Đòn bẩy cho một Việt Nam thịnh vượng (13 bài)

Đòn bẩy cho một Việt Nam thịnh vượng 

Phạm Tuyên

27/03/2025 11:00

TP – Với gần một triệu doanh nghiệp, khoảng 5 triệu hộ kinh doanh cá thể, khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 51% GDP, hơn 30% ngân sách Nhà nước, tạo ra hơn 40 triệu việc làm, chiếm hơn 82% tổng số lao động trong nền kinh tế, đóng góp gần 60% vốn đầu tư toàn xã hội.

Dù được coi là thành tố quan trọng để phát triển nền kinh tế, đóng góp ngày càng lớn, kinh tế tư nhân hiện vẫn đối mặt với nhiều rào cản, không thể bứt phá về quy mô và năng lực cạnh tranh.

Bài 1: Nguồn lực chưa được khơi thông

Những hạn chế phát triển của doanh nghiệp tư nhân thời gian qua xuất phát một phần từ những bất cập của hệ thống thể chế, chính sách kinh tế và môi trường kinh doanh. Những điểm nghẽn này không chỉ kìm hãm tốc độ tăng trưởng của khu vực kinh tế tư nhân, khiến tỷ trọng đóng góp của khu vực này trong GDP gần như không thay đổi trong hơn một thập kỷ qua, mà còn cản trở nền kinh tế nâng cao giá trị gia tăng, thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình.

Doanh nghiệp tư nhân còn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận nguồn lực, đặc biệt là vốn tín dụng, đất đai, tài nguyên và nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các ngành công nghệ, kỹ thuật và tài chính. Ảnh: Nguyễn Bằng
Tiếp tục đọc “Đòn bẩy cho một Việt Nam thịnh vượng (13 bài)”

Hành trình Net Zero của Việt Nam: Một khoảng trống

1-11-2025 – Phạm Thu Trang

TiasangLàm thế nào để phát triển xanh đi liền với phát triển công bằng?

Một người biểu tình tại Minnesota, Mỹ đang giơ tấm biển “Just Transition Now”. Ảnh: Lorie Shaul

Cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 và Thỏa thuận Đối tác Chuyển dịch Năng lượng Công bằng (JETP) với gói hỗ trợ trị giá 15,5 tỷ USD là những bước đi thể hiện rõ quyết tâm của Việt Nam tiến vào quỹ đạo phát triển xanh và bền vững.

Cho đến nay, phần lớn các thảo luận và chính sách vẫn xoay quanh ba trục chính: vốn đầu tư, công nghệ và khung pháp lý. Đây là những yếu tố nền tảng để thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng và hiện thực hóa tham vọng Net Zero. Tuy nhiên, có một khía cạnh quan trọng lại ít được chú ý đúng mức – đó là tác động xã hội.

Chuyển đổi năng lượng sẽ không chỉ tác động đến nền kinh tế, mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống của người lao động, cộng đồng địa phương và các nhóm yếu thế. Nếu không được tính đến, những tác động này có thể tạo ra bất công mới, làm suy yếu đồng thuận xã hội.

Đó là lý do khái niệm Just Transition – Chuyển đổi công bằng – cần được đặt vào trung tâm của hành trình Net Zero.

Tiếp tục đọc “Hành trình Net Zero của Việt Nam: Một khoảng trống”

Khi rừng cộng đồng chưa thực sự thuộc về cộng đồng

Với anh chị em đồng bào thiểu số ở rừng núi của chúng ta, rừng là cha, là mẹ và là đấng rất mực thiêng liêng. Có lẽ không có ai hiểu rừng và yêu rừng bằng họ. Mấy ngàn năm nay, con cháu của 50 người con theo mẹ Âu Cơ lên núi đã duy trì danh tiếng gìn giữ và phát triển rừng rất tốt. 

Nay chúng ta đã có luật để cộng đồng (dân tộc thiểu số) làm chủ rừng, thì hãy để cộng đồng làm chủ rừng thật sự, thay vì “cộng đồng làm chủ, Nhà nước quản lý”, và Nhà nước cho doanh nghiệp phá rừng làm “dự án” mà không hỏi ý kiến của cộng đồng chủ.

Các cộng đồng dân tộc thiểu số đã là chủ rừng mấy ngàn năm nay, vậy chúng ta hãy tôn trọng truyền thống lâu đời đó.

