Thực trạng quản lý và sử dụng rừng ở Việt Nam ý nghĩa đối với các quyền và thị trường các-bon rừng trong tương lai

mkresourcesgovenance.org

Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính theo Công ước khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi khí hậu và Thỏa thuận Paris, với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 do Thủ tướng Chính phủ công bố tại COP26. Trong chiến lược đó, rừng được xác định là một trong những trụ cột quan trọng nhất nhờ vào khả năng hấp thụ và lưu giữ các-bon tự nhiên, đồng thời có tiềm năng hình thành thị trường các-bon rừng – một cơ chế tài chính mới nhằm thúc đẩy bảo vệ và phát triển rừng theo hướng bền vững.

Hiện nay, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm đang chủ trì xây dựng Nghị định về các-bon rừng và Bộ tiêu chuẩn các-bon rừng quốc gia, nhằm tạo nền tảng pháp lý thống nhất cho đo đạc, thẩm tra, chứng nhận và giao dịch tín chỉ các-bon từ rừng. Mặc dù sau hơn ba thập kỷ bảo vệ và phát triển rừng, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả đáng kể, hệ thống pháp luật hiện hành vẫn thiếu các quy định cụ thể về quyền các-bon rừng — bao gồm quyền sở hữu, quyền giao dịch, quyền định đoạt và quyền hưởng lợi từ kết quả giảm phát thải. Những khoảng trống này đặt ra nhiều câu hỏi cho các nhà hoạch định chính sách và các chủ rừng, đặc biệt trong giai đoạn chuẩn bị vận hành thị trường các-bon.

Trong bối cảnh đó, Mạng lưới Nghiên cứu Chính sách tổ chức webinar “Thực trạng quản lý và sử dụng rừng ở Việt Nam – Ý nghĩa đối với các quyền và thị trường các-bon rừng trong tương lai” nhằm phân tích và thảo luận các vấn đề nêu trên.

Webinar tập trung vào các nội dung:

  • Phân tích thực trạng quản lý và sử dụng rừng tại Việt Nam, bao gồm cấu trúc quyền của các nhóm chủ rừng và các vấn đề pháp lý liên quan.
  • Làm rõ khái niệm và nội hàm của quyền các-bon rừng, bao gồm các rủi ro, khoảng trống pháp lý và tác động tới các chủ thể khác nhau.
  • Thảo luận các hàm ý chính sách cho thị trường các-bon rừng, trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị ban hành Nghị định và Bộ tiêu chuẩn các-bon rừng.

Khi rừng cộng đồng chưa thực sự thuộc về cộng đồng

Với anh chị em đồng bào thiểu số ở rừng núi của chúng ta, rừng là cha, là mẹ và là đấng rất mực thiêng liêng. Có lẽ không có ai hiểu rừng và yêu rừng bằng họ. Mấy ngàn năm nay, con cháu của 50 người con theo mẹ Âu Cơ lên núi đã duy trì danh tiếng gìn giữ và phát triển rừng rất tốt. 

Nay chúng ta đã có luật để cộng đồng (dân tộc thiểu số) làm chủ rừng, thì hãy để cộng đồng làm chủ rừng thật sự, thay vì “cộng đồng làm chủ, Nhà nước quản lý”, và Nhà nước cho doanh nghiệp phá rừng làm “dự án” mà không hỏi ý kiến của cộng đồng chủ.

Các cộng đồng dân tộc thiểu số đã là chủ rừng mấy ngàn năm nay, vậy chúng ta hãy tôn trọng truyền thống lâu đời đó.

PTH

  • Vi Chring: Khi rừng cộng đồng chưa thực sự thuộc về cộng đồng
  • Làm gì để cộng đồng thực sự thành chủ rừng, được hưởng lợi từ rừng?
  • Nhìn lại mô hình cộng đồng tham gia quản lý rừng:
    Bài 1: Hiệu quả từ sự chung tay
    Bài 2: Nhiều vướng mắc trong giao rừng

***

Vi Chring: Khi rừng cộng đồng chưa thực sự thuộc về cộng đồng

nature.org – 15/10/2020

Vi Chring - khi rừng cộng đồng chưa thực sự thuộc về cộng đồng -  ThienNhien.Net | Con người và Thiên nhiên

Từ năm 2007, cộng đồng thôn Vi Chring (xã Hiếu, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum) được giao quản lý, bảo vệ 808 ha rừng sản xuất là rừng tự nhiên. Gần 15 năm trôi qua, họ đã bỏ ra không ít công sức miệt mài canh giữ với niềm tin sẽ được hưởng lợi từ rừng. Thế nhưng, bên cạnh một số hỗ trợ tài chính từ các dự án phi lợi nhuận và từ chính phủ, nhân dân thôn Vi Chring vẫn chưa được khai thác bền vững để thực sự hưởng lợi từ rừng.

