TTCT – Chủ nhật 8-12, Thông tấn xã Tass (Nga) cho biết chuyến bay Syrian Air chở gia đình Tổng thống Syria Bashar al Assad đã đến Matxcơva và ông được Nga cho tị nạn vì lý do nhân đạo.
Thủ lĩnh HTS Abu Mohammad al Julani phát biểu ở đền Hồi Umayyad, thủ đô Damascus, Syria, ngày 8-12. Ảnh: AFP
Vậy là sau 54 năm và hai đời, họ Assad chấm dứt trị vì Syria, 13 năm sau khi đất nước này rơi vào nội chiến và hỗn loạn.
Trước hết, sự sụp đổ của gia tộc Assad cũng là sự sụp đổ của phái Hồi Shia Alawi, vốn chiếm 15% dân số Syria, với 2-3 triệu người ở trong nước, khoảng 1 triệu người đang tị nạn ở Thổ Nhĩ Kỳ (và 100.000-200.000 người nữa mang quốc tịch Lebanon).
Vào thời thuộc địa, Pháp tuyển giáo phái Alawi vào lực lượng an ninh và quân đội, dùng họ làm công cụ chia rẽ, đàn áp và cai trị Syria, có lúc lập ra một quốc gia riêng cho giáo phái này.
Sefa Secen Assistant Professor of International and Global Studies, Nazareth University
Disclosure statement
Sefa Secen does not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organisation that would benefit from this article, and has disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.
Republish our articles for free, online or in print, under Creative Commons licence.
The brutal 54-year reign of the Assad family in Syria looks to be over.
In a matter of days, opposition forces took the major city of Aleppo before advancing southward into other government-controlled areas of Hama, Homs and finally, on Dec 7, 2024, the capital, Damascus.
Ngày 19/11, quân nổi dậy Houthi tại Yemen đã chiếm tàu container Galaxy Leader. Họ sử dụng máy bay trực thăng để đổ quân lên con tàu khi đang di chuyển trên Biển Đỏ và buộc thủy thủ đoàn phải cập vào cảng Hodeida, Tây Nam Yemen. Tàu Galaxy Leader được điều khiển bởi công ty hàng hải NYK Line của Nhật, nhưng chủ tàu lại là Tập đoàn Ray Car Carriers của tỷ phú Abraham Ungar, một trong những người giàu nhất Israel.
Lực lượng Houthi có những tính toán của riêng họ khi tuyên chiến với Israel.
Phát ngôn viên Yahya Saree của Houthi tuyên bố việc chiếm tàu là đòn trả đũa việc Israel tấn công Dải Gaza: “Nếu cộng đồng quốc tế thật sự quan tâm đến sự ổn định trong khu vực, họ nên tìm cách ngăn chặn Israel hung hăng gây chiến”. Tuyên bố trên cùng vụ chiếm tàu chỉ là một phần nhỏ trong cuộc chiến đang diễn ra giữa những nhóm vũ trang Hồi giáo với Israel và Mỹ được châm ngòi bởi xung đột ở Gaza.
Mảnh đất rực lửa
Houthi tuyên chiến với Israel vào ngày 31/10 vừa rồi bằng việc phóng một loạt tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái vào Israel. Đa số tên lửa và máy bay đã bị không quân Israel đánh chặn hoặc rơi nhầm mục tiêu. Vụ đánh chiếm tàu Galaxy Leader nghiêm trọng hơn và đã đánh động công chúng Israel. Tel Aviv cáo buộc vụ bắt cóc tàu diễn ra dưới sự chỉ đạo của Iran. Phát ngôn viên Nasser Kanaami của Bộ Ngoại giao Iran phủ nhận cáo buộc trên và tuyên bố: “Các nhóm vũ trang trong khu vực tự mình đưa ra quyết định quân sự và chính trị của họ, Iran chỉ đóng vai trò giúp đỡ về vật chất và tinh thần”.
