Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Bình-Trị-Thiên

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình hân hoan giới thiệu đến các bạn Dân ca Bình-Trị-Thiên miền Trung Việt Nam. 

Bình-Trị-Thiên là tên ghép của 3 tỉnh: Quảng Bình, Quảng TrịThừa Thiên-Huế do sự tương đồng về ngữ âm và văn hóa. Sự tương đồng này được thể hiện rõ ràng nhất trong hệ thống dân ca – nhạc cổ thống nhất trong ngôn ngữ âm nhạc cổ truyền.

Đặc biệt mình dedicate bài này cho ông xã nhà mình vì Lệ Thủy, Quảng Bình là quê hương của ông xã. Tiếp tục đọc “Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Bình-Trị-Thiên”

Dân ca dân nhạc VN – Dân Ca Phú Yên

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Dân ca Phú Yên với hệ thống nhạc cụ Đàn Đá có một không hai của Việt Nam, và bài dân ca nổi tiếng của Phú Yên, Trách Thân, do nhạc sĩ Phan Bá Chức sáng tác.

Đàn Đá là nhạc khí tự thân vang, thuộc loại xylophone, metallophone (các dân tộc ở Tây Nguyên, Việt Nam gọi là Goong Lu, đọc là Goòng Lú, tức “đá kêu như tiếng cồng”) là một nhạc cụ chi gõ cổ nhất của Việt Nam và là một trong những loại nhạc cụ cổ sơ nhất của nhân loại.

Dưới đây mình có bài “Đàn Đá và Kèn Đá Tuy An dưới gốc độ âm thanh học” của nhạc sĩ Trần Quang Hải sẽ dẫn giải cho các bạn khám phá thêm về hệ thống âm thanh học của Đàn Đá và Kèn Đá Tuy An. Kế đến mình có lời bài dân ca “Trách Thân” gửi đến các bạn. Tiếp tục đọc “Dân ca dân nhạc VN – Dân Ca Phú Yên”

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Bình Định

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Để tiếp theo chuổi bài “Dân ca Miền Trung”, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn “Dân ca Bình Định”.

Bình Định xưa nay vẫn luôn được coi là trung tâm của nghệ thuật Hát Bội (Tuồng). Nói tới Tuồng là người ta sẽ nhớ đến Bình Định, và nếu như muốn được xem những vở tuồng nguyên thủy của Đào Tấn, Nguyễn Văn Diêu… thì phải đến Qui Nhơn.

Bình Định còn là nơi sinh ra nhóm anh hùng áo vải Tây Sơn Tam Kiệt với bộ môn võ thuật cổ truyền Tây Sơn cùng với một hệ thống âm nhạc võ thuật độc đáo mang tên “Nhạc Võ Tây Sơn”. Tiếp tục đọc “Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Bình Định”

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Quảng Ngãi

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn.

Tiếp theo “Dân ca Quảng Nam”, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn bộ môn dân ca truyền thống “Hát Sắc Bùa” của Quảng Ngãi.

Hát Sắc Bùa là một sinh hoạt nghệ thuật dân gian truyền thống mang tính nghi lễ phong tục lâu đời của người Việt và người Mường, phổ biến ở nhiều nơi từ Bắc chí Nam. Nhưng đặc thù nhất phải nói đến các Đoàn Sắc Bùa Đức Phổ và Mộ Đức của tỉnh Quảng Ngãi.

Sinh hoạt Hát Sắc Bùa thường do các Đoàn Sắc Bùa thực hiện diễn ra sôi nổi tại các tư gia vào dịp đầu xuân với ý nghĩa chúc gia đình chủ nhà một năm mới người yên vật thịnh, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, hạnh phúc giàu sang, trăm nghề tấn phát, tống trừ mọi điều xui xẻo… Tiếp tục đọc “Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Quảng Ngãi”

Về một thách thức trong quá trình học hỏi 

28/01/2015 08:47 GMT+7

 

TTMỗi đất nước, dân tộc, văn hóa, thậm chí mỗi cá nhân là một vũ trụ phức tạp. Thách thức trong quá trình học hỏi là nhận biết được sự phức tạp, những xung đột, những chấn thương, những năng lượng… của một quốc gia, của một nền văn hóa.

Minh họa: MẶC TUẤN
Minh họa: MẶC TUẤN

Sự trì trệ kinh tế trong năm năm qua có lẽ đã làm tổn hại tới lòng tự tin của người Việt. Cái hào hứng, hồ hởi, phấn khởi của thời kỳ 2007-2008 đã nhường chỗ cho trạng thái bi quan, bực bội và cáu bẳn, người ta đổ lỗi cho những người xung quanh.

