Xây dựng chiến lược dài hạn phòng chống thiên tai và thảm hoạ – Kinh nghiệm từ Nhật Bản

nhandan.vn Chủ Nhật, ngày 08/02/2026

Năm 2025, được ghi nhận là một trong những năm đặc biệt, có diễn biến thiên tai cực đoan, đặt ra áp lực lớn đối với công tác chỉ đạo, điều hành. Tuy nhiên, nhờ cách làm mới, chuyển từ ứng phó sự vụ sang chiến lược dài hạn; lấy khoa học công nghệ, chuyển đổi số làm nền tảng, đã giúp giảm đáng kể tác hại do thiên tai gây ra.

Đập ngăn mặn, trữ ngọt trên sông Lèn, phục vụ sản xuất, đời sống nhân dân các địa phương phía đông bắc tỉnh Thanh Hóa. (Ảnh: MAI LUẬN)
Đập ngăn mặn, trữ ngọt trên sông Lèn, phục vụ sản xuất, đời sống nhân dân các địa phương phía đông bắc tỉnh Thanh Hóa. (Ảnh: MAI LUẬN)

Theo Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Phạm Đức Luận: Tại Việt Nam, trong năm 2025, thiên tai đã gây ra những con số thiệt hại lớn, với 468 người chết và mất tích, 741 người bị thương, thiệt hại kinh tế ước tính gần 98.700 tỷ đồng. Đó không chỉ là tổn thất về vật chất, mà còn là những hệ lụy lâu dài đối với đời sống và sinh kế của hàng triệu người dân. Trong năm, đã chứng kiến những cơn bão chồng bão, mưa lớn vượt ngưỡng kỷ lục, sạt lở đất kinh hoàng xảy ra ở nhiều vùng, miền… Trong bối cảnh đó, song song với ứng phó, công tác phòng ngừa và kiểm soát rủi ro thiên tai được đặc biệt chú trọng. Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai đã tham mưu hoàn thiện cơ chế chỉ đạo phòng, chống thiên tai, không để gián đoạn trong giai đoạn cả nước kiện toàn tổ chức vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Tiếp tục đọc “Xây dựng chiến lược dài hạn phòng chống thiên tai và thảm hoạ – Kinh nghiệm từ Nhật Bản”

Lạm dụng xe cứu thương do quản lý lỏng lẻo

Hình ảnh hiện tại không có văn bản thay thế. Tên tập tin là: hanh-chinh-1.jpg

Sử dụng xe cứu thương phục vụ cho việc đi lại cá nhân, không nhằm cứu người, là hành vi vi phạm y đức và pháp luật nghiêm trọng. Thế nhưng, tình trạng cung cấp và sử dụng dịch vụ xe cứu thương sai mục đích vẫn ngang nhiên diễn ra, khiến niềm tin của người dân vào tính nghiêm minh của pháp luật và các giá trị đạo đức bị đe dọa. Vấn nạn này rất cần sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan chức năng trong việc quản lý triệt để và nâng cao mức xử phạt, nhằm giúp xe cứu thương được trở về đúng vai trò cứu người trong giờ phút sinh tử.

An An Tiếp tục đọc “Lạm dụng xe cứu thương do quản lý lỏng lẻo”

Nuclear Deterrence in the 21st Century

chatthamhouse.org Research paper Published 20 April 2020 ISBN: 978 1 78413 391 7

Royal Navy Vanguard Class submarine HMS Vigilant returning to HMNB Clyde after extended deployment. The four Vanguard-class submarines form the UK's strategic nuclear deterrent force. Photo: Ministry of Defence.

Royal Navy Vanguard Class submarine HMS Vigilant returning to HMNB Clyde after extended deployment. The four Vanguard-class submarines form the UK’s strategic nuclear deterrent force. Photo: Ministry of Defence.21st century. Researchers at Chatham House have worked with eight experts to produce this collection of essays examining four contested themes in contemporary policymaking on deterrence.

Tiếp tục đọc “Nuclear Deterrence in the 21st Century”

Việt Nam cần đánh giá rủi ro động đất, thích ứng từ khâu “đổ móng, xây nhà”

Trước diễn biến khó lường của thiên tai, VN hoàn toàn có thể đối mặt với nguy cơ động đất. Để chủ động ứng phó, Nhà nước cần thường xuyên cập nhật số liệu và đánh giá chi tiết rủi ro động đất theo từng vùng. Đồng thời, cần siết chặt quản lý trong lĩnh vực xây dựng, yêu cầu các chủ công trình tuân thủ đầy đủ tiêu chuẩn kháng chấn. Bên cạnh đó, việc phổ biến kiến thức và kỹ năng phòng tránh động đất cho người dân cũng rất cần thiết, nhằm giảm thiểu rủi ro và đảm bảo an toàn ở mức cao nhất.

An An

  1. Việt Nam cần đánh giá rủi ro động đất, thích ứng từ khâu “đổ móng, xây nhà”
  2. Phòng ngừa thảm họa trong xây dựng
  3. Lỗ hổng kỹ thuật trong các tòa nhà cao tầng
  4. Một thế kỷ thay đổi kiến trúc công trình để chống động đất của Nhật Bản
 

***

Việt Nam cần đánh giá rủi ro động đất, thích ứng từ khâu “đổ móng, xây nhà”

Minh Nhật

Thứ ba, 01/04/2025 – 07:33

(Dân trí) – Dù cách tâm chấn hơn 1.000km, người dân tại Hà Nội và TP.HCM vẫn cảm nhận rõ rung lắc từ trận động đất ở Myanmar. Câu hỏi đặt ra: Việt Nam đã thực sự sẵn sàng ứng phó với nguy cơ động đất?

