Chuyên mục: Văn hóa – Culture

Capturing early 20th century southern Vietnam through foreign lenses

~ Trần Đình Hoành ~ Bình luận về bài viết này

By Mai Nhat   July 29, 2024 | 12:11 pm GMT+7Foreign photographers documented scenes of early 20th-century southern Vietnam, including images of students from the Marie Curie private girls’ school and crowds enjoying traditional opera performances.

Không gian trước Nhà hát Thành phố đầu thế kỷ 20. Công trình được khởi công năm 1898 và hoàn thành sau hai năm, do kiến trúc sư Félix Olivier thiết kế, lấy cảm hứng từ nhà hát Opera Garnier ở Paris (Pháp). Các họa tiết trang trí lẫn vật liệu xây dựng hầu hết được đặt hàng sản xuất và vận chuyển từ Pháp qua.Loạt ảnh được giới thiệu trong cuốn Kiến trúc đô thị và cảnh quan Sài Gòn - Chợ Lớn xưa và nay, do Nhà xuất bản Tổng hợp TP HCM phát hành giữa tháng 7. Tác phẩm các tác giả Nguyễn Đức Hiệp, Tim Doling, Võ Chi Mai thực hiện, nguồn ảnh được sưu tầm từ các tạp chí, tư liệu đầu thế kỷ 20. Nhóm tác giả nhiều năm nghiên cứu về lịch sử, văn hóa thành phố, làm cố vấn văn hóa cho UNESCO, từng ra mắt một số ấn phẩm về vùng đất Sài Gòn - Gia Định - Chợ Lớn.
The street in front of the HCMC Opera House at the turn of the 20th century. The building, designed by Félix Olivier, was inspired by the Palais Garnier in Paris, France. It was built in 1900, with most of the decorative elements and building materials sourced from France.

A series of these photographs is featured in the book “Urban Architecture and Landscape of Saigon – Cho Lon (a Saigon neighbourhood with a heavy Chinese influence) Past and Present,” published by the HCMC General Publishing House in July. The work, by Nguyen Duc Hiep, Tim Doling and Vo Chi Mai, includes images gathered from magazines and other sources from the early 20th century. The authors, who have extensively studied the history and culture of the city and have served as cultural advisors to UNESCO, have previously released several publications about the Saigon – Gia Dinh – Cho Lon area.
Tiếp tục đọc “Capturing early 20th century southern Vietnam through foreign lenses” →

Love Man Love Woman – Chuyện thày Đức

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

A film by Nguyễn Trinh Thi (2007).

In this documentary, the filmmaker follows Master Luu Ngoc Duc, one of the most prominent spirit mediums in Hanoi, and his vibrant community through their rituals and everyday life. The film explores how effeminate and gay men in homophobic Vietnam have traditionally found community and expression in the country’s popular Mother Goddess Religion, Đạo Mẫu.

“Tiếng Việt từ TK 17: các cách dùng bên kia, hôm kia, hôm kìa, hôm kiết, hôm kiệt, ngày kia, ngày kìa – tương tác giữa thời gian và không gian” (phần 46)

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

      Nguyễn Cung Thông (1) 

Phần này bàn về các cách dùng bên kia, hôm kia, hôm kìa, hôm kiết, hôm kiệt, ngày kia, ngày kìa từ thời LM de Rhodes và các giáo sĩ Tây phương sang Á Đông truyền đạo. Đây là lần đầu tiên cách dùng này hiện diện trong tiếng Việt qua dạng con chữ La Tinh/Bồ (chữ quốc ngữ), điều này cho ta dữ kiện để xem lại một số cách đọc chính xác hơn cùng với các dạng chữ Nôm cùng thời. Phần sau mở rộng chủ đề bàn thêm về tương quan giữa không gian và thời gian trong tiếng Việt, đặc biệt là từ lăng kính liên hệ gia đình/xã hội qua cách dùng đại từ nhân xưng.

Tiếp tục đọc ““Tiếng Việt từ TK 17: các cách dùng bên kia, hôm kia, hôm kìa, hôm kiết, hôm kiệt, ngày kia, ngày kìa – tương tác giữa thời gian và không gian” (phần 46)” →

Đường Trường Sơn – huyết mạch chi viện từ Bắc vô Nam (4 bài)

~ Trần Đình Hoành ~ 1 bình luận

Đường Trường Sơn – ‘bát quái trận xuyên rừng’ đánh Mỹ

Mạng lưới 26 trục đường dọc ngang, xuyên ba nước Đông Dương đã đưa hơn hai triệu bộ đội vào Nam ra Bắc dưới bom đạn, khiến quân Mỹ “không cách nào ngăn cản nổi”.