PTH

  • Vi Chring: Khi rừng cộng đồng chưa thực sự thuộc về cộng đồng
  • Làm gì để cộng đồng thực sự thành chủ rừng, được hưởng lợi từ rừng?
  • Nhìn lại mô hình cộng đồng tham gia quản lý rừng:
    Bài 1: Hiệu quả từ sự chung tay
    Bài 2: Nhiều vướng mắc trong giao rừng

***

Vi Chring: Khi rừng cộng đồng chưa thực sự thuộc về cộng đồng

nature.org – 15/10/2020

Vi Chring - khi rừng cộng đồng chưa thực sự thuộc về cộng đồng -  ThienNhien.Net | Con người và Thiên nhiên

Từ năm 2007, cộng đồng thôn Vi Chring (xã Hiếu, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum) được giao quản lý, bảo vệ 808 ha rừng sản xuất là rừng tự nhiên. Gần 15 năm trôi qua, họ đã bỏ ra không ít công sức miệt mài canh giữ với niềm tin sẽ được hưởng lợi từ rừng. Thế nhưng, bên cạnh một số hỗ trợ tài chính từ các dự án phi lợi nhuận và từ chính phủ, nhân dân thôn Vi Chring vẫn chưa được khai thác bền vững để thực sự hưởng lợi từ rừng.

Trong khi đó, việc thu hồi 9,87 ha rừng cộng đồng Vi Chring để xây dựng đường dây 500 kV mạch 3 đã cho thấy số phận mong manh của các khu rừng cộng đồng. Một mặt, người dân không được tiếp cận với phần gỗ vốn thuộc về họ được khai thác từ hành lang an toàn điện, nhưng mặt khác, một doanh nghiệp lại được giao tận thu gỗ, để rồi ngang nhiên tận thu cả vào phần rừng nằm ngoài phạm vi cho phép.

Tiếp tục đọc “Khi rừng cộng đồng chưa thực sự thuộc về cộng đồng”

Fistful of dollars and rice for Vietnam farmers displaced for $1.5 billion Trump golf club – Vietnam bypassing its own laws to fast-track $1.5B Trump golf resort amid tariffs threat

  • Reuters – Exclusive: Fistful of dollars and rice for Vietnam farmers displaced for $1.5 billion Trump golf club
  • Independent – Vietnam bypassing its own laws to fast-track $1.5B Trump golf resort amid tariffs threat, report says

***

Exclusive: Fistful of dollars and rice for Vietnam farmers displaced for $1.5 billion Trump golf club

By Khanh Vu and Francesco Guarascio

Reuters – August 11, 20259:02 AM GMT+7

[1/4]A farmer works at the site designated for a future Trump golf course in Hung Yen province, Vietnam, July 30, 2025. REUTERS/Khanh Vu 

Tiếp tục đọc “Fistful of dollars and rice for Vietnam farmers displaced for $1.5 billion Trump golf club – Vietnam bypassing its own laws to fast-track $1.5B Trump golf resort amid tariffs threat”

Nỗi đau của đất – 6 bài

***

Bời Lời vốn là tên của một vùng đất nằm ở phía Đông Nam của tỉnh Tây Ninh. Sau ngày giải phóng miền Nam được lấy để đặt tên cho một nông trường ở Trảng Bàng. Trải qua gần nửa thế kỷ, lớp lớp đất Bời Lời gian khó thuở xưa nay đã trở thành miền xanh cây trái bạt ngàn.

Chỉ có điều, lẩn khuất dưới màu xanh tưởng như bình yên và trù phú ấy dường như đang có một Bời Lời khác, chất chứa nhiều nỗi đau nhức nhối, ngay trên đồng đất.

Tiếp tục đọc “Nỗi đau của đất – 6 bài”

Đất lấn biển, giấc mơ chưa trọn của Đoàn Văn Vươn

NN – Thứ Bảy 21/06/2025 , 07:29

Đoàn Văn Vươn, nhân vật chính vụ cưỡng chế đất đai Tiên Lãng hơn 13 năm trước nói: Cả cuộc đời tôi gắn chặt với đất, cuối cùng gói lại trong một chữ cay.

Ký sự đời biển “bạc”…
Bi kịch sau những chiến công
Phận… mô hình
Nga Sơn dậy sóng

Trang trại Đoàn Văn Vươn bây giờ. Ảnh: Tùng Đinh.