Trong khi đó, việc thu hồi 9,87 ha rừng cộng đồng Vi Chring để xây dựng đường dây 500 kV mạch 3 đã cho thấy số phận mong manh của các khu rừng cộng đồng. Một mặt, người dân không được tiếp cận với phần gỗ vốn thuộc về họ được khai thác từ hành lang an toàn điện, nhưng mặt khác, một doanh nghiệp lại được giao tận thu gỗ, để rồi ngang nhiên tận thu cả vào phần rừng nằm ngoài phạm vi cho phép.

Tiếp tục đọc “Khi rừng cộng đồng chưa thực sự thuộc về cộng đồng”

Animals that spread seeds are critical for climate solutions

mongabay.com

  • New research analyzing more than 3,000 tropical forest sites reveals that areas with fewer seed-dispersing animals store up to four times less carbon than forests with healthy wildlife populations.
  • The study found that 81% of tropical trees rely on animals to disperse their seeds, establishing an ancient partnership now threatened by human activities such as deforestation, road construction, and hunting.
  • Researchers mapped global “seed dispersal disruption” and found it explains a 57% reduction in carbon storage potential across proposed forest restoration areas.
  • Tiếp tục đọc “Animals that spread seeds are critical for climate solutions”

Nghệ An: Lũ ồ ạt đổ về, gần mức 5.000 năm xảy ra 1 lần. Phải chăng vì rừng nguyên sinh đã bị đốn quá nhiều?

*Một tuần sau lũ quét xảy ra ở Nghệ An, các địa phương khác tiếp tục bị ảnh hưởng nặng nề bởi lũ quét, và đều xảy ra tại các tỉnh có tỷ lệ rừng tự nhiên bị chặt phá trên diện rộng*

Khánh Hoan,Thanh Niên 23/07/2025 07:38 GMT+7

Nghệ An: Lũ ồ ạt đổ về, gần mức 5.000 năm xảy ra 1 lần.

Lũ đổ về quá quá lớn khiến nhiều xã miền núi ở Nghệ An ngập sâu trong nước, người dân tất tả chạy lũ trong đêm. Lưu lượng nước về hồ thủy điện Bản Vẽ gần mức 5.000 năm xảy ra 1 lần.

Đêm 22.7, UBND tỉnh Nghệ An phát thông báo khẩn cho biết lúc 21 giờ cùng ngày, lưu lượng nước thượng lưu về hồ thủy điện Bản Vẽ đạt 9.543 m3/giây, gần đạt lưu lượng đỉnh lũ kiểm tra là 10.500 m3/giây (tần suất 0.02%, tức là 5.000 năm xảy ra 1 lần).

Tiếp tục đọc “Nghệ An: Lũ ồ ạt đổ về, gần mức 5.000 năm xảy ra 1 lần. Phải chăng vì rừng nguyên sinh đã bị đốn quá nhiều?”

Hậu quả từ phá rừng và biện pháp bảo vệ rừng hiện nay

tapchitaichinh.vn Trang Phạm 06:16 05/10/2024

Ngoài ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, đặc điểm địa lý thì tình trạng mưa lũ ở nước ta trở nên nghiêm trọng hơn phần lớn là do vấn nạn chặt, phá rừng đầu nguồn để khai thác gỗ, phát triển nông nghiệp, thủy điện… Chính điều này gây ra sự suy giảm thảm thực vật ở lưu vực, khả năng cản trở dòng chảy khi mưa lũ giảm, khiến tốc độ di chuyển của mưa lũ nhanh hơn.

Hậu quả từ phá rừng và biện pháp bảo vệ rừng hiện nay - Ảnh 1

Hậu họa phá rừng tự nhiên: Lũ ngập tràn, hạn khô khốc

thanhnien.vn Trang Thy 06/11/2024 05:28 GMT+7

Rừng tự nhiên ở xã Phổ Cường (TX.Đức Phổ, Quảng Ngãi) bị chặt phá để trồng keo và bạch đàn. Những chu kỳ từ 4 – 5 năm với việc phát dọn – đốt trụi – trồng mới – khai thác cứ thế tiếp diễn khiến rừng bị ‘tổn thương’ nghiêm trọng.

