Quyền từ chối AI: Khoảng trống chính sách ở Việt Nam

17-9-2025 – Phạm Thu Trang

TiasangỞ Việt Nam, AI đang được thúc đẩy trong nhiều lĩnh vực – từ dịch vụ công, ngân hàng đến tuyển dụng. Nhưng liệu người dân đã có cơ hội để lựa chọn, hay đang bước vào kỷ nguyên số mà “quyền từ chối AI” vẫn còn là một khái niệm xa lạ?

Con người còn bao nhiêu quyền lựa chọn khi phải làm việc, học tập hay sáng tạo trong một môi trường do AI chi phối? Ảnh: https://www.brennancenter.org/
Tiếp tục đọc “Quyền từ chối AI: Khoảng trống chính sách ở Việt Nam”

Báo động tình trạng doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội 

Bảo hiểm xã hội là lưới an toàn cả đời cho cuộc sống của người lao động.

Nhiều doanh nghiệp trong nước cố tình nợ đóng bảo hiểm. Đó là chọc thủng lưới an toàn của người lao động, không những chỉ là phi pháp mà còn là bất nhân và vô đạo đức.

Cơ quan chức năng cùng doanh nghiệp cần sớm giải quyết vấn đề nghiêm trọng này. Cần tăng cường kiểm tra và mạnh tay xử phạt những hành động bất nhân, vô đạo đức và phi pháp này.

An An

1. Lao đao khi doanh nghiệp nợ bảo hiểm, chế độ
2. Nợ bảo hiểm xã hội: Doanh nghiệp đổ gánh nặng lên người lao động
3. Bài cuối: Kỳ vọng vào Luật Bảo hiểm sửa đổi năm 2024

***

Lao đao khi doanh nghiệp nợ bảo hiểm, chế độ

Thứ Hai, 07/07/2025, 20:30

Không ít người lao động trên cả nước đang rơi vào tình cảnh khốn đốn vì doanh nghiệp nợ, trốn đóng bảo hiểm xã hội trong thời gian dài dẫn đến không có thẻ BHYT để khám chữa bệnh, không được hưởng chế độ thai sản, nghỉ ốm, tai nạn lao động hay thậm chí mất luôn quyền nhận lương hưu…

Trong khi đó, không ít doanh nghiệp vẫn hoạt động bình thường, né tránh trách nhiệm và đẩy gánh nặng lên vai người lao động. Trước thực trạng đáng báo động này, cơ quan chức năng cần có biện pháp quyết liệt hơn để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người lao động.

bh1.jpeg -0
Chị Sáu cố bám trụ công ty chỉ mong được đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ.
Tiếp tục đọc “Báo động tình trạng doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội “

Cầu cho Luật Quy hoạch thành công

Luật Quy hoạch (sửa đổi) đã được thông qua ngày 10/12/2025 và sẽ có hiệu lực từ 01/03/2026. Nếu mọi sự suôn sẻ, đây sẽ là lần đầu tiên nước ta có Luật Quy hoạch, nghĩa là, trước giờ nước ta không có luật quy hoạch. Mong là đã có luật rồi, Nhà nước sẽ enforce luật một cách nghiêm chỉnh, vì nước ta có đủ luật nhưng đa số luật đều không có enforcement của Nhà nước.

Câu chuyện về Sapa là điển hình: Sapa từng được coi là viên ngọc quý của du lịch vùng Tây Bắc, nhờ quy hoạch địa phương. Thế nhưng sự yếu kém trong quản lý và enforcement đã khiến cho quy hoạch đó trở nên “nát tươm” và có thể còn “nát” hơn nữa trong tương lai. (Trích bài Băm nát quy hoạch Sapa: Ai là người chịu trách nhiệm?)

PTH

  1. Sửa luật Quy hoạch để định hình diện mạo quốc gia
  2. Băm nát quy hoạch Sapa: Ai là người chịu trách nhiệm?

***

Sửa luật Quy hoạch để định hình diện mạo quốc gia

TNHoàng Hải Vân 14/09/2025 07:11 GMT+7

Các tỉnh sau sáp nhập với chính quyền 2 cấp đã bắt đầu vận hành. Trong những bước tiếp theo để định hình diện mạo quốc gia, việc sửa luật Quy hoạch là vô cùng quan trọng trong chương trình nghị sự của Quốc hội, dù luật Quy hoạch hiện hành rất tiến bộ.