Hội thảo Vai trò Bộ đội Trường Sơn trong các chiến dịch chống Mỹ cứu nước năm 1971-1975 do Viện Lịch sử quân sự Việt Nam cùng Binh đoàn 12 tổ chức ngày 17/5 thu hút hơn 60 tham luận của các nhà nghiên cứu, tướng lĩnh từng chiến đấu giai đoạn này. Kéo dài hơn ba giờ, hội thảo làm rõ đóng góp của bộ đội Trường Sơn trong kháng chiến chống Mỹ, vai trò của đường Trường Sơn khi vừa là tuyến chi viện chiến lược vừa là nơi đấu trí, đấu lực với đối phương.

‘Trận đồ bát quái xuyên rừng rậm’

Tháng 5/1959, đoàn công tác quân sự đặc biệt (Đoàn 559) nhận nhiệm vụ mở đường Trường Sơn, nối thông liên lạc, đưa bộ đội, cán bộ vào Nam ra Bắc theo yêu cầu chiến trường. Chủ tịch Hồ Chí Minh đề xuất ý tưởng về tuyến đường chi viện, đại tướng Võ Nguyên Giáp trở thành kiến trúc sư, chỉ huy việc thực thi.

Tiếp tục đọc “Đường Trường Sơn – huyết mạch chi viện từ Bắc vô Nam (4 bài)” →

Tiếng Việt từ TK 17: vài nhận xét về bản quốc ngữ Sấm Truyền Ca và Lập Quốc Kinh – phần 44A

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

      Nguyễn Cung Thông 

Phần này ghi lại vài nhận xét về bản chữ quốc ngữ Sấm Truyền Ca và Lập Quốc Kinh, qua lăng kính của chữ quốc ngữ từ thời LM de Rhodes và các giáo sĩ Tây phương sang Á Đông truyền đạo. Đây là lần đầu tiên cách dùng này hiện diện trong tiếng Việt qua dạng con chữ La Tinh/Bồ (chữ quốc ngữ), điều này cho ta dữ kiện để xem lại một số cách đọc chính xác hơn cùng với các dạng chữ Nôm đồng thời. Rất tiếc là chưa tìm ra bản Nôm Sấm Truyền Ca hay Lập Quốc Kinh, do đó bài này phải dựa vào các dạng chữ quốc ngữ viết tay còn để lại.

Tài liệu tham khảo chính của bài viết này là các tài liệu chép tay của LM Philiphê Bỉnh (sđd) và bốn tác phẩm của LM de Rhodes soạn: (a) cuốn Phép Giảng Tám Ngày (viết tắt là PGTN), (b) Bản Báo Cáo vắn tắt về tiếng An Nam hay Đông Kinh (viết tắt là BBC), (c) Lịch Sử Vương Quốc Đàng Ngoài 1627-1646 và (d) từ điển Annam-Lusitan-Latinh (thường gọi là Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL) có thể tra từ điển này trên mạng, như trang http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f= false.

Tiếp tục đọc “Tiếng Việt từ TK 17: vài nhận xét về bản quốc ngữ Sấm Truyền Ca và Lập Quốc Kinh – phần 44A” →

Mật danh B29

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

CAND – Thứ Ba, 30/04/2024, 06:14

Cuối tháng 10/2020, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã long trọng tổ chức buổi gặp mặt các đồng chí cán bộ thuộc Quỹ đặc biệt (Tiền thân là Quỹ ngoại tệ đặc biệt) chi viện chiến trường miền Nam, gọi tắt là Quỹ hoặc Ban B29.

Cuộc gặp mặt chỉ còn 4 bậc lão thành về dự. Cuộc gặp mặt trước đó vào tháng 3/2017 cũng chỉ có 7 vị “nguyên lão” có thể về dự. Quân số ít ỏi, song những gì cán bộ,  nhân viên của Quỹ B29 đã làm được đều là kỳ tích, góp một phần quan trọng vào cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

“Mạch máu” cho chiến trường miền Nam

Từ cuối năm 1960, chuyển sang giai đoạn đẩy mạnh đấu tranh vũ trang, nhu cầu trang bị vũ khí, khí tài cho chiến trường miền Nam ngày một tăng cao. Bộ Chính trị đã quyết định chi viện tiền mặt ngoại tệ cho miền Nam đấu tranh.

