Quá trình di cư và sự hình thành các tiểu quốc đầu tiên của người Thái tại Đông Nam Á

ncvh.utb.edu.vn/ 05 Tháng 7 2020  

Lường Hoài Thanh[1]

Tinh hoa văn hóa dân tộc Thái ở Việt Nam
  1. Quá trình di cư của người Thái vào khu vực Đông Nam Á

Dân tộc Thái thuộc ngành phía Tây của nhóm các dân tộc thuộc ngữ hệ Tày – Thái (tên tộc người chính xác là Tai, Tay, Táy và những biến âm như: Thay Tháy, Dáy, Đài, Kađai…) trong ngữ hệ Nam – Thái (Australo – Thái) hay Thái – Kađai. Khu vực sinh sống của họ được phân bố ở các vùng thung lũng dọc theo các con sông lớn từ Nam sông dương Tử đến Mekong, Menam, Irrawaddy, sông Hồng, trong khu vực Bắc Đông Dương tạo thành một “vành đai” khổng lồ kéo dài từ phía Đông đến phía Tây Assam của Ấn Độ.

Theo nhiều nhà nghiên cứu, lịch sử của nhóm tộc người nói tiếng Thái đã diễn biến theo quy luật không ngừng “định cư” nhưng cũng không ngừng “di cư”. Trong quá trình đó, người Thái đã tạo ra không phải một mà nhiều “vùng đất tổ” trong lịch sử hàng ngàn năm của mình. Tuy nhiên, sớm hơn cả và được coi là địa bàn cư trú đầu tiên của tổ tiên tộc người Thái là một vùng miền rộng lớn: từ miền Vân Nam Trung Quốc cho đến Mường Theng (Mường Thanh) Việt Nam. Kí ức về “vùng đất tổ” này đã được lưu truyên trong dân gian và trong sử sách của người Thái nhiều nơi, được nhiều nhà nghiên cứu xem xét, khẳng định.

Tiếp tục đọc “Quá trình di cư và sự hình thành các tiểu quốc đầu tiên của người Thái tại Đông Nam Á”

Sơ lược về lịch sử các tộc người vùng Tây Bắc

 Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa 20 Tháng 3 2019  

Vùng Tây Bắc là vùng miền núi phía Tây của miền Bắc Việt Nam, còn được gọi là Tây Bắc Bắc Bộ và là một trong 3 tiểu vùng địa lý tự nhiên của Bắc Bộ Việt Nam (hai tiểu vùng kia là Vùng Đông Bắc và Đồng Bằng sông Hồng). Vùng Tây Bắc có chung đường biên giới với Lào và Trung Quốc, tổng diện tích gần 55.000km2.

Nhìn theo hình kỷ hà, vùng Tây Bắc là một hình thang có đáy lớn ở phía bắc (gồm Lai Châu và Lào Cai) giáp Mông Tự, Trung Quốc. Đáy nhỏ là tỉnh Hòa Bình giáp với Thanh Hóa về hướng nam. Phía đông tiếp giáp vùng Đông Bắc qua rặng Hoàng Liên Sơn. Phía tây giáp với Luông Phabang của Lào mà đỉnh xa nhất của Tây Bắc tiếp giáp với Lào là A Pa Chải. 

Dưới thời Pháp, Tây Bắc có tên gọi là xứ Thái tự trị. Đến năm 1955 lại đổi thành Khu tự trị Thái Mèo gồm ba tỉnh là Lai Châu, Sơn La, Nghĩa Lộ. Từ năm 1962 – 1975 gọi là Khu tự trị Tây Bắc. Hiện nay, cụm từ Tây Bắc chỉ có giá trị xác định phương hướng, vị trí địa lý của khu vực chứ không mang ý nghĩa nào khác.

Tiếp tục đọc “Sơ lược về lịch sử các tộc người vùng Tây Bắc”

Câu chuyện lợi nhuận của ngành ngân hàng

Lê Hoài Ân (*) – Nguyễn Duy Khánh (**) Chủ Nhật, 22/08/2021

Kinh tế Sài Gòn Online

(KTSG) – Dịch Covid-19 đã tàn phá các nền kinh tế trong suốt hai năm qua, Việt Nam cũng không ngoại lệ, đặc biệt là khi biến chủng mới bùng phát mạnh những tháng gần đây. Doanh nghiệp các ngành nghề gặp rất nhiều khó khăn để duy trì việc kinh doanh. Tuy nhiên, trong cùng thời gian này thì những khoản lãi khổng lồ của ngân hàng thương mại được công bố đang khiến xã hội đặt nhiều dấu hỏi. Trong phạm vi bài viết này, tác giả sẽ cung cấp các giải mã về lợi nhuận của ngành ngân hàng.