Một cộng đồng người Việt nào đó hiện ra trên báo chí và mạng xã hội như một tập thể lười biếng, ngày ngày chỉ lượn từ quán trà chanh sang hàng bia hơi, sau đó thì hoặc là đi bắt trộm chó, hoặc gia nhập đám đông đánh trộm chó một cách phấn khích man rợ và chỉ dừng lại khi thấy một xe tải chở bia bị đổ ra đường. Rồi người ta bảo: Văn hóa thì đã “xuống cấp”, và đạo đức hoàn toàn “băng hoại”. Tiếp tục đọc “Về một thách thức trong quá trình học hỏi “

Dịch thuật sử học VN trong thế giới phẳng

13/02/2015 10:37 GMT+7

TT Một nền học mới khởi đi từ khoảng 100 năm trước đã để lại những dấu ấn sâu sắc tại nhiều quốc gia châu Á, khi mà những tiếp biến khoa học, văn hóa và tri thức nói chung ngày một tấp nập và đa chiều. Trong góc nhìn khoa học xã hội, cụ thể là với nền sử học hiện đại Việt Nam, thử nhìn lại việc dịch thuật các tác phẩm sử để đo lường chiều sâu, bề rộng của quá trình này.

Tranh: Nguyễn Ngọc Thuần

Tranh: Nguyễn Ngọc Thuần

Chuyện bên láng giềng

Cuối tháng 8 năm rồi, một bản tin trên trang web của Đại học Vân Nam (Trung Quốc) không thể không bắt chúng ta phải nghiền ngẫm. Bản tin thông báo dự án “Dịch thuật các nghiên cứu về Đông Nam Á của ngoại quốc” đã khởi động từ ngày 12-7-2014. Tiếp tục đọc “Dịch thuật sử học VN trong thế giới phẳng”

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Quảng Nam

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo bài “Vè Ba Miền”, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn “Dân ca Quảng Nam”.

Địa phận Quảng Nam nằm ở miền Trung của Việt Nam, cách Hà Nội 860 km về phía Bắc, cách Sài Gòn 865 km về phía Nam. Phía Bắc giáp tỉnh Thừa Thiên Huế và thành phố Đà Nẵng; phía Nam giáp tỉnh Quảng Ngãi và tỉnh Kon Tum, phía tây giáp tỉnh Sekong (Lào), phía Đông giáp biển Đông.

Tên gọi Quảng Nam có nghĩa là “mở rộng về phương Nam”. Quảng Nam nằm ở chính trung điểm Việt Nam theo trục Bắc – Nam, là nơi giao hòa của những sắc thái văn hóa giữa hai miền và giao lưu văn hóa với bên ngoài, điều này góp phần làm cho Quảng Nam giàu truyền thống, độc đáo về bản sắc văn hóa.

Trong truyền thống dân ca của Quảng Nam, có 3 thể loại thường được người dân ưa chuộng thể hiện nhất là: Hát Bài Chòi, Hò Khoan, và Hát Bả Trạo/Hát Bá Trạo. Tiếp tục đọc “Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Quảng Nam”

Dân ca dân nhạc VN – Hát Hầu Văn Huế

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay chúng ta sẽ nói đến thể loại “Hát Hầu Văn Huế”, một thể loại nhạc không thể thiếu trong văn hóa “Đạo Mẩu” và “Đức Thánh Trần” của dân tộc Việt Nam chúng ta.

Hát văn, còn gọi là hầu văn/chầu văn hay hát bóng, là một loại hình nghệ thuật ca hát cổ truyền của Việt Nam. Đây là hình thức lễ nhạc gắn liền với nghi thức hầu đồng của tín ngưỡng Tứ phủ (Đạo Mẫu) và tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần (Đức Thánh Vương Trần Hưng Đạo), một tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Bằng cách sử dụng âm nhạc mang tính tâm linh với các lời văn trau chuốt nghiêm trang, hầu văn/chầu văn được coi là hình thức ca hát mang ý nghĩa chầu thánh. Hát văn có xuất xứ ở vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Thời kỳ thịnh vượng nhất của hát văn là cuối thế kỉ 19, đầu thế kỉ 20. Vào thời gian này, thường có các cuộc thi hát để chọn người hát cung văn. Từ năm 1954, hát văn dần dần mai một vì hầu đồng bị cấm do bị coi là mê tín dị đoan. Đến đầu những năm 1990, hát văn lại có cơ hội phát triển. Các trung tâm của hát văn là Hà Nam, Nam Định và một số vùng thuộc đồng bằng Bắc Bộ. Tiếp tục đọc “Dân ca dân nhạc VN – Hát Hầu Văn Huế”

Di tích quốc gia đặc biệt bị ‘xẻ thịt’ sạch trơn

TN “Di tích đã được công nhận cấp quốc gia rồi cấp quốc gia đặc biệt, nhưng trên thực tế không còn một mét vuông đất nào dành cho di tích cả”, ông Lê Đức Thọ – Phó giám đốc Trung tâm bảo tồn di tích và danh thắng tỉnh Quảng Trị – buồn bã nói về hiện trạng di tích Cụm cảng quân sự Đông Hà (Quảng Trị).