Sự thật là kể từ khi cuộc chiến giữa Israel và Palestine nổ ra ở Dải Gaza, nhiều nhóm vũ trang đồng minh với Iran ở Iraq, Syria và Yemen đã tấn công các cơ sở quân sự của Israel và Mỹ trong khu vực. Theo số liệu của Lầu Năm Góc, kể từ ngày 17/10, đã có 61 cuộc tấn công vào các căn cứ quân sự của Mỹ ở Iraq và Syria, 29 cuộc ở Iraq và 32 cuộc ở Syria. Không ai biết rõ những cuộc tấn công này gây ra bao nhiêu thương vong, nhưng theo số liệu nội bộ của quân đội Mỹ thì có ít nhất 60 người đã bị thương.
Tổ chức Quan sát nhân quyền Syria (SOHR) cho biết ngày 20/11 đã xảy ra một vụ tấn công tại căn cứ Al-Tanf của quân Mỹ ở Đông Nam Syria. Những kẻ tấn công sử dụng máy bay không người lái thả lựu đạn vào quân Mỹ và nhóm vũ trang Maghawir al-Thawra (MaT) được CIA huấn luyện trong căn cứ. Không ai tử vong vì vụ tấn công, nhưng có 2 thành viên MaT bị thương nặng. Chưa đầy vài tiếng sau, căn cứ Mỹ trấn giữ mỏ dầu Conoco gần thành phố Deir Ezzor (Đông Syria) phải hứng chịu hơn 10 quả rocket. Ít nhất 3 lính Mỹ bị thương.
Hiện có khoảng 2.000 lính Mỹ ở Iraq và 900 ở Syria. Con số này chưa bao gồm những người mang quốc tịch Mỹ đang nằm dưới sự bảo vệ của quân đội nước này như bác sỹ, kỹ sư, nhân viên cứu trợ nhân đạo, v.v… Mối lo lớn nhất của Mỹ bây giờ là bảo vệ công dân của họ ở Iraq.
Behnam Ben Taleblu, một chuyên gia người Mỹ nghiên cứu về Iran, nhận xét: “Chỉ riêng khu vực biên giới Iraq-Syria đã có ít nhất 10-20 nhóm vũ trang khác nhau nằm dưới sự bảo trợ của Iran… Cái gọi là “mặt trận chống Mỹ chung” của các nhóm vũ trang là cách để lẩn tránh trách nhiệm trong trường hợp họ gây ra cái chết cho lính Mỹ. Kể cả khi căn cứ Mỹ có bị ném bom đi nữa thì quân đội Mỹ cũng không thể tìm ra một mục tiêu chính xác để có cớ đổ thêm quân vào Iraq”.
Không chỉ Trung Đông mà Bắc Phi cũng đang trở nên bất ổn vì cuộc chiến tại Israel. Mới đây, chi nhánh Nusrat al-Islam wal Muslimeen (JNIM) của al-Qaeda đã đánh bom căn cứ quân sự Mali ở sân bay quốc tế Gao và tấn công một con thuyền chở người đi trên sông gần đó. Có ít nhất 49 dân thường và 15 binh lính bị tử vong, trong đó có 2 sỹ quan quân đội Mỹ. Tuy quân đội Pháp đồng minh đã rút khỏi Mali từ năm 2022, người Mỹ vẫn để lại một số quân tại nước này nhằm hỗ trợ quân đội Chính phủ Mali chống khủng bố. JNIM tuyên bố hai vụ tấn công là hành động đáp trả việc Israel ném bom Dải Gaza. Những vụ tấn công tương tự cũng đã diễn ra ở Burkina Faso và Niger. Ngoài Gaza ra thì nơi nguy hiểm nhất ở Israel hiện nay là biên giới với Lebanon. Kể từ khi cuộc chiến tại Dải Gaza được châm ngòi vào ngày 7/10, quân đội Israel (IDF) và Hezbollah liên tục tổ chức những cuộc tấn công nhỏ lẻ vào nhau.