Đã có nhiều chỉ trích của các nhà phê bình về việc ngân hàng đang “trục lợi” trên khó khăn của các doanh nghiệp và rồi cũng có những giải thích bảo vệ từ những người trong ngành. Tuy nhiên, tất cả dường như là chưa đủ để thể hiện sự thật đằng sau vấn đề.

Tiếp tục đọc “Câu chuyện lợi nhuận của ngành ngân hàng”

Artist takes model approach to history

Vietnamnews – August, 01/2021 – 09:37|

By Bảo Hoa

While it is always good for the younger generation to know about their country’s past, getting them hooked on history is invariably a challenge.

History classes are rarely what students look forward to, and visiting museums to see historical artefacts hardly gets their blood running either.

As an antidote to this, a self-taught artist in Thái Bình Province is sharing Việt Nam’s history in a way that appeals to everybody, including teenagers and young adults.

Going by the pseudonym Michael Angle, the Vietnamese graphic designer makes ball-jointed dolls and toy figures that resemble historical characters from different periods of history.

WONDER WOMAN: Michael Angle’s illustration of Bà Triệu, a Vietnamese warrior who led a resistance against the rule of the Chinese Eastern Wu Dynasty in 248 AD. Photo courtesy of the artist

Tiếp tục đọc “Artist takes model approach to history”

Afghanistan: Đằng sau cuộc tháo chạy tán loạn

SÁNG ÁNH 24/8/2021 6:00 GMT+7

TTCTCuộc chiến của Mỹ ở Afghanistan đã đi tới một kết cục xấu xí, ở một vùng đất dữ bất trị với các thế lực ngoại bang.

Đại úy Mitch Nelson leo lên ngựa, giật dây cương, hô tiến lên, và biệt đội 595 của Lực lương đặc biệt Mỹ 12 người do ông chỉ huy băng suối, râu phất phơ trước gió, súng bắn đì đoàng. 

Sau khi xâm nhập Afghanistan chỉ 23 ngày, họ đánh bại Taliban và giải phóng thành phố lớn thứ 3 đất nước Mazar-i-Sharif, nơi có nửa triệu dân. 

Người dân Afghanistan leo qua tường rào sân bay Hamid Karzai để chạy trốn Taliban. Ảnh: Getty Images

Họ mang an vui đến mọi nhà, các bé gái được đến trường và trẻ con lần đầu được nếm kẹo sôcôla. Đó là năm 2001, và Afghanistan bước vào một kỷ nguyên phát triển hoan ca kèn trống thay vì bị cấm nghe nhạc như thời Taliban. Đèn bật trong rạp.

Tiếc thay, “Thập nhị dũng sĩ” (12 Strong, đạo diễn Nicolai Fuglsig, 2018) chỉ là một bộ phim hư cấu. 

Tiếp tục đọc “Afghanistan: Đằng sau cuộc tháo chạy tán loạn”

Bà–Ni hay Đạo Hồi?

vhna –   INRASARA Thứ hai, 26 Tháng 6 2017 10:10

1. Sự việc

Từ giữa tháng 5-2017, sự cố ghi tên tôn giáo trên Chứng minh Nhân dân của người Chăm Bà-ni ở Ninh Thuận gây xôn xao dư luận cộng đồng. Bà con không hiểu tại sao “tôn giáo: Bà-ni” lâu nay bỗng dưng bị chuyển đổi thành: Đạo Hồi”.

Anh Đạo Tấn Triển ở thôn Phước Nhơn, xã Xuân Hải, huyện Ninh Hải phản ánh: Tôn giáo em họ tôi là “Bà-ni”, không dưng con nó bị đổi thành “Đạo Hồi” là sao? Chị Thành Thị Minh Hiền: Giấy khai sinh con tôi ghi rõ “Tôn giáo: Bà-ni”, còn CMND mới làm đầu tháng 6 viết “Tôn giáo: Đạo Hồi”, làm sao con tôi thi đây”. 

Tiếp tục đọc “Bà–Ni hay Đạo Hồi?”