Di tích quốc gia đặc biệt bị 'xẻ thịt' sạch trơn - ảnh 1
Cái lô cốt, dấu tích của cụm cảng quân sự Đông Hà, lọt thỏm trong lau lách và các công trình – Ảnh: Nguyễn Phúc

“Đỏ mắt” tìm di tích

Cụm cảng quân sự Đông Hà được xây dựng năm 1967, làm nơi tập kết hàng hóa, phương tiện chiến tranh bằng đường thủy phục vụ cho chiến trường Đường 9 – nam Lào và bắc Quảng Trị của địch. Sau 1972, khi Quảng Trị được giải phóng, quân cảng được trưng dụng để phục vụ cách mạng. Từ năm 1973 đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, cụm cảng trở thành cảng sông quan trọng giữ vai trò trung chuyển hàng hóa, vũ khí, thuốc men, nhu yếu phẩm… từ đường thủy (thuộc tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển) lên đường bộ rồi tỏa khắp các chiến trường miền Nam. Tiếp tục đọc “Di tích quốc gia đặc biệt bị ‘xẻ thịt’ sạch trơn”

Hướng tới thống nhất xây dựng nội dung điều tra nghiên cứu biển trong hệ thống các Chương trình Điều tra Nghiên cứu biển Việt Nam

kc09.vpct.gov.vn – 08/05/2015

Mở đầu

Việt Nam là một quốc gia biển. Biển và đại dương là món quà quý tự nhiên mà loài người được thừa hưởng. Việt Nam trải qua hàng nghìn năm lịch sử phát triển và dựng nước, sự nghiệp hướng ra biển, tiến ra biển đã được các triều đại phong kiến thực thi từ rất sớm để có được một vùng biển rộng lớn trải dài suốt từ Bắc đến Nam như ngày hôm nay. Trong điều kiện ra biển vô cùng khó khăn ông cha ta đã làm chủ được các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, các vùng đảo phía Nam như Phú Quốc, Côn Đảo và hơn 3000 hòn đảo khác trong vùng chủ quyền Việt Nam, mở rộng lãnh hải về phía đông và phía nam.

Ngay trong thời đại phong kiến dân tộc Việt Nam đã tìm đường ra biển, hướng tới các đảo hoang sơ, thiết lập ra các tuyến đường biển, các triều vua còn lập ra các đội quân ra đảo, thu thuế tầu thuyền buôn và đánh bắt hải sản. Tiếp tục đọc “Hướng tới thống nhất xây dựng nội dung điều tra nghiên cứu biển trong hệ thống các Chương trình Điều tra Nghiên cứu biển Việt Nam”

Dân ca dân nhạc VN – Nhạc Chương và Lễ Tế Nam Giao

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo “Hát Bội/Tuồng Huế”, mình giới thiệu đến các bạn “Nhạc chương – Lễ tế Nam Giao”.

Lễ tế Nam Giao là một quốc lễ được tổ chức hàng năm, nhưng đến năm 1891 thì tổ chức ba năm một lần, vào các năm Tý, Mão, Ngọ và Dậu, đầu mùa Xuân, trong tháng hai âm lịch, một trong những ngày có chữ “Tân”, như Tân Dậu, Tân Hợi… Lễ tế Nam Giao, do chính nhà vua làm chủ tế, có đầy đủ nghi thức triều đình với dàn Đại Nhạc và hệ thống Nhạc chương, là một hệ thống có 9 bài (nhã) ca, do ca sinh và nhạc sinh diễn tấu trong 9 lễ thức dưới thời đại Vương triều nhà Nguyễn.