Các ngôi làng Lebanon ở gần biên giới bây giờ đều là làng “ma” vì dân đã di tản hết. Theo số liệu của Liên hợp quốc thì hơn 46.000 người Lebanon đã phải rời bỏ nhà cửa vì xung đột biên giới. Hơn 14.000 người trong số đó đang trú tạm ở thành phố Tyre, miền Nam Lebanon.
Cuộc chiến không ai muốn
Mỹ không hề “khoanh tay đứng nhìn” các căn cứ của mình bị tấn công. Ngày 27/10, máy bay Mỹ đã ném bom vào 2 kho vũ khí của lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) nằm gần thành phố Abu Kamal ở miền Đông Syria.
Quân đội Mỹ sẽ đối phó thế nào đối với các hành động gây hấn trên biển? Vụ chiếm tàu Galaxy Leader đang đặt ra dấu hỏi lớn về việc bảo đảm an ninh trên Biển Đỏ. Hằng năm có hơn 17.000 nghìn tàu thuyền đi lại trên Biển Đỏ, trung bình 50 tàu/ngày. Không chỉ Mỹ mà toàn bộ cộng đồng quốc tế mong muốn giao thông trên Biển Đỏ được thuận lợi nhằm tránh mọi ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế toàn cầu.
Vấn đề nằm ở chỗ hai quốc gia giáp Biển Đỏ có quân đội hùng mạnh nhất là Ai Cập và Arab Saudi đều không muốn tự mình đứng ra đảm bảo an ninh hàng hải. Ai Cập đã giữ thái độ trung lập kể từ khi cuộc chiến tại Dải Gaza nổ ra. Còn Arab Saudi mới chỉ “rút chân” ra khỏi cuộc nội chiến Yemen và vẫn đang đàm phán hòa bình với quân nổi dậy Houthi. Họ hoàn toàn không muốn làm điều gì ảnh hưởng đến việc đàm phán. Mới đây, quân Houthi đã giết 4 binh sỹ Arab Saudi sau khi nước này bắn hạ 1 tên lửa của họ trên đường bay đến Israel.
Pháo binh Israel tấn công quân Hezbollah ở giáp biên giới với Lebanon.
Bên duy nhất có đủ khả năng đảm bảo an ninh trên Biển Đỏ là hải quân Mỹ. Tại thời điểm này, hạm đội tàu sân bay USS Dwight D. Eisenhower đang đỗ ở vịnh Oman nhằm “để mắt” đến tình hình Israel. Ngoài tàu sân bay USS Dwight D. Eisenhower thì hạm đội này còn có 1 tàu phóng tên lửa, 3 tàu khu trục, và một số tàu hỗ trợ như tàu chở dầu, tàu sửa chữa, v.v… Một hạm đội tương tự dẫn đầu bởi tàu sân bay USS Gerald R. Ford đang đóng trên biển Địa Trung Hải.
Hải quân Mỹ hoàn toàn có thể sử dụng hai hạm đội trên để tuần tra Biển Đỏ. Nhưng, làm vậy thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nhiệm vụ của hai hạm đội, đó là “cảnh cáo” các thế lực thân Palestine ở Iraq, Lebanon và Syria. Chuyên gia phân tích quân sự Jonathan Knight (Mỹ) giải thích: “Israel hiện đang dựa vào các tàu đánh chặn tên lửa của Mỹ như USS Carney bảo vệ họ khỏi tên lửa đạn đạo của quân Houthi. Bây giờ mà hải quân Mỹ dùng tàu để đi tuần tra Biển Đỏ thì sẽ đặt Israel vào thế nguy hiểm. Mặt khác, những thế lực thân Hamas ở các nước lân cận có thể thừa thế mà can thiệp sâu hơn vào cuộc chiến”.