Hơn 87.000 người đã được đặc xá theo Luật Đặc xá năm 2007

Thứ ba, 04/05/2021 18:31

(PLVN) – Chiều 4/5, tại Hà Nội, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc chủ trì buổi làm việc với lãnh đạo các cơ quan gồm: Ban Nội chính Trung ương, Văn phòng Chủ tịch nước, các cơ quan tư pháp trung ương và Bộ Công an về việc thi hành Luật Đặc xá năm 2018.

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại buổi làm việc - Ảnh: TTXVN

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại buổi làm việc – Ảnh: TTXVN

Theo đánh giá của Bộ Công an và các thành viên dự họp, Luật Đặc xá năm 2018 đã khắc phục cơ bản những bất cập của Luật Đặc xá năm 2007 nhằm nâng cao hiệu quả của công tác đặc xá. Luật cũng đã giao Chính phủ quy định chi tiết một số điều kiện của người được đề nghị đặc xá, hồ sơ đề nghị đặc xá, trình tự, thủ tục lập danh sách, thẩm định, thẩm tra danh sách, hồ sơ đề nghị đặc xá, trách nhiệm của UBND các cấp, cơ quan tổ chức có liên quan trong việc tiếp nhận, giúp đỡ người được đặc xá hòa nhập với gia đình và cộng đồng.   

Tiếp tục đọc “Hơn 87.000 người đã được đặc xá theo Luật Đặc xá năm 2007”

Công bố danh sách “Doanh nghiệp xuất khẩu uy tín” năm 2020

Chánh Trung Thứ Tư,  18/8/2021, 21:06

(KTSG Online) – Bộ Công Thương vừa công bố danh sách “Doanh nghiệp xuất khẩu uy tín” năm 2020.


Xuất khẩu vải thiều Bắc Giang bằng máy bay sang Nhật Bản. Ảnh: ĐVCC

Trên cơ sở đề xuất của 60 cơ quan, tổ chức xét chọn (bao gồm các bộ, ngành, hiệp hội ngành hàng, sở công thương tỉnh, thành phố), Bộ Công Thương đã xét chọn được 315 doanh nghiệp (tương đương với 323 lượt doanh nghiệp theo 26 ngành hàng).

Danh sách doanh nghiệp xuất khẩu uy tín được tổng hợp và công bố trên cơ sở xét chọn và đề xuất của các cơ quan hữu quan, được xét chọn trên cơ sở các tiêu chí do Bộ Công Thương quy định về mức kim ngạch xuất khẩu tối thiểu, về uy tín trong kinh doanh đối với bạn hàng nước ngoài, về việc chấp hành nghĩa vụ đối với Nhà nước trong lĩnh vực hải quan, thuế, môi trường…

Đây là một hoạt động nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu và mở rộng thị trường, đặc biệt là khi Việt Nam đã tham gia vào một loạt các hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương.

Danh sách “Doanh nghiệp xuất khẩu uy tín” năm 2020 được đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ Công Thương (www.moit.gov.vn) và trang thông tin điện tử của một số cơ quan hữu quan.

Danh sách “Doanh nghiệp xuất khẩu uy tín” năm 2020 tại đây.

Trả thú hoang về môi trường tự nhiên: Sau rạp xiếc sẽ đến vườn thú?

Nhân dân – Chủ Nhật, 04-07-2021, 06:43

Hai cá thể gấu con ở Rạp xiếc Trung ương được cứu hộ. Bác sĩ thú y khám sức khoẻ cho hai gấu sau gây mê. Ảnh năm 2019.

Thời gian vừa qua, việc Rạp xiếc Trung ương nói “không” với biểu diễn xiếc thú hoang dã và chuyển giao bốn con gấu cuối cùng cho Trung tâm Cứu hộ gấu Tam Ðảo đã được dư luận hoan nghênh, ủng hộ.

Từ sự việc này, có nhiều ý kiến cho rằng, đã đến lúc các công viên, vườn bách thú hiện nay nên sớm xây dựng lộ trình phù hợp để trả thú hoang về môi trường tự nhiên. Bởi về bản chất, “công việc” của thú hoang dã tại các rạp xiếc và vườn thú không khác nhau là bao. Người xem đều phải trả tiền để được ngắm nhìn chúng, thậm chí trong vườn thú độ thân thiện, hấp dẫn còn thua xa rạp xiếc.

Tiếp tục đọc “Trả thú hoang về môi trường tự nhiên: Sau rạp xiếc sẽ đến vườn thú?”