Xe tải chở vũ khí đạn dược vào chiến trường miền Nam qua ngã ba Đồng Lộc, Can Lộc, Hà Tĩnh. (Ảnh tư liệu)
Tiếp tục đọc “Mật danh B29” →

70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (6 bài)

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này
  • Vì sao Pháp chọn Điện Biên Phủ? (Điện Biên Phủ – tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương 70 năm trước)
  • Thế khó của Việt Nam (Hậu cần – bài toán ‘cân não’ trong chiến dịch Điện Biên Phủ)
  • Quyết định chuyển hướng chiến dịch (Quyết định ‘khó nhất đời cầm quân’ của đại tướng Võ Nguyên Giáp)
  • Cuộc chiến 56 ngày đêm (‘Vòng vây lửa’ trên chiến hào Điện Biên Phủ)
  • Nghệ thuật bố trí trận địa trong chiến dịch Điện Biên Phủ
  • Vì sao ‘đội quân chân đất’ đánh bại Pháp ở Điện Biên Phủ?

***

Vì sao Pháp chọn Điện Biên Phủ?

Điện Biên Phủ – tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương 70 năm trước

VNE – Pháp với sự hậu thuẫn của Mỹ đã biến Điện Biên Phủ từ không có trong kế hoạch tác chiến thành tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương, “bàn đạp tiêu diệt đầu não kháng chiến” của Việt Minh. Tiếp tục đọc “70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (6 bài)” →

“Tiếng Việt từ TK 17: các cách dùng nói lăm, nói lắp và tlăm tiếng/nói tlăm tiếng và trăm hay không bằng tay quen” (phần 43)

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

      Nguyễn Cung Thông

Phần này bàn về các cách dùng nói lăm, nói lắp và tlăm tiếng/nói tlăm tiếng từ thời LM de Rhodes và các giáo sĩ Tây phương sang Á Đông truyền đạo. Đây là lần đầu tiên cách dùng này hiện diện trong tiếng Việt qua dạng con chữ La Tinh/Bồ (chữ quốc ngữ), điều này cho ta dữ kiện để xem lại một số cách đọc chính xác hơn cùng với các dạng chữ Nôm cùng thời – nhân tiện bàn thêm về chữ lam HV, nói *lam/lăm, nói tram và thành ngữ “trăm hay không bằng tay quen“.

Tiếp tục đọc ““Tiếng Việt từ TK 17: các cách dùng nói lăm, nói lắp và tlăm tiếng/nói tlăm tiếng và trăm hay không bằng tay quen” (phần 43)” →

Việt Nam: top 10 developing economies in exporting creative products

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

March 13, 2024 – 07:51

A young and technology-savvy population, favourable policies and rich cultural heritage coupled with the rapid digitalisation and economic integration will fuel the boom of the creative economy in Việt Nam.

Handicraft products of MFC Mỹ Quới Cooperative in Sóc Trăng Province. Việt Nam has significant opportunities to promote the development of the creative economy. — VNA/VNS Photo Minh Hưng

HÀ NỘI — Việt Nam is in the top 10 developing economies in exporting creative products with a value of US$14.153 billion, heard a conference on Tuesday.

The conference, co-organised by the Central Institute for Economic Management (CIEM) and the German Agency for International Cooperation (GIZ), discusses opportunities and recommendations for Việt Nam to promote the development of its creative economy.

Tiếp tục đọc “Việt Nam: top 10 developing economies in exporting creative products” →

Đường trở thành luật sư của cô gái Mông ba lần bị bắt làm vợ

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

VNE – Thứ tư, 6/3/2024, 06:00 (GMT+7)

YÊN BÁI – Lần thứ ba bị người lạ “kéo vợ”, Sùng Thị Sơ đã định nhảy xuống vách núi nhưng sợ bị thương, không đi thi đại học được.

Kế hoạch của cô gái 18 tuổi cách đây gần bốn năm là chờ tới đêm rồi trốn khỏi nhà người đã bắt mình. Nhưng điện thoại đã bị thu mất, xung quanh không có đèn, đường lại toàn vách núi nên kế hoạch bị phá sản. Để tránh bị xâm hại, Sơ thức trắng hai đêm kể cả khi bị họ ép buộc, thậm chí đánh đập. Khi gọi điện được cho bố mẹ, thuyết phục gia đình người “kéo vợ” đưa về nhà, Sơ vẫn không tin vào may mắn này bởi chưa cô gái nào trong bản bị bắt mà được trở về.