Tình thế “tiến thoái lưỡng nan” của Mỹ không chỉ dừng lại trên Biển Đỏ. Trong cuộc chiến này, Israel không có đồng minh trong khu vực mà chỉ có kẻ thù hay bên trung lập. Nỗi lo sợ lớn nhất của Tel Aviv vào thời điểm này là Hezbollah hay IRGC mở mặt trận mới. Đấy là lý do mà IDF vẫn chưa tập trung đổ quân vào Dải Gaza mà chỉ ném bom và tổ chức các đợt đột kích chớp nhoáng. IDF hoàn toàn không muốn điều quân rời xa vùng biên giới.
Các nhóm vũ trang ở Trung Đông và Bắc Phi có tính toán chiến lược của riêng mình khi tuyên chiến với Israel và Mỹ. Thế giới Hồi giáo đang đồng loạt lên án những cuộc tấn công của IDF vào Dải Gaza. Trái lại, nhiều nước phương Tây như Mỹ vẫn tiếp tục hỗ trợ vật chất cho IDF và ủng hộ mọi hành động của họ. Bằng cách nhắm vào quân đội Mỹ đóng trong khu vực, các nhóm vũ trang đang gây được thiện cảm với dư luận trong và ngoài nước họ. Với những lực lượng như quân Houthi đang rất cần uy tín để khẳng định quyền cai trị của họ, việc đặt mình vào thế đối lập với Israel và Mỹ là con đường ngắn nhất để đạt được mục tiêu.
Mặt khác, chính quyền nhiều nước Trung Đông và Bắc Phi cũng đang chịu chỉ trích dữ dội vì thái độ trung lập của họ. Chính phủ các nước như Iraq, Ai Cập, Arab Saudi, Jordan, v.v… là đồng minh của Mỹ. Họ chắc chắn không muốn làm xấu đi quan hệ với Mỹ bằng việc chỉ trích Israel. Nhưng, đại đa số công dân Hồi giáo tại các nước này có thái độ chống Israel và ủng hộ Palestine. Sự lựa chọn duy nhất của chính phủ các nước này là giữ thái độ trung lập. Nếu như họ “ra mặt” ngăn chặn những cuộc tấn công vào Mỹ và Israel thì sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín trong và ngoài nước của họ. Quân Houthi nhận thấy rõ cục diện ngoại giao-quân sự hiện thời nên đã lấn tới. Vào ngày 3/12 vừa qua, tên lửa của quân Houthi đã đánh trúng 3 tàu thương mại trên Biển Đỏ. Trước đó, một vụ nổ ở eo biển Bab el-Mandeb – nơi có nhiều tàu thuyền qua lại – cũng nghi là do quân Houthi gây ra. Hải quân Mỹ cho biết họ chưa bị tấn công trực diện nhưng đã phải buộc bắn hạ một số máy bay do thám của quân Houthi do đến quá gần tàu chiến Mỹ.
Chiến sự ở biên giới Lebanon-Israel vẫn chưa có dấu hiệu thuyên giảm. Ngay cả khi lệnh ngừng bắn tại Dải Gaza đang diễn ra, Israel vẫn tiếp dụng bắn pháo vào Lebanon. Liên hợp quốc thông báo lực lượng gìn giữ hòa bình của họ đóng tại Lebanon đã trúng đạn pháo của quân Israel. Ba nhà báo quốc tế đi cùng lực lượng gìn giữ hòa bình đã tử vong vì xe họ trúng đạn. Theo số liệu được hãng tin AFP tổng hợp thì con số thương vong chưa chính thức ở Lebanon hiện nay là 109 người, trong đó có khoảng 77 tay súng Hezbollah và 14 dân thường đã xác định rõ danh tính.
