-7/12/2008). Hi vọng bài chép lại này khiến ta suy nghĩ lại truyền thống văn hoá rất lâu đời của tổ tiên trong những ngày trước tết…

Thân gởi

Nguyễn Cung Thông (Melbourne, Australia).

***

Nguồn gốc của 12 con Giáp

Xưa nay nhiều người vẫn lầm tưởng rằng 12 con giáp có xuất xứ từ Trung Hoa. Tuy nhiên, từ những năm 2000, trong một công trình nghiên cứu về ngôn ngữ Việt cổ – nhà nghiên cứu ngôn ngữ học Nguyễn Cung Thông phát hiện ra nguồn gốc 12 con giáp có xuất xứ từ Việt Nam.

Tiếp tục đọc “Nguồn gốc của 12 con Giáp” →

Hồi ký Bảo Đại

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Bảo Đại

Con Rồng Việt Nam


 

LỜI MỞ ĐẦU

Đây là cuốn sách do Hoàng Đế Bảo Đại viết. Ngài muốn phổ biến rộng rãi cho đồng bào Việt Nam, nhất là cho con cháu dòng Nguyễn Phước của Ngài, biết rõ cuộc sống của mình ra sao, từ khi sanh ra, đi học, làm Vua, chiến đấu cho đến cuộc đời lưu vong hiện nay, trong đó không hiết bao tình tiết, về thế cuộc mà chúng ta đều cần phải biết. Vi đó chính là những bí mật lịch sử của Việt Nam trong suốt sáu mươi năm, qua (1913-1975).

Do thể cuốn sách này được phổ biến ra là cần. Mà đây là thứ tiếng quan thoại, văn hoa, trang trọng, vào thời gian ấy, dùng văn phong, văn khí của nguyên tác, khác xa với loại từ ngữ nôm na, biến chất ngày nay.

Nguyễn Phước Tộc

Tiếp tục đọc “Hồi ký Bảo Đại” →

Lâm Đồng dự kiến lấy 32.000 hecta rừng làm dự án: Nguy cơ tác động tới hệ sinh thái ?

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

Tia sáng – 12-4-2024 – Lê Quỳnh

Lâm Đồng đang lên kế hoạch chuyển đổi mục đích sử dụng hơn 32.000 hectares đất rừng, trong đó có 70% diện tích là rừng tự nhiên để xây dựng các dự án, công trình phát triển kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng cho giai đoạn 2021 – 2030. Giới chuyên môn lo ngại đánh đổi này sẽ gây ảnh hưởng lớn tới hệ sinh thái, và cho rằng tỉnh cần cân nhắc giữa mục tiêu phát triển kinh tế với chuyển đổi đất rừng trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khó lường.

Khu vực đất lâm nghiệp ở khu vực rừng phòng hộ Tà Nung, thành phố Đà Lạt mà ông Trần Văn Ry và một số hộ dân khác đang sản xuất nông nghiệp. Ảnh: Nam Phong.

Tiếp tục đọc “Lâm Đồng dự kiến lấy 32.000 hecta rừng làm dự án: Nguy cơ tác động tới hệ sinh thái ?” →

Lâm Đồng hết quỹ đất trồng rừng thay thế

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

LÊ QUỲNH – 10/04/2024 09:56 GMT+7

TTCT – Giai đoạn 2021-2030, tỉnh Lâm Đồng dự kiến chuyển mục đích 32.115ha đất rừng thành các loại đất khác, cần trồng hơn 77.000ha rừng thay thế. Nhưng tỉnh này hiện không còn đất để trồng rừng.

Khu vực trước kia từng là một dự án khai thác vàng tại xã Tà Năng, huyện Đức Trọng, Lâm Đồng. Ảnh: NAM PHONG

Anh Yatha (người Churu ở xã Tà Năng, huyện Đức Trọng, Lâm Đồng) chỉ ra phía những ngọn đồi kể rằng thay đổi rõ nhất theo thời gian ở xã Tà Năng là những quả đồi bị đào khoét nham nhở vì nhiều mục đích khác nhau, bao gồm cả việc đào bới để khai thác khoáng sản. Có những quả đồi bị khoét hết một nửa để khai thác quặng vàng, gây ô nhiễm và hủy hoại con suối vốn là nguồn nước duy nhất dùng để tưới cho nương rẫy của làng anh.

Yatha từng là một thợ săn, hiện tham gia bảo tồn thú cho một dự án phi chính phủ, đồng thời làm người hướng dẫn cho những hoạt động trekking có chọn lọc “để bảo vệ hệ sinh thái, bảo vệ rừng quê nhà mình”.

Tiếp tục đọc “Lâm Đồng hết quỹ đất trồng rừng thay thế” →