Vài tháng sau đó Sùng Thị Sơ, sinh năm 2002, quê huyện Trấn Yên đã đỗ Đại học Luật Hà Nội với số điểm 28,5. Cùng năm, cô được trao giải học sinh, sinh viên dân tộc xuất sắc nhất năm học 2020-2021.

“Sau ba lần bị bắt làm vợ, tôi quyết tâm thi vào ngành Luật. Tôi muốn những bạn gái vùng sâu vùng xa như mình được đi học, được tôn trọng và tự do lựa chọn trong hôn nhân”, Sơ nói.

Sùng Thị Sơ trong lễ tốt nghiệp cấp 3 năm học 2020-2021. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Tiếp tục đọc “Đường trở thành luật sư của cô gái Mông ba lần bị bắt làm vợ” →

Quay về dãy Trường Sơn trồng rừng

~ Phạm Thu Hương ~ 1 bình luận

A RÂL DIÊU – 27/02/2024 05:32 GMT+7

TTCT – Câu chuyện trồng rừng của anh A Râl Diêu, sinh năm 1997, ở xã Chà Val, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam.

Diêu và con gái

Là người Cơ Tu, sinh ra và lớn lên ở dãy Trường Sơn hùng vĩ và huyền thoại, từ nhỏ mình đã theo chân cha đi rừng, nghe cha kể chuyện rừng sâu nơi không ai dám tới.

Năm 2015, mình đậu Đại học Nông lâm Huế chuyên ngành lâm nghiệp. Bỏ lại rừng núi phía sau, mình gói ghém đồ đạc ra đi với mong muốn thay đổi cuộc đời.

Tiếp tục đọc “Quay về dãy Trường Sơn trồng rừng” →

Cuộc hôn nhân Ngô Đình Nhu & Trần Thị Lệ Xuân

~ Trần Đình Hoành ~ Bình luận về bài viết này

Trong tâm tình tôn vinh ngày lễ Tình Yêu (Valentine) năm nay,  xin được chia xẻ đến quý bạn gần xa một câu chuyện tình yêu của một đôi trai tài gái sắc nhất vào thời xa xưa đó để chúng ta một lần nữa cảm nhận được những rào cản về gia đình, địa vị xã hội cũng như chênh lệch tuổi tác không bao giờ và cũng không thể nào ngăn cản được hai con tim đến với nhau để hợp thành nhứt thể.  

Tiếp tục đọc “Cuộc hôn nhân Ngô Đình Nhu & Trần Thị Lệ Xuân” →

First they came…- Martin Niemöller

~ Đào Thu Hằng ~ Bình luận về bài viết này

Friedrich Gustav Emil Martin Niemöller (14 January 1892 – 6 March 1984) was a German theologian and Lutheran pastor. He is best known for his opposition to the Nazi regime during the late 1930s and for his widely quoted 1946 “First they came …“

In Germany they first came for the Communists,
and I didn’t speak up because I wasn’t a Communist.
Then they came for the Jews,
and I didn’t speak up because I wasn’t a Jew.
Then they came for the trade unionists,
and I didn’t speak up because I wasn’t a trade unionist.
Then they came for the Catholics,
and I didn’t speak up because I was a Protestant.
Then they came for me
and by that time no one was left to speak up.

Visitors stand in front of the quotation from Martin Niemöller that is on display in the Permanent Exhibition of the United States ... [LCID: img4857]

Museum visitors in front of the Martin Niemöller quotation

Visitors stand in front of the quotation from Martin Niemöller that is on display in the Permanent Exhibition of the United States Holocaust Memorial Museum. Niemöller was a Lutheran minister and early Nazi supporter who was later imprisoned for opposing Hitler’s regime.