Hồi giáo thành “khủng bố” từ khi nào – 3 bài

Xem toàn loạt bài về Hồi giáo ở cuối bài này

Hồi giáo thành “khủng bố” từ khi nào (bài 1): từ gợi tình xem thành đe dọa 

soi.today – Sáng Ánh – 31. 08. 16 – 6:29 am

Năm ông áo lùng thùng quấn khăn trên đầu cỡi lạc đà cười tươi. Bảy cô hở rốn đeo nịt vú lèng xèng uốn éo. Nhạc xập xình và trẻ con người lớn vỗ tay thích thú. Quần chúng ở đây là bình dân Hoa Kỳ và ai nấy đều vui như là ngày hội. Thì đây là ngày hội, Hội Chà là (Date Festival) tại Indio, một thị trấn ở phía sa mạc tại Nam California.

Hồi giáo thành “khủng bố” từ khi nào (bài 1): từ gợi tình xem thành đe dọa

Tại ngày Hội Chà Là. Hình từ trang này

Indio là nơi sản xuất chà là nhiều nhất thế giới và mỗi năm tổ chức ngày hội này để quảng bá, và tất nhiên là hội chà là thì không thể thiếu múa rốn với lại lạc đà. Nhưng đây là lần tôi dự hội vào đầu thập niên 1980s. Ngày hôm nay, vũ công hở rốn thì còn có thể chấp nhận, vì rõ ràng là họ không có mang áo giấu bom người. Nhưng gặp đàn ông râu ria và quấn khăn mặc áo thụng thì mọi người tại Mỹ sẽ bỏ chạy, nhìn nghi kỵ nếu không đuổi hẳn khỏi tàu bay.

Tiếp tục đọc “Hồi giáo thành “khủng bố” từ khi nào – 3 bài”

VinaCapital: Chứng khoán Việt Nam ở giai đoạn đầu của quá trình tăng trưởng kéo dài nhiều thập kỷ

T.Quang Thứ Ba,  17/8/2021, 19:29

(KTSG Online)Dù có sự gia tăng mạnh mẽ trong 2 năm gần đây, nhưng hiện số lượng người có tài khoản giao dịch chứng khoán cá nhân ở Việt Nam chỉ chiếm khoảng 3% dân số cả nước. Do đó, VinaCapital cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam đang ở giai đoạn đầu của một quá trình tăng trưởng kéo dài nhiều thập kỷ.

Nhận định trên được ông Michael Kokalari, chuyên gia kinh tế trưởng của VinaCapital đưa ra trong báo cáo phân tích về thị trường chứng khoán Việt Nam được công bố vào ngày 17-8.


Nhà đầu tư theo dõi bảng giá chứng khoán tại sàn HOSE. Ảnh: TTXVN Tiếp tục đọc “VinaCapital: Chứng khoán Việt Nam ở giai đoạn đầu của quá trình tăng trưởng kéo dài nhiều thập kỷ”

Cảng biển căng mình chống dịch từ những con tàu

Bài 1: Cảng biển căng mình chống dịch từ những con tàu -0

NDMột năm rưỡi qua, trong khi các tuyến vận tải hàng không, đường bộ bị tê liệt vì Covid-19 thì vận tải biển ở Việt Nam lại khởi sắc, giúp vận chuyển tới hơn 90% lượng hàng hóa xuất, nhập khẩu, đưa nền kinh tế nước ta trở thành một trong số ít quốc gia tăng trưởng dương. Đóng cửa cảng biển để dịch không xâm nhập thì quá dễ, nhưng mở cửa cảng để đón những con tàu nhằm thông thương hàng hóa, kết nối giữa Việt Nam với toàn cầu trong đại dịch lại là chuyện không hề đơn giản… Và sáu tháng qua, hơn 27 nghìn lượt tàu xuất, nhập cảnh đã an toàn cập cảng làm hàng ở 40 cảng biển Việt Nam. 

sub1_hh-1624941163222.jpg

Tiếp tục đọc “Cảng biển căng mình chống dịch từ những con tàu”

Forex – kênh đầu tư trái phép nhiều rủi ro

nhân dân – Thứ Hai, 26-07-2021, 06:27

Forex đang trở thành kênh đầu tư ưa thích của nhiều người, nhất là giới trẻ yêu công nghệ.

Dù chưa được cấp phép, nhưng vẫn có khoảng 300 sàn giao dịch ngoại hối (Foreign Exchange – Forex) đang hoạt động tại Việt Nam với hàng nghìn nhà đầu tư tham gia và số tiền lên tới nhiều triệu USD. Đáng lo ngại, công tác điều tra của lực lượng công an cho thấy, hơn 95% trong số này là các sàn giao dịch biến tướng, được lập nên nhằm mục đích lừa đảo, áp dụng mô hình đa cấp để kêu gọi huy động vốn bất hợp pháp rồi chiếm đoạt.