Sửa luật Quy hoạch để định hình diện mạo quốc gia - Ảnh 1.
TP.HCM đang điều chỉnh quy hoạch sau khi sáp nhập 2 tỉnh Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu

Tiếp tục đọc “Cầu cho Luật Quy hoạch thành công”

Doanh nghiệp hóa chất ‘mắc kẹt’: Sở Công Thương TP.HCM rất muốn hỗ trợ nhưng không được

16/01/2026 21:53 GMT+7

TTODo chưa có nghị định và thông tư hướng dẫn thi hành Luật Hóa chất năm 2025, Sở Công Thương TP.HCM phải tạm dừng tiếp nhận hồ sơ thủ tục hành chính từ doanh nghiệp.

Xuất nhập khẩu hàng hóa tại cảng ở TP.HCM – Ảnh: Q.ĐỊNH

Điều này khiến nhiều doanh nghiệp chịu thiệt hại lớn và đề nghị sớm có giải pháp hỗ trợ.

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online ngày 16-1, đại diện Sở Công Thương TP.HCM xác nhận ngày 15-1 sở đã ban hành văn bản tạm dừng tiếp nhận hồ sơ thủ tục hành chính lĩnh vực hóa chất.

Tiếp tục đọc “Doanh nghiệp hóa chất ‘mắc kẹt’: Sở Công Thương TP.HCM rất muốn hỗ trợ nhưng không được”

Những lỗ hổng trong công tác hậu kiểm từ vụ 130 tấn lợn bệnh ở Đồ hộp Hạ Long

15-01-2026 – Nguyễn Lê Vy

phobienphapluat“Lỗ hổng cốt lõi của cơ chế hậu kiểm hiện nay chính là sự lệ thuộc quá mức vào hồ sơ – giấy tờ, trong khi kiểm soát thực chất và trách nhiệm chuỗi bị làm mờ”, Luật sư Tuấn cho biết.

Sản phẩm Pate Cột đèn của Công ty CP Đồ hộp Hạ Long không đảm bảo anh toàn vệ sinh thực phẩm. Ảnh: Báo Tiền phong

Vụ việc 130 tấn lợn đông lạnh nhiễm bệnh, dương tính với virus tả lợn châu Phi của Công ty CP Đồ hộp Hạ Long bị Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an TP Hải Phòng phát hiện và khởi tố vừa qua đã gióng lên một hồi chuông cảnh báo về cơ chế hậu kiểm an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và quản lý chuỗi cung ứng trong kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm thực chất hiện nay. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, chúng tôi đã trao đổi với Luật sư Nguyễn Văn Tuấn – Giám đốc Công ty Luật TNHH TGS (thuộc Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội).

PV:Xin ông hãy cho biết, từ góc độ pháp lý, vụ phát hiện 130 tấn lợn nhiễm dịch tại Đồ hộp Hạ Long cho thấy những lỗ hổng lớn nào trong cơ chế hậu kiểm an toàn thực phẩm hiện nay?

Tiếp tục đọc “Những lỗ hổng trong công tác hậu kiểm từ vụ 130 tấn lợn bệnh ở Đồ hộp Hạ Long”

Bùng nổ thương mại điện tử đi kèm rủi ro

Thương mại điện tử tại VN tăng trưởng nhanh chóng nhưng lại thiếu kiểm soát. Hàng loạt shop ảo, sản phẩm giả và kém chất lượng được đăng bán online trên các sàn thương mại điện tử, gây ảnh hưởng tới quyền lợi và niềm tin của người tiêu dùng.

Trước thực trạng này, việc hoàn thiện Luật Thương mại điện tử, siết chặt quản lý, xây dựng thị trường minh bạch và thúc đẩy kinh doanh thành thật chính là yếu tố sống còn để thương mại điện tử phát triển bền vững và vươn xa.

An An

Thương mại điện tử tăng tốc mạnh

***

Tiếp tục đọc “Bùng nổ thương mại điện tử đi kèm rủi ro”

Ghép tạng ở Việt Nam: Những kỳ tích cứu người và ‘rào cản’

Duy Tính
 
08/11/2025 15:14 GMT+7
 

(TN) Hơn 30 năm, Việt Nam đã ghép tạng được hơn 9.800 ca, con số này còn khá khiêm tốn so với nhu cầu thực tế.

Ghép tạng ở Việt Nam: Những kỳ tích cứu người và 'rào cản'- Ảnh 2.

Ca ghép tạng tại Bệnh viện Quân y 175. ẢNH: BV

Ngày 8.11, Bệnh viện Quân y 175 phối hợp Hội ghép tạng Việt Nam tổ chức Hội nghị khoa học thường niên Hội ghép tạng Việt Nam lần thứ X – 2025.