“Tiếng Việt từ TK 17: các cách dùng trống một, giữ/cầm canh, nhà điếm/ dỏ, trắc ảnh, thì – giờ” (phần 42)

~ Phạm Thu Hương ~ Bình luận về bài viết này

 

      Nguyễn Cung Thông

Phần này bàn về các cách dùng trống một, trống hai, giữ canh, cầm canh, nhà điếm, tuần điếm từ thời LM de Rhodes và các giáo sĩ Tây phương sang Á Đông truyền đạo, cũng như các cách nói liên hê như đêm năm canh. Đây là lần đầu tiên cách dùng này hiện diện trong tiếng Việt qua dạng con chữ La Tinh/Bồ (chữ quốc ngữ), điều này cho ta dữ kiện để xem lại một số cách đọc chính xác hơn cùng với các dạng chữ Nôm cùng thời hay sau đó. Phần sau bàn thêm về chữ thì và các dạng biến âm đã có từ TK 17 như giờ, giây …

Tài liệu tham khảo chính của bài viết này là các tài liệu chữ Nôm của LM Maiorica, các bản chép tay của LM Philiphê Bỉnh (sđd) và bốn tác phẩm của LM de Rhodes soạn: (a) cuốn Phép Giảng Tám Ngày (viết tắt là PGTN), (b) Bản Báo Cáo vắn tắt về tiếng An Nam hay Đông Kinh (viết tắt là BBC), (c) Lịch Sử Vương Quốc Đàng Ngoài 1627-1646 và (d) từ điển Annam-Lusitan-Latinh (thường gọi là Việt-Bồ-La, viết tắt là VBL) có thể tra tự điển này trên mạng, như trang http://books.google.fr/books?id=uGhkAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false.

Các chữ viết tắt khác là Nguyễn Cung Thông (NCT), Hán Việt (HV), Việt Nam (VN), ĐNA (Đông Nam Á), TQ (Trung Quốc), LM (Linh Mục), CG (Công Giáo), PG (Phật Giáo), TVGT (Thuyết Văn Giải Tự/khoảng 100 SCN), NT (Ngọc Thiên/543), ĐV (Đường Vận/751), NKVT (Ngũ Kinh Văn Tự/776), LKTG (Long Kham Thủ Giám/997), QV (Quảng Vận/1008), TV (Tập Vận/1037/1067), TNAV (Trung Nguyên Âm Vận/1324), CV (Chính Vận/1375), TVi (Tự Vị/1615), VB (Vận Bổ/1100/1154), VH (Vận Hội/1297), LT (Loại Thiên/1039/1066), CTT (Chính Tự Thông/1670), TViB (Tự Vị Bổ/1666), TTTH (Tứ Thanh Thiên Hải), KH (Khang Hi/1716), P (tiếng Pháp), A (tiếng Anh), L (tiếng La Tinh), VNTĐ (Việt Nam Tự Điển/Hội Khai Trí Tiến Đức), TNNL (Thiên Nam Ngữ Lục) …v.v… Kí viết là ký (tên người, tên sách) và trang/cột/tờ của VBL được trích lại từ bản La Tinh để người đọc tiện tra cứu thêm. Tương quan Hán Việt ghi nhận trong bài không nhất thiết khẳng định nguồn gốc của các từ liên hệ (có gốc Việt cổ hay Hán cổ).

Click vào đây để đọc file WordTải về
lick vào đây để đọc file PDFTải về

Corn in peril: Viet Nam’s Hmong struggle to save indigenous seeds

~ Đào Thu Hằng ~ Bình luận về bài viết này

Mekongeye.com

By Khang A Tủa and Alex Nguyễn 29 January 2024 at 18:36 (Updated on 30 January 2024 at 10:29)

After decades of pursuing development goals, Hmong people in northern Viet Nam face a battle to preserve disappearing indigenous corn

Cúa bua (in Vietnamese), or quav npua (in Hmong) , an indigenous corn variety in Chế Cu Nha, Mù Cang Chải district, Yên Bái province.

YÊN BÁI & SƠN LA, VIET NAM – Early one winter morning, Khang Chờ Dê of Chế Cu Nha hamlet in Yên Bái province was woken by loud knocking on his door. Sào, his relative, needed some red corn kernels, an indigenous crop used by Hmong people in northern Viet Nam for spiritual offerings to ward off bad luck.

The son of a shaman, Dê understood the importance of red corn in ritual practices. He quickly took some kernels from his kitchen, wrapped them up neatly and handed them to his relative.

Back in bed, the 46-year-old farmer pondered the scarcity of the indigenous cúa bua (in Vietnamese), or quav npua (in Hmong)corn seeds in Chế Cu Nha, his family’s ancestral home. For generations, indigenous corn crops have been essential to Hmong spiritual and cultural traditions, as well as helping to strengthening their autonomy in agricultural cultivation.

Source: Mapbox
Tiếp tục đọc “Corn in peril: Viet Nam’s Hmong struggle to save indigenous seeds” →