Cuộc chiến gây áp lực lên Israel vẫn sẽ tiếp tục chừng nào chiến sự còn diễn ra ở Dải Gaza. Những cuộc đột kích chớp nhoáng hay ném bom bằng máy bay không người lái gây ra ít tổn thất về mặt vật chất, nhưng chúng vẫn làm tốt nhiệm vụ “trói chân” IDF và quân đội Mỹ, nên chỉ có con đường ngoại giao mới mong giải tỏa được những mối đe dọa sau lưng họ. Câu hỏi hiện nay là liệu họ có thể thành công không trong khi uy tín khu vực của cả hai nước đã bị tổn hại nghiêm trọng.
Why is earthquake aid to Syria so slow? | Start Here
Al Jazeera English – 10 thg 2, 2023
The earthquakes in southern Turkey and northern Syria have left millions of people in desperate need of help. But getting aid to people in Syria is particularly complicated. #AJStartHere explains why.
1. Syria longs for international aid amid earthquake devastation
Al Jazeera English – 8 thg 2, 2023
The scale of the destruction in the aftermath of the earthquake that hit swaths of Turkey and Syria on Monday has been unprecedented, even for residents of the war-torn country.
On the Syrian side, the area affected by the 7.8-magnitude quake and its aftershocks is divided between government-controlled territory and the country’s last opposition-held pocket of land, encircled by Russian-backed government forces.
The UN says damaged roads, a lack of equipment and tough winter conditions are hampering efforts to find survivors in Syria.
Days after U.S. President Joe Biden made his tour of the Middle East, the leaders of Iran, Russia, and Turkey meet in Tehran for a three-way summit.
Raisi and Putin are trying to talk Turkey out of war. With Russia engaged in Ukraine, Turkey is planning its own “special military operation”—this time against the Kurds in Syria’s north.
In 2008, many of Barack Obama’s supporters hoped he would bring the global war on terror to a close. Instead, he expanded it – and his successors have done nothing to change course. By Samuel Moyn
A US Reaper drone at a base in Nevada. Photograph: Josh Smith/Reuters
TTCT – Dân tộc Kurd là dân tộc vô quốc gia lớn nhất thế giới.
Đã bị quăng quật hàng bao nhiêu thế kỷ, người Kurd giờ đang khát khao một quốc gia độc lập của riêng họ. -Ảnh: abakanews.org
30 hay 45 triệu [1] người Kurd hiện diện ở khu vực Trung Đông mà không hề có một quốc gia được công nhận. Họ đứng đầu trong danh sách những dân tộc không tổ quốc so với 7,5 triệu người Catalonia, 5,5 triệu người Scotland, 12 triệu người Palestine, 7,5 triệu người Tây Tạng hay 1,5 triệu người Rohingya và bao nhiêu những thiểu số khác lẻ tẻ.
TTCT – Ngoài câu hỏi đặt ra cho số phận của trên dưới 2 triệu người Kurd ở Syria (xem bài sau), còn là những dấu hỏi về tương lai của đất nước Syria sau tám năm chiến tranh với sự can thiệp của đủ mọi thế lực nước ngoài.
Nhiều trẻ em Syria không biết gì khác ngoài bom đạn chiến tranh. Ảnh: AFP
Hôm 7-10, một lần nữa Tổng thống Mỹ Donald Trump lại khiến thiên hạ giựt bắn mình khi loan báo rút quân khỏi Syria và giải thích trên Twitter: “Hoa Kỳ được cho là ở lại Syria trong 30 ngày, đó là chuyện nhiều năm trước. Chúng ta đã ở lại và ngày càng dấn sâu vào trận chiến mà không có mục tiêu nào trong tầm nhìn”. Tiếp tục đọc “Syria: Vẫn chưa thấy ánh sáng cuối đường hầm”→
By Emile Hokayem, IISS Senior Fellow for Middle East Security.
What are the West’s military options – and what might the targets be?
Western countries have to decide whether military action in Syria is about punishment and deterrence for the use of chemical weapons, or whether they want to be more ambitious and go after the military infrastructure of the Assad regime, which has enabled his war machine to make very significant advances recently.