Đàn Nam Giao là nơi làm lễ tế Nam Giao, thuộc địa phận phường Trường An, thành phố Huế. Đây là đàn Nam Giao duy nhất còn hiện hữu (dù trong tình trạng không còn nguyên vẹn) ở Việt Nam, cũng là đàn tế duy nhất còn tồn tại trong số nhiều đàn tế cổ ở Huế. Tiếp tục đọc “Dân ca dân nhạc VN – Nhạc Chương và Lễ Tế Nam Giao”

Dân ca dân nhạc VN – Hát Bội/Tuồng Huế

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo “Nhã Nhạc Cung Đình Huế”, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn “Hát Bội/Tuồng Huế”, một bộ môn nghệ thuật sân khấu truyền thống độc đáo khởi nguồn từ thời đại Đàng Ngoài đến thời đại Đàng Trong trong lịch sử Việt Nam chúng ta, do ông Đào Duy Từ phục hưng từ năm 1627 cùng với Chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên, và đã một thời cung cấp cho Vương triều nhà Nguyễn một nền văn hóa truyền thống mang tầm ảnh hưởng đến vùng đất Chín Rồng như chúng ta được biết. Tiếp tục đọc “Dân ca dân nhạc VN – Hát Bội/Tuồng Huế”

Dân ca dân nhạc VN – Nhã Nhạc Cung Đình Huế

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo “Ca Huế”, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn “Nhã Nhạc Cung Đình Huế”, một bộ môn âm nhạc cung đình chính thống đặc thù trong các thời kỳ Lý, Trần, Lê, Nguyễn, của dân tộc Việt Nam chúng ta.

Nhã nhạc cung đình Huế là thể loại nhạc của cung đình thời phong kiến, được biểu diễn vào các dịp lễ hội (vua đăng quang, băng hà, các lễ hội tôn nghiêm khác) trong năm của các triều đại nhà Nguyễn của Việt Nam. Nhã nhạc cung đình Huế đã được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại vào năm 2003. Theo đánh giá của UNESCO, “trong các thể loại nhạc cổ truyền ở Việt Nam, chỉ có Nhã nhạc đạt tới tầm vóc quốc gia”. “Nhã nhạc đã được phát triển từ thế kỷ 13 ở Việt Nam đến thời nhà Nguyễn thì Nhã nhạc cung đình Huế đạt độ chín muồi và hoàn chỉnh nhất”. Cùng với không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên, đây là di sản phi vật thể của Việt Nam đã được UNESCO chính thức công nhận. Nhã nhạc Cung Đình Huế là một sự kế thừa,kể từ khi những dàn nhạc – trong đó có mặt nhiều nhạc khí cung đình – xuất hiện dưới dạng tác phẩm chạm nổi trên các bệ đá kê cột chùa thời Lý, thế kỉ XI-XII, đến lúc ông vua cuối cùng triều Nguyễn thoái vị vào giữa thế kỷ XX. Tiếp tục đọc “Dân ca dân nhạc VN – Nhã Nhạc Cung Đình Huế”

Dân ca dân nhạc VN – Ca Huế

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo “Hát Ru Con Huế”, mình giới thiệu đến các bạn bộ môn “Ca Huế” truyền thống của vùng đất thần kinh.

Ca Huế hình thành từ dòng ca nhạc dân gian và dòng ca nhạc cung đình, nhã nhạc trang trọng uy nghi nên có thần thái của ca nhạc thính phòng, thể hiện theo hai dòng lớn điệu Bắc (Khách) và điệu Nam, với trên 60 tác phẩm thanh nhạc và khí nhạc.

Kỹ thuật đàn và hát ca Huế đặc biệt tinh tế nhưng ca Huế lại mang đậm sắc thái địa phương, phát sinh từ tiếng nói, giọng nói của người Huế nên gần gũi với Hò Huế, Lý Huế; là chiếc cầu nối giữa nhạc cung đình và âm nhạc dân gian.

Hệ thống bài bản phong phú của ca Huế theo hai điệu thức lớn là điệu Bắc (Khách), điệu Nam và một hệ thống “hơi” diễn tả nhiều sắc thái tình cảm đặc trưng. Tiếp tục đọc “Dân ca dân nhạc VN – Ca Huế”

Dân ca dân nhạc VN – Hát Ru Con Huế

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Các bạn mình,

Thật lòng mà nói, không có hạnh phúc nào cho bằng hạnh phúc của mình và các bạn được sinh ra trên cỏi đời này và được mẹ, ông, bà, chị, ru ta từ thuở mới mở mắt chào đời cho đến khi chúng ta khôn lớn.

Tùy theo mỗi vùng miền, những lời ru đặc thù ngọt ngào, trìu mến, chan chứa thấm đẫm tình yêu vô bờ ấy đã ăn sâu vào tâm khảm mỗi người con Việt chúng ta một cách rất tự nhiên.

Hà ơi ơi ơi…
Bạn hàng trước ngõ.. cây hương bên tàu.. nhỏ nhụy thơm xa..
(Chớ) anh có đi mô lâu.. cũng nhớ ghé vô thăm.. chén ngọc ve ngà..
Dù gần cũng nghĩa.. dù xa cũng tình…
Tiếp tục đọc “Dân ca dân nhạc VN – Hát Ru Con Huế”