Nước lũ vào nhà

Bão số 6 (Trà Mi) đã tan nhưng người dân Phổ Cường vẫn còn lo lắng bởi chưa hết mùa mưa. Họ lo mưa lớn nước lũ tràn vào nhà gây nhiều thiệt hại. Trong tâm trí của họ vẫn còn ám ảnh đêm mưa vào tiết cuối thu 4 năm trước. Đêm đó, mưa như trút nước. Nửa đêm, nước tràn vào nhà khiến chị Nguyễn Thị Tươi và người thân phải kê cao đồ đạc bởi nền nhà bị ngập sâu hơn 20 cm.

“Mấy đợt trước, nước chỉ ngập ngoài sân rồi vô nhà bếp. Đêm đó ngập cả nhà trên lẫn nhà dưới luôn. Nước ngập là do mưa lớn, rừng phía sau nhà không còn giữ nước như xưa và cả việc làm đường nữa. Tuyến đường trước nhà (đường liên xã từ thôn Mỹ Trang, xã Phổ Cường đi thôn Vĩnh An, xã Phổ Khánh, TX.Đức Phổ) như đê ngăn nước nên rất nhiều nhà bị ngập”, chị Tươi cho biết.

Hậu họa phá rừng tự nhiên: Lũ ngập tràn, hạn khô khốc- Ảnh 1.
Không có sông suối nhưng nhà của người dân ở thôn Mỹ Trang vẫn bị ngập

Tiếp tục đọc “Hậu họa phá rừng tự nhiên: Lũ ngập tràn, hạn khô khốc”

Phá rừng ở Đắk Nông tăng cao đầu năm 2025

baolamdong.vn Lê Phước • 17/03/2025 09:51

Từ đầu năm 2025 tới nay, tình trạng phá rừng ở Đắk Nông diễn biến phức tạp với số vụ tăng cao ở nhiều đơn vị, địa phương.

Theo UBND tỉnh Đắk Nông, từ đầu năm tới nay, tình trạng phá rừng tại địa bàn một số huyện có chiều hướng gia tăng, diễn biến phức tạp.

Tại huyện Đắk Glong, trong 2 tháng đầu năm đã xảy ra 23 vụ phá rừng làm thiệt hại hơn 4,1ha. Diện tích rừng bị thiệt hại chiếm gần 49% toàn tỉnh và tăng 31% so với cùng kỳ năm 2024.

Địa bàn huyện Đắk Song xảy ra 12 vụ phá rừng làm thiệt hại hơn 2,1ha trong thời gian đầu năm. Diện tích thiệt hại chiếm hơn 25% và tăng hơn 82% so với cùng kỳ năm 2024.

Tình trạng phá rừng diễn biến rất phức tạp và tăng cao tại lâm phần quản lý của các công ty lâm nghiệp. Phá rừng đồng loạt tăng tại lâm phần của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Sơn (tăng gần 75% so với cùng kỳ), Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đức Hòa (tăng gần 199% so với cùng kỳ)…

Tiếp tục đọc “Phá rừng ở Đắk Nông tăng cao đầu năm 2025”

Báo động diện tích rừng bị thiệt hại tăng đột biến

doanhnghiepkinhtexanh.net 08/03/2025 08:53:24

Trong hai tháng đầu năm 2025, diện tích rừng bị thiệt hại tăng 64% so với cùng kỳ năm 2024, với tổng diện tích 145,4 ha. Ngoài thiệt hại do cháy thì tình trạng chặt phá rừng cũng gia tăng mạnh, với mức tăng lên đến 43% so với cùng kỳ năm trước.

Báo cáo kinh tế – xã hội tháng 2 và 2 tháng đầu năm 2025 của Cục thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, diện tích rừng bị thiệt hại trong tháng 2/2025 là 73,1 ha, tăng 34,7% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó: Diện tích rừng bị cháy là 17,1 ha, gấp 39,7 lần tập trung ở Cao Bằng 10,0 ha, Bắc Kạn 3,8 ha, Lai Châu 2,0 ha; diện tích rừng bị chặt, phá là 56,0 ha, tăng 4,0%. 