 

Cống Rộc ngày trở lại

13 năm sau vụ cưỡng chế đất đai Tiên Lãng, tôi hẹn gặp ông Đoàn Văn Vươn, ông vui vẻ nhận lời và không quên dặn: Vẫn ngay chỗ ngày trước thôi, từ Cống Rộc rẽ vào độ trăm bước, vẫn thuộc xã Vinh Quang, huyện Tiên Lãng, Thành phố Hải Phòng.

Tiếp tục đọc “Đất lấn biển, giấc mơ chưa trọn của Đoàn Văn Vươn”

Ấm ức vì không được đứng tên tài sản nhà chồng

VNE – Thứ ba, 31/12/2024, 06:00 (GMT+7)

Vân Anh nói chưa bao giờ trải qua những cảm xúc dữ dội như khi mẹ chồng đưa tờ giấy “khước từ tài sản”, yêu cầu cô ký.

Trong cuộc họp gia đình cuối tháng 11, bố mẹ chồng Vân Anh tuyên bố sẽ cho con trai họ một mảnh đất với điều kiện chỉ đứng tên chồng cô để “tránh phức tạp pháp lý có thể xảy ra”.

Yêu cầu này khiến cô con dâu 36 tuổi “ngỡ ngàng, xấu hổ và cảm thấy ê chề như một kẻ bị phản bội”. Hơn 12 năm về làm dâu, cô thay mẹ chồng gánh vác mọi trách nhiệm trong nhà cũng như trong dòng họ. Khi ông bà ốm đau, Vân Anh cũng chăm lo chu đáo. Trước mặt họ hàng, mẹ chồng cô từng khẳng định “coi con dâu như con gái”.

“Tôi thấy mình bị hắt hủi. Đó cũng là lúc tôi biết mình phải sống cho bản thân nhiều hơn, không cần hy sinh thêm vì nhà chồng nữa”, bà mẹ hai con nói.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
Tiếp tục đọc “Ấm ức vì không được đứng tên tài sản nhà chồng”

Investigating mass evictions at Cambodia’s world-famous Angkor Wat

Al Jazeera English – 24-7-2024

Cambodia’s Angkor Wat, or “City of Temples”, is the largest religious structure in the world.

A truly spectacular place, it is deeply revered across Cambodia and depicted on its flag as the defining image of the nation.

In 1992, UNESCO designated Angkor as a World Heritage Site.

The UN agency also affirmed it as a “living” site whose traditional communities were as important as the stones.

But now, locals accuse the Cambodian government of the mass forced eviction of thousands of people from those communities, while the government claims each one has voluntarily moved after settling illegally in Angkor. It also says the relocations are at UNESCO’s behest.

People & Power went to Cambodia to investigate.

CEO receives $61M bonus from chairwoman of Van Thinh Phat Truong My Lan

VNE – By Hai Duyen   March 1, 2024 | 07:12 am GMT+7

Truong My Lan, chairwoman of Van Thinh Phat Group before her arrest. Photo courtesy of the company

Duong Tan Truoc, CEO of an HCMC-based company, received a VND1.5 trillion ($60.85 million) bonus from Truong My Lan for helping the chairwoman of disgraced property developer Van Thinh Phat steal VND4.75 trillion from lender SCB.

Truoc, aged 41, is scheduled for trial in HCMC on March 5 with 85 others, facing embezzlement charges.

Tiếp tục đọc “CEO receives $61M bonus from chairwoman of Van Thinh Phat Truong My Lan”

With no recovery in sight, real estate loses sheen as asset class

VNE – By Ngoc Diem    January 8, 2024 | 07:00 pm GMT+7

Apartment buildings to the west of Hanoi. Photo by Ngoc Thanh

Real estate lost its attractiveness and was not the leading asset class in 2023, according to the Vietnam Association of Realtors.

Speaking at the 2024 real estate forum organized in Hanoi last Friday by the association, its president, Nguyen Van Dinh, said: “The fall of real estate stemmed from uncontrolled development and lack of transparency and safety in the market over a long period of time.”

Between May 2022 and the end of 2023 the property market saw thousands of projects being suspended and many businesses shutting down with 80% of brokers quitting their jobs.