The likelihood is that President Trump, Prime Minister May and President Macron will opt for a narrow strike aimed at enforcing the international norm against the use of chemical weapons. If so, they face a choice between targeting the infrastructure that creates those weapons and hitting the means of delivery – the helicopters, the air force, the runways. Tiếp tục đọc “Western strikes in Syria – five key questions”→
Civil defense members prepare to safely detonate cluster bombs in the rebel-held area in Deraa, Syria, July 26, 2017.
GENEVA, SWITZERLAND — A report released ahead of next week’s U.N. conference on the Convention on Cluster Munitions has condemned the continued use of cluster munitions by Syria and Yemen. They are the only two countries that still use the bombs, which are banned under international law. Tiếp tục đọc “Report: Cluster Munitions in Syria, Yemen Increase Civilian Casualties”→
US diplomat says removal of Syrian president, pushing Iran out and defeating ISIL are Trump administration priorities.
Syria’s army has shown no let-up in its assault on rebel forces [EPA]
A political solution to the war in Syria is not possible with President Bashar al-Assad in power, the US ambassador to the UN has said in an apparent hardening of the Trump administration’s position.
Defeating the Islamic State of Iraq and the Levant (ISIL) group, pushing Iranian influence out of Syria, and the removal of Assad are priorities for the US administration, Nikki Haley said in an interview to CNN, which will air in full on Sunday. Tiếp tục đọc “Nikki Haley: No solution to war with Assad in power”→
An A-10 Thunderbolt II. (Justin Connaher/ U.S. Air Force)
Months after the Pentagon said it wouldn’t use a controversial type of armor-piercing ammunition that has been blamed for long-term health complications, U.S. aircraft fired thousands of the rounds during two high-profile air raids in Syria in November 2015, the Pentagon acknowledged Wednesday.
The use of the ammunition, a 30mm depleted-uranium bullet called PGU-14, was first reported by a joint Air Wars-Foreign Policy investigation on Tuesday. The roughly 5,265 rounds of the munition were fired from multiple A-10 ground attack aircraft on Nov 16, 2015, and Nov. 22, 2015, in airstrikes in Syria’s eastern desert that targeted the Islamic State’s oil supply during Operation Tidal Wave II, said Maj. Josh Jacques, a U.S. Central Command spokesman.
When loaded with depleted-uranium bullets, the A-10s fired what is called a “combat-mix,” meaning the aircraft’s cannon fires five depleted-uranium rounds to one high explosive incendiary bullet.
“If you do not leave these areas urgently, you will be annihilated. … You know that everyone has given up on you. They left you alone to face your doom, and nobody will give you any help.”
These chilling words come from leaflets dropped over the besieged area of Aleppo by Syrian and Russian aircraft, before the final bloody assault on the city. And during the last few days, they have rung truer than anyone in Aleppo, or anywhere else, had dared to imagine. Tiếp tục đọc “We Are All Accomplices to the Slaughter of Aleppo”→
The president-elect wants to ally with Assad and Russia to fight the Islamic State – but he’s going to end up empowering extremists and causing chaos across the Middle East.
Late last week, President-elect Donald Trump explained for the first time since his election victory his position on the crisis in Syria. In his remarks, he laid out his determination to ramp up the fight against the Islamic State and to cease support to those fighting President Bashar al-Assad’s regime: Tiếp tục đọc “Trump’s Syria Strategy Would Be a Disaster”→
We believe in the free flow of information
By 
![Syria's army has shown no let-up in its assault on rebel forces [EPA]](https://i0.wp.com/www.aljazeera.com/mritems/imagecache/mbdxxlarge/mritems/Images/2017/4/9/bcfabd42301a40f19eef8b25cc85872a_18.jpg "Nikki Haley: No solution to war with Assad in power")
CVD 