Diện tích rừng bị thiệt hại tăng mạnh.jpg
Diện tích rừng bị thiệt hại tăng mạnh (Ảnh minh hoạ).

Tính chung hai tháng đầu năm 2025, diện tích rừng bị thiệt hại là 145,4 ha, tăng 64,0% so với cùng kỳ năm trước, trong đó diện tích rừng bị cháy là 19,4 ha, gấp 27 lần; diện tích rừng bị chặt, phá là 126,0 ha, tăng 43,3%. 

Tiếp tục đọc “Báo động diện tích rừng bị thiệt hại tăng đột biến”

Rừng ngập mặn: Giữa những bủa vây

Tiasang – 28-1-2024

Nếu muốn rừng ngập mặn cứu chúng ta thì trước tiên chúng ta phải cứu rừng.

“Ấp Âu Thọ A: đi tuần tra, phát hiện một vụ đào đồm độp (hay còn gọi là sâm đất) trong rừng; Ấp Âu Thọ B: phát hiện chặt 2 cây rừng về làm củi đốt; Ấp Trà Sết: đi tuần tra phát hiện chặt 20 cây đước; cây ở khu vực rừng mới trồng bị sâu ăn lá nhưng vẫn đang mọc lên bình thường…”

Một buổi sáng tháng 10, dù bận rộn vụ thu hoạch lúa và xuống hành giống nhưng các thành viên trong tổ bảo vệ rừng cộng đồng ở xã Vĩnh Hải – Hạt Kiểm lâm Vĩnh Hải, thị xã Vĩnh Châu, Sóc Trăng vẫn có mặt và báo cáo việc bảo vệ rừng chính xác đến… từng cây một.

Hạt Kiểm lâm Vĩnh Châu chỉ có vỏn vẹn chín người nhưng phải quản lý rừng trên một khu vực rộng lớn khắp cả Vĩnh Châu đến sát tỉnh Bạc Liêu nên cần dựa vào tổ bảo vệ rừng cộng đồng. Do chưa có chính sách giao đất giao rừng và yêu cầu từng hộ được giao đất phải chịu trách nhiệm bảo vệ rừng trong khoảnh được giao khoán nên những “tai mắt nhân dân” trong tổ bảo vệ rừng – thường là những hộ sống ở ven rừng, phải tuần tra, để ý liên tục “nghe tiếng tiếng búa đốn là tới ngay”.

Tiếp tục đọc “Rừng ngập mặn: Giữa những bủa vây”

Thailand’s forest communities fall victim to country’s climate promises

devex.com

Greenhouse gas emissions can be offset by carbon sinks such as forests, but expanding these areas can put Indigenous communities, reliant on the forests, at risk.

By Rebecca L. Root // 11 October 2023

Khao Sok rainforest in Thailand. Photo by: Sebastian Kautz / Alamy

From Khao Sok National Park in the southwest to Phu Chi Fa Forest Park in the north, forests cover around 30% of Thailand’s total area. Approximately 23 million people live near or in these lush green landscapes, depending on them for sustenance and livelihoods. But that’s now at risk, due to both climate change-related threats and the policies implemented to protect the forests.

Warangkana Rattanarat, Thailand country director for The Center for People and Forests, warned that the arrival of El Niño earlier this year has caused long droughts and less rain, damaging crops and other forest resources. This has affected the availability of food, as well as the income local people can derive from forest resources, she added.

The country has also experienced floods and the highest temperatures on record this year, impacting forests and the communities within them. In the GermanWatch Global Climate Risk Index 2021, Thailand ranked at number nine globally for long-term climate risks.

Additionally, there are land and tenure rights issues for Indigenous forest communities to contend with, and national climate commitments that have the potential to negatively impact such communities, said experts.

Tiếp tục đọc “Thailand’s forest communities fall victim to country’s climate promises”

Lợi dụng mưa lớn, phá trắng trái phép 5 ha rừng tự nhiên ở Gia Lai

THANH TUẤN  –  Thứ bảy, 23/09/2023 09:48 (GMT+7)

Một vụ phá rừng trái phép với quy mô lớn vừa xảy ra tại huyện Kông Chro, tỉnh Gia Lai. Người dân sở tại đã phá trắng gần 5 ha rừng tự nhiên để lấy đất làm nương rẫy. Vụ việc không chỉ ảnh hưởng đến nguồn lợi lâm sản mà còn gây thiệt hại cho môi trường sinh thái và an ninh trật tự của địa phương.