Tiếp tục đọc “With no recovery in sight, real estate loses sheen as asset class”

Bồi thường, tái định cư khi thu hồi đất: Nhìn từ Dự án thuỷ điện Bản Vẽ

Nghệ An TV – 8/3/2023

Thu hồi đất, bồi thường, tái định cư là một trong nội dung nhận được nhiều sự quan tâm khi Chính phủ đang xin ý kiến góp ý vào dự thảo Luật đất đai sửa đổi lần này. Trên thực tế, các nội dung này đều đã được quy định trong Luật đất đai 2013, hướng dẫn thi hành tại Nghị định 47 và một số nghị định bổ sung. Tuy nhiên, quá trình thực hiện đã bộc lộ nhiều bất cập. Những vấn đề nảy sinh tại Khu tái định cư cho các hộ dân bị thu hồi đất xây dựng Thuỷ điện Bản Vẽ tại huyện Tương Dương là một minh chứng.

Cổ Cò vạn dặm…

QUẢNG NAM ONLINE – QUỐC TUẤN – 17/06/2023 08:00 

Tuyến sông Cổ Cò đoạn qua Quảng Nam kỳ thực chỉ dài chưa đầy 20km, thế nhưng hành trình để dòng sông phục sinh sau bao năm vẫn nghe xa xôi như vạn dặm…

Khung cảnh thường thấy với các dự án dở dang bên dòng sông Cổ Cò chưa nạo vét xong. Ảnh: Q.T

Những lời hứa bỏ lại

Loáng một cái đã hết nửa năm 2023, thời gian cũng vùi vào cát những lời cam kết về tiến độ phục sinh dòng sông Cổ Cò.

Trong số những “lời hứa” mà các bên liên quan ký kết thực hiện vào một ngày cuối năm 2021, chỉ có việc bàn giao mặt bằng toàn bộ cầu Ông Điền là về đích vượt thời hạn. Phần còn lại, đã 6 tháng hoặc hơn một năm trôi qua nhiều “lời hứa” vẫn ngủ quên theo con nước của dòng sông này.

Thực ra, những động thái cố gắng lay thức nhịp thở của Cổ Cò vẫn luôn thường trực nhưng con đường thông dòng của sông cũng dùng dằng tựa như số phận thăng trầm trăm năm của Cổ Cò.

Tiếp tục đọc “Cổ Cò vạn dặm…”

Một số bất cập của pháp luật về giá đất do cơ quan nhà nước xác định

tapchicongthuong.vn

17/05/2023 lúc 13:30 (GMT) Theo dõi Tạp chí công thương trên 

TCCT ThS. Nguyễn Đắc Văn (Khoa Luật, Trường Đại học Đà Lạt)

Tóm tắt: 

Giá đất là một chế định pháp lý quan trọng trong Luật Đất đai 2013, sau một thời gian áp dụng, những quy phạm về giá đất do cơ quan nhà nước xác định đã bộc lộ nhiều hạn chế cần phải sửa đổi, bổ sung. Bài viết tập trung phân tích, đánh giá làm rõ thực trạng pháp luật về giá đất do cơ quan nhà nước xác định tại Việt Nam hiện nay, cũng như chỉ ra một số bất cập của quy định pháp luật về vấn đề này, từ đó đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về giá đất.

Từ khóa: giá đất, pháp luật đất đai, bất cập và phương hướng hoàn thiện.

1. Đặt vấn đề

Giá đất là một chế định pháp lý quan trọng trong Luật Đất đai 2013, sau một thời gian áp dụng, những quy phạm về giá đất do cơ quan nhà nước xác định đã bộc lộ nhiều hạn chế cần phải sửa đổi, bổ sung như: giá đất quy định trong khung giá đất, bảng giá đất thường thấp hơn nhiều lần giá đất phổ biến trên thị trường; những nguyên tắc xác định giá đất chưa được tuân thủ nghiêm chỉnh do sự thiếu rõ ràng của pháp luật; quy định về các phương pháp định giá đất, về Hội đồng thẩm định giá còn nhiều bất cập… Thực trạng pháp luật này đặt ra nhu cầu cần nghiên cứu để làm rõ những hạn chế trong quy định hiện hành, từ đó đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về giá đất. Bài viết phân tích thực trạng pháp luật về giá đất do cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định nhằm đáp ứng nhu cầu đó.

2. Một số vấn đề pháp lý về giá đất do cơ quan nhà nước xác định theo quy định của pháp luật đất đai hiện nay

2.1. Về xác định giá đất phù hợp với giá đất phổ biến trên thị trường của loại đất có cùng mục đích sử dụng đã chuyển nhượng

Tiếp tục đọc “Một số bất cập của pháp luật về giá đất do cơ quan nhà nước xác định”