Đầu tư ngoại hối hay đánh bạc tài xỉu?

Vốn là dân làm du lịch và khách sạn nên từ khi dịch Covid-19 bùng phát, mọi hoạt động kinh doanh của Tuấn “em” (trú tại Hà Nội) đều lâm vào đình trệ. Vì vậy, Tuấn bắt đầu tìm đến các kênh đầu tư mới như chứng khoán và Forex. Khi biết tôi đang muốn tìm hiểu về Forex, Tuấn hồ hởi giới thiệu ngay cách thức giao dịch trên sàn VT Markets (sàn giao dịch Forex của Australia). Tại đây sẵn có tỷ giá của tất cả các đồng tiền nước ngoài, vàng hay hàng hóa. Nhà đầu tư chỉ cần chọn một cặp tỷ giá, sau đó đặt cửa tăng hoặc giảm và “trúng ăn, thua chịu”, đơn giản như chơi “tài xỉu” (đánh bạc đặt cửa to – nhỏ).

Tiếp tục đọc “Forex – kênh đầu tư trái phép nhiều rủi ro”

Chuyện ăn mặc của phụ nữ Hồi giáo: đừng căn cứ vào trùm khăn và che mặt…

Xem toàn loạt bài về Hồi giáo ở cuối bài này

soi.today27. 04. 17 – 11:47 pm – Sáng Ánh

Chuyện ăn mặc của phụ nữ Hồi giáo: đừng căn cứ vào trùm khăn và che mặt…
Mua bán thảm. Tranh không rõ tác giả

Hồi giáo có mặt từ 15 thế kỷ, với 1,6 tỉ tín đồ trải trên khắp trái đất thuộc cả trăm dân tộc, cả ngàn sắc tộc chứ không phải riêng gì khu vực Trung Đông. Năm quốc gia hiện nhiều tín đồ Hồi nhất là Indonesia, Ấn Độ, Pakistan, Bangla Desh và Nigeria. Các quốc gia, các dân tộc này, từ Đông Âu đến Phi Châu, từ rừng già, hải đảo nhiệt đới đến núi tuyết hay sa mạc, hẳn đã có sẵn trước sự xuất hiện của Hồi giáo, với tập quán, khí hậu riêng biệt vùng miền trước khi nhập một đức tin chung. Cái nôi của tôn giáo này là bán đảo Ả Rạp thì cũng thế: sa mạc đã có trước Hồi giáo, và người Ả Rập đã có trước Hồi giáo.

Tiếp tục đọc “Chuyện ăn mặc của phụ nữ Hồi giáo: đừng căn cứ vào trùm khăn và che mặt…”

Lời giải thích đằng sau những chuyển động sâu sắc

SÁNG ÁNH 2/1/2018 9:01 GMT+7

TTCTBàn cờ địa chính trị Trung Đông trong năm 2017 đã chứng kiến nhiều chuyển biến sâu sắc, mang tính nền tảng, mà để hiểu được thì không thể không lần trở lại quá khứ.

Một thiếu niên vô danh vẫy lá cờ Palestine trước một khu định cư của Israel tại Bờ Tây. Giấc mơ về một nhà nước Ả Rập thống nhất vẫn còn sức sống ở thế kỷ 21.-Ảnh: Wikimedia
Một thiếu niên vô danh vẫy lá cờ Palestine trước một khu định cư của Israel tại Bờ Tây. Giấc mơ về một nhà nước Ả Rập thống nhất vẫn còn sức sống ở thế kỷ 21.-Ảnh: Wikimedia

Có thể điểm qua một số diễn biến lớn bao gồm mối nguy quân sự của Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) tạm bị đẩy lùi. Nhưng “thỏ chết thì bẻ cung”, ước vọng về một quốc gia độc lập của người Kurd năm 2017 cũng bất thành.

Vấn đề cố hữu và trung tâm của khu vực suốt hơn nửa thế kỷ qua là mâu thuẫn Israel/Ả Rập đã chuyển hướng rõ rệt sang mâu thuẫn giữa Hồi giáo Shia và Hồi giáo Sunni, tức giữa hai thế lực trong khu vực là Saudi Arabia và Iran.

Tiếp tục đọc “Lời giải thích đằng sau những chuyển động sâu sắc”