Tại hội nghị, GS-TS Phạm Gia Khánh, Chủ tịch Hội ghép tạng Việt Nam, và TS-BS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội), đã thông tin về tình hình ghép tạng Việt Nam sau hơn 30 năm.</p Tiếp tục đọc “Ghép tạng ở Việt Nam: Những kỳ tích cứu người và ‘rào cản’”

Kỳ thị và xâm phạm truyền thống văn hoá của các tộc người theo mẫu hệ

Tóm lại, ở các tộc người ấy vì nam giới “không có quyền, nên không có trách nhiệm”. Cho nên, những bà vợ của họ “càng có quyền càng khổ”. Lối giải thích này tạo một ấn tượng sai lạc rằng trong các cộng đồng mẫu hệ thì “chị em ta” là nhất, “bọn đàn ông” chẳng có ký lô nào! Tai hại hơn, nó biến những người đàn ông thiếu ý thức trách nhiệm, bê tha rượu chè, làm khổ vợ con thành những người đáng được cảm thông, và biến chế độ mẫu hệ thành kẻ tội đồ!

Trong khi sự thật là dù trong chế độ mẫu hệ hay phụ hệ thì quan hệ, đời sống và hạnh phúc gia đình tốt hay xấu, trước hết là do ở con người. Nếu nói trong chế độ mẫu hệ giới đàn ông vì “không có quyền nên không có trách nhiệm” thì chẳng lẽ dưới chế độ phụ hệ, tất cả đàn ông, với quyền lực trong tay, đều rất có tinh thần trách nhiệm đối với cuộc sống gia đình?

Với những cách hiểu, cách giải thích, cách đánh giá như vậy, sẽ không phải là điều lạ nếu có ai đó trong những người hoạch định, thừa hành pháp luật, chính sách có ác cảm và có cách đối xử sai lầm đối với chế độ mẫu hệ của các tộc người thiểu số. Chẳng thế mà trong Nghị định số 32/2002/NĐ-CP ngày 27/3/2002 của Chính phủ quy định việc áp dụng Luật Hôn nhân và gia đình đối với các dân tộc thiểu số, người ta đã đưa tập quán “Người con bị bắt buộc phải mang họ của người mẹ” của chế độ mẫu hệ vào danh mục “Các phong tục, tập quán lạc hậu về hôn nhân và gia đình cần vận động xoá bỏ” (Phụ lục B).

Theo chúng tôi, dù chỉ là “vận động xoá bỏ” chứ không phải là “nghiêm cấm”, quy định đó cũng thể hiện một cái nhìn kỳ thị và xâm phạm truyền thống văn hoá của các tộc người theo mẫu hệ.

(Trích Nam quyền trong chế độ mẫu hệ ở Việt Nam)

  • Nam quyền trong chế độ mẫu hệ ở Việt Nam
  • Danh mục các tập quán lạc hậu về hôn nhân và gia đình

Tiếp tục đọc “Kỳ thị và xâm phạm truyền thống văn hoá của các tộc người theo mẫu hệ”

Sinh con từ noãn/ tinh trùng của người đã mất: Những vấn đề pháp lý nảy sinh 

TiasangHồ Thị Thanh Trúc – Hoàng Xuân Sơn

Y học phát triển giúp nối liền sự sống sau khi chết. Nhưng khi kỹ thuật hiện đại giúp hiện thực hóa những mong mỏi rất nhân văn thì nhiều rắc rối pháp lý đã nảy sinh do chưa có quy định cụ thể về quyền lợi của các bên liên quan, đặc biệt là đứa trẻ sinh ra.

Vấn đề tưởng chừng nhỏ này thực chất lại là tâm điểm của những phát sinh rất rắc rối về pháp lý liên quan đến hàng loạt các văn bản luật khác nhau và cả các khái niệm tài sản, sở hữu, thừa kế… một phần thuộc về cơ thể mỗi người. Ảnh: istock.

Việc sinh con từ noãn hoặc tinh trùng của người đã qua đời diễn ra ở nhiều nơi trên thế giới kể từ sau ghi nhận lần đầu tiên vào năm 1980. Nhưng kể từ đây nhiều vấn đề pháp lý đã nảy sinh xung quanh quyền của người đã mất, của thân nhân, và quyền của trẻ sinh ra. Tương tự, ở Việt Nam, câu chuyện cảm động và nhân văn của một người phụ nữ sinh con cho người chồng đã chết ba năm ở Hà Nội vào năm 2013 là trường hợp sinh con cho người chồng đã chết đầu tiên được ghi nhận ở Việt Nam1. Báo chí cũng phản ánh tình trạng này diễn ra nhiều trên thực tế nhưng được giấu kín2.