Lợi dụng mưa lớn, phá trắng trái phép 5 ha rừng tự nhiên ở Gia Lai
Những cây gỗ lớn bị đốn hạ. Ảnh: Thanh Tuấn

Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, tại Tiểu khu 793 thuộc lâm phần Công ty TNHH Một thành viên Lâm nghiệp Kông H’de, thuộc xã Sró, huyện Kông Chro, 2 khoảnh rừng tự nhiên bị phá trắng, diện tích gần 5 ha, trong đó có khoảng 3 ha diện tích rừng có gỗ.

Kiểm đếm ban đầu, trên 641 cây rừng có đường kính gốc từ 8 cm – 30cm gồm nhiều loại như: Căm xe, bằng lăng, bình linh… bị chặt hạ.

Hàng loạt cây rừng lớn nhỏ bị đốn hạ bằng cưa xăng, gãy đỗ la liệt. Ảnh: Thanh Tuấn
Hàng loạt cây rừng lớn nhỏ bị đốn hạ bằng cưa xăng, gãy đỗ la liệt. Ảnh: Thanh Tuấn

Ông Lê Văn Thuỷ – Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Lâm nghiệp Kông H’de, Gia Lai cho biết: “6, 7 hộ dân dùng cưa xăng, hạ cây rừng rất nhanh. Công ty phát hiện, nhưng chậm can thiệp vì nước lớn, khó qua sông. Tôi là người đứng đầu nên chịu trách nhiệm”.

Tiếp tục đọc “Lợi dụng mưa lớn, phá trắng trái phép 5 ha rừng tự nhiên ở Gia Lai”

High-resolution maps show that rubber causes substantial deforestation (in Southeast Asia)

SEI.org

Researchers used this data and cloud computing to generate powerful, high-resolution maps of rubber and its associated deforestation in Southeast Asia, where over 90% of global rubber is produced…The mapping showed that forest loss associated with rubber production is more than two to three times greater than indicated by previous research has suggested

A multi-partner team of researchers, led by the Royal Botanic Garden Edinburgh, have used new Earth observation satellite data and advanced computer modelling to show that rubber-related deforestation is far higher than previous estimates have suggested

Almost all tropical deforestation is related to the production of global commodities, but mapping this deforestation through satellite imagery is rare (oil palm and soy are the notable exceptions). Natural rubber ranks among these global commodities but its deforestation impact has proved difficult to measure: globally, 85% of natural rubber is produced by smallholders on scattered plantations which have proved difficult to detect through traditional satellite imaging due to their small size. Moreover, these plantations also have a very similar visual appearance to forest when viewed from space. Previous calculations of rubber deforestation have therefore used model-based data.

Due to recent improvements in the visual quality of Earth observation data, in this paper the authors were able to capture the smallholder plantations in their mapping and address the deforestation knowledge gap. Researchers used this data and cloud computing to generate powerful, high-resolution maps of rubber and its associated deforestation in Southeast Asia, where over 90% of global rubber is produced.

Rubber tapping on a plantation in Thailand.Photo: Pavel Muravev / iStock / Getty Images Plus
Tiếp tục đọc “High-resolution maps show that rubber causes substantial deforestation (in Southeast Asia)”

Amazon River hits lowest level in over a century

reuters.com

The Amazon River fell to its lowest level in over a century on Monday at the heart of the Brazilian rainforest as a record drought upends the lives of hundreds of thousands of people and damages the jungle ecosystem.

Rapidly drying tributaries to the mighty Amazon have left boats stranded, cutting off food and water supplies to remote villages, while high water temperatures are suspected of killing more than 100 endangered river dolphins.

Advertisement · Scroll to continue

Tiếp tục đọc “Amazon River hits lowest level in over a century”

Saving Pangolins from poachers in Cat Tien, Vietnam | The Last Defenders

Saving Pangolins From Poachers In Cat Tien, Vietnam | The Last Defenders | Full Episode

CNA Insider – 15-9-2023

Cat Tien is one of Vietnam’s most biologically diverse and largest national parks. It is home to 40 species of critically endangered wildlife, including the vulnerable pangolin population.

Lam and Julong are anti-poaching officers from Save Vietnam’s Wildlife. Together with the government’s forest rangers, they form a forest protection team to fight against the threats posed by poaching to wildlife. They face the risk of possible violent confrontation with armed poachers and the danger of the unpredictable elements of the forest.