Tiếp tục đọc “Việt Nam cần đánh giá rủi ro động đất, thích ứng từ khâu “đổ móng, xây nhà””

Chuồng cọp: để không còn là mối nguy khi xảy ra hỏa hoạn

Theo thống kê, chỉ tính riêng Hà Nội có khoảng 1.579 chung cư cũ. Ban công các chung cư này thường bị bịt kín bằng song sắt “chuồng cọp”. Nên khi có hỏa hoạn, người dân chỉ có thể thoát hiểm bằng đường cầu thang bộ cũ kỹ, vốn thường có rất nhiều khói. Mà ngạt khói là nguyên nhân số 1 gây tử vong trong các vụ hỏa hoạn. 

Từ đây, nhiều ca tử vong thương tâm xảy ra do nạn nhân bị ngạt khói trên đường thoát nạn hoặc không được cứu hộ kịp thời vì “chuồng cọp” quá kiên cố.

Đau lòng và nhức nhối hơn là: Vấn đề này đã xảy ra trong nhiều năm, năm nào cũng có nhiều ca tử vong thương tâm mà vấn đề vẫn không được giải quyết triệt để. Cả ngàn chung cư cũ có “chuồng cọp” như là cả ngàn “lò thiêu” chỉ chực chờ bùng cháy giữa lòng các thành thị. Trong khi việc giải quyết lại nằm hoàn toàn trong khả năng của người dân và các cơ quan chức năng.

Nguyễn Bảo Ngọc

  1. Dỡ bỏ ‘chuồng cọp’, công trình chiếm hành lang cư xá Độc Lập sau vụ cháy 8 người chết
  2. “Chuồng cọp” – mối nguy khi xảy ra hoả hoạn (bài 1)

***

Dỡ bỏ ‘chuồng cọp’, công trình chiếm hành lang cư xá Độc Lập sau vụ cháy 8 người chết32
 
 
TT – 09/07/2025 10:32 GMT+7
 

Sau vụ cháy xảy ra đêm 6-7 khiến 8 người chết, nhiều hộ dân trong cư xá Độc Lập (phường Phú Thọ Hòa, TP.HCM) đã tháo dỡ lồng sắt lắp ở ban công, công trình lấn chiếm ở hành lang.

 
tháo dỡ - Ảnh 1.

 

Một hộ dân ở tầng trệt (mặt tiền đường) của cư xá Độc Lập thuê công nhân tháo khung sắt, mái hiên tại hành lang trước nhà – Ảnh: MINH HÒA

Tiếp tục đọc “Chuồng cọp: để không còn là mối nguy khi xảy ra hỏa hoạn”

Việt Nam 2025 qua ống kính Thanh Niên

(TN) Trong năm 2025, Báo Thanh Niên đã xuất bản hàng trăm ngàn bức ảnh, ghi lại các sự kiện thời sự quan trọng của đất nước, những khoảnh khắc báo chí, cùng hàng ngàn nhân vật và câu chuyện đời sống xã hội trên khắp mọi miền Tổ quốc. Những khung hình với mong muốn phác họa bức tranh toàn cảnh về Việt Nam năm 2025 trong giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ sau cuộc cách mạng sắp xếp lại đơn vị hành chính.

Tiếp tục đọc “Việt Nam 2025 qua ống kính Thanh Niên”

Nga – Ukraine: Chiến tranh hay hòa bình? (Phóng sự nhiều kỳ)

BBC.com Nguyễn Phương Mai

“Loạt bài ghi lại những quan sát của tác giả sau gần 4 tháng sống tại Ukraine, Nga và một số nước trong vùng đệm của hai bên chiến tuyến, tháng 6-9/2025”

Kỳ 1: Bom đạn – Thần Chết không có khuôn mặt người

Kỳ 2: Đổ nát – sự hủy hoại tinh thần của cuộc chiến

Kỳ 3: Kiên cường, sống chung với bão

Kỳ 4: Tuyển quân – hai cuộc chiến và hai kẻ thù

Còn nữa

Kỳ 5: Tiền tuyến – Định nghĩa lại chiến trường

Kỳ 6: Quê hương – Danh tính địa phương và cộng đồng tự quản

Kỳ 7: Nga hóa – ‘Không có Putin này sẽ có Putin khác’

Kỳ 1: Bom đạn – Thần Chết không có khuôn mặt người

Cuộc chiến tranh tại Ukraine bắt đầu bằng việc Nga phát động cuộc tấn công quân sự toàn diện vào quốc gia láng giềng hồi tháng 2/2022. Sau gần bốn năm, bom đạn vẫn rơi và máu vẫn đổ mỗi ngày khi mà Tổng thống Nga Vladimir Putin chưa cho thấy ý định dừng tay, còn phía Ukraine vẫn tiếp tục kháng cự và trả đũa. Những đề xuất từ Mỹ mới đây liệu có mang tới tương lai bình yên lâu dài cho vùng đất này vẫn là điều chưa chắc chắn.

Trong dịp này, BBC News Tiếng Việt khởi đăng loạt ghi chép của Tiến sĩ Nguyễn Phương Mai sau những ngày đi thực địa tại Ukraine, Nga và các nước lân cận.

Chào mừng đến Ukraine

Khi tôi nói mình sẽ đi Ukraine, bạn bè không ai còn ngạc nhiên nữa. Họ nghĩ vài tháng ở đó chẳng thấm tháp gì bởi tôi vốn đã sống sót một năm trời ở