Tiếp tục đọc “Sinh con từ noãn/ tinh trùng của người đã mất: Những vấn đề pháp lý nảy sinh “

Việt Nam needs to complete legal system for sustainable development of key industries

VNN – March 13, 2024 – 08:11

The current legal system does not have specific regulations on identifying key industries as well as specific policies to promote the development of these industries.

A supporting enterprise in Bắc Ninh Province. Việt Nam needs legal system to develop key industrial sectors, including the support industry. —VNA/VNS Photo

HÀ NỘI — Việt Nam needs a legal corridor to clearly define development for key industries in the process of industrialisation, according to the Ministry of Industry and Trade (MoIT).

Tiếp tục đọc “Việt Nam needs to complete legal system for sustainable development of key industries”

Xét xử có bồi thẩm đoàn, Thỏa thuận nhận tội và Tư pháp phục hồi: Kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị đối với Việt Nam –

Jury Trials, Bargaining, and Restorative Justice: International Experience and Recommendations for Viet Nam

UNDP.org 22 FEBRUARY, 2023

Nghiên cứu này là sản phẩm thuộc chương trình: “Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam” (EU JULE), do Liên minh Châu Âu tài trợ với sự đóng góp tài chính từ UNDP và UNICEF. Chương trình do hai cơ quan này của Liên hợp quốc thực hiện với sự phối hợp của Bộ Tư pháp Việt Nam.

Báo cáo tiếng Việt

Một trong những mục tiêu chính của chiến lược quốc gia về xây dựng nhà nước pháp quyền của Việt Nam là cải thiện hệ thống tư pháp. Chính phủ Việt Nam đã làm rõ điều này bằng cách chấp nhận các khuyến nghị chu kỳ III của cơ chế Rà soát Định kỳ Phổ quát. Các khuyến nghị này kêu gọi “… tăng cường nhà nước pháp quyền, bao gồm cả việc phát triển hơn nữa hệ thống tư pháp hình sự có tính đến quyền con người của các nghi phạm và tù nhân cũng như thúc đẩy việc quản lý công lý công bằng và minh bạch.”

Nhằm góp phần thực hiện khuyến nghị trên, nghiên cứu này tập trung thu thập các thông lệ quốc tế tốt nhất liên quan đến ba cơ chế tư pháp hình sự quan trọng và nổi bật tại các khu vực tài phán thuộc hệ thống thông luật và dân luật, bao gồm: 1) xét xử bồi thẩm đoàn hình sự (hoặc sự tham gia của hội thẩm); 2) thỏa thuận nhận tội; và 3) hòa giải (tư pháp phục hồi). Báo cáo đồng thời xem xét lại luật pháp và thực tiễn hiện hành của Việt Nam đối với từng cơ chế này. Rút ra từ các thông lệ tốt của Việt Nam và quốc tế, nghiên cứu kết luận với các khuyến nghị nhằm hỗ trợ hệ thống tư pháp Việt Nam đạt được các mục tiêu chiến lược quốc gia.

Nguyên nhân ảnh hưởng đến việc phát triển án lệ và giải pháp khắc phục

21/12/2022 10:49 | 4 tháng trước

(LSVN) – Án lệ chính thức trở thành một loại nguồn luật trong hệ thống pháp luật nước ta kể từ khi Nghị quyết số 03/2015/NQ-HĐTP ngày 28/10/2015 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về quy trình lựa chọn, công bố và áp dụng án lệ có hiệu lực pháp luật. Trong quá trình áp dụng, mặc dù Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết số 04/2019/NQ-HĐTP ngày 18/6/2019 thay thế Nghị quyết số 03/2015/NQ-HĐTP và Tòa án nhân dân tối cao ban hành nhiều văn bản chỉ đạo tăng cường công tác phát triển án lệ, nhưng cho đến nay, số lượng án lệ được ban hành còn hạn chế, chưa đáp ứng kỳ vọng của Tòa án nhân dân tối cao và nhu cầu của đời sống pháp lý. Trong phạm vi bài viết này, tác giả phân tích thực trạng ban hành án lệ của Tòa án nhân dân tối cao; nguyên nhân ảnh hưởng đến việc phát triển án lệ và đề xuất giải pháp khắc phục.

Ảnh minh họa.

Tiếp tục đọc “Nguyên nhân ảnh hưởng đến việc phát triển án lệ và giải pháp khắc phục”

Rút bảo hiểm một lần – Lương hưu chệch ‘đường ray’

VNE – Thứ hai, 20/3/2023, 00:00 (GMT+7)

Rút bảo hiểm một lần

Nguyễn Khắc Giang

Nguyễn Khắc Giang – Tiến sĩ Khoa học Chính trị

Lúc mới ra trường, tôi gửi tiền vào một quỹ lớn. Mức nộp tương đương 22% thu nhập mỗi tháng, tôi đóng 6% còn cơ quan góp 16%. Quỹ có số dư vào khoảng 36 tỷ USD, và số lượng khách hàng lên đến hàng chục triệu.

Tuy nhiên, quỹ lại không công bố báo cáo tài chính, và chỉ cho phép nhận vốn và lãi hàng tháng sau khi tôi bước qua tuổi nghỉ hưu. Nghĩa là tôi sẽ phải chờ khoảng 35 năm mới biết khoản đầu tư của mình hiệu quả ra sao. Quỹ cũng thường than thở về nguy cơ mất thanh khoản, vỡ quỹ, trong khi không có cam kết đáng kể về rủi ro trượt giá đồng tiền do lạm phát.

Nếu có cơ hội, theo bạn, tôi có nên rút khỏi quỹ hay không?

Tiếp tục đọc “Rút bảo hiểm một lần – Lương hưu chệch ‘đường ray’”

Khoảng trống trong ‘tấm khiên’ bảo vệ người tiêu dùng tài chính

Lưu Minh Sang (*) – Thứ Ba, 3/01/2023

Kinh tế Sài Gòn OnlineNgười tiêu dùng tài chính là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương vì phần lớn họ luôn phải đối diện với rất nhiều rủi ro trong quá trình sử dụng các sản phẩm dịch vụ tài chính, như là nạn nhân của các vụ lừa đảo phát hành trái phiếu, thao túng chứng khoán, cưỡng ép mua bảo hiểm, cho vay nặng lãi… trong năm nay. Thế nhưng, tấm khiên bảo vệ quyền lợi của họ đang bị thủng nhiều chỗ…

Sơ hở là có thể mất tiền

Tại Việt Nam, người tiêu dùng tài chính đang đối diện đầy đủ những rủi ro trải dài ở hầu hết các lĩnh vực tài chính, từ ngân hàng, chứng khoán đến bảo hiểm và công nghệ tài chính. Nhìn một cách khái quát, người tiêu dùng tài chính đang đối diện với sáu nhóm rủi ro chính như sau:

Tiếp tục đọc “Khoảng trống trong ‘tấm khiên’ bảo vệ người tiêu dùng tài chính”

Understanding Sharia: The Intersection of Islam and the Law

cfr.org

Sharia guides the personal religious practices of Muslims worldwide, but whether it should influence modern legal systems remains a subject of intense debate.

Friday prayers at the Wazir Khan mosque in Lahore, Pakistan.
Friday prayers at the Wazir Khan mosque in Lahore, Pakistan. Damir Sagolj/Reuters

WRITTEN BY Kali Robinson Last updated December 17, 2021 2:00 pm (EST)

Summary

  • Sharia is the ideal form of divine guidance that Muslims follow to live a righteous life. Human interpretations of sharia, or fiqh, are the basis of Islamic law today.
  • About half the world’s Muslim-majority countries have sharia-based laws, and most Muslims worldwide follow aspects of sharia in their private religious practices.
  • Debate continues to flare over sharia’s place in the modern world, particularly with regard to its teachings relating to criminal justice, democracy, and social equality.

What is sharia?

Why is it so controversial?

How much room is there for reform?

How do governments in the Muslim world use sharia?

How do extremist groups interpret sharia?How do Muslim-minority countries approach sharia?

Recommended Resources

Introduction

Most of the world’s nearly fifty Muslim-majority countries have laws that reference sharia, the guidance Muslims believe God provided them on a range of spiritual and worldly matters. Some of these nations have laws that call for what critics say are cruel criminal punishments, or place undue restrictions on the lives of women and minority groups. However, there is great diversity in how governments interpret and apply sharia, and people often misunderstand the role it plays in legal systems and the lives of individuals.

What is sharia?

Sharia means “the correct path” in Arabic. In Islam, it refers to the divine counsel that Muslims follow to live moral lives and grow close to God. Sharia is derived from two main sources: the Quran, which is considered the direct word of God, and hadith—thousands of sayings and practices attributed to the Prophet Mohammed that collectively form the Sunna. Some of the traditions and narratives included in these sources evolved from those in Judaism and Christianity, the other major Abrahamic religions. Shiite Muslims include the words and deeds of some of the prophet’s family in the Sunna. However, sharia largely comprises the interpretive tradition of Muslim scholars.

Tiếp tục đọc “Understanding Sharia: The Intersection of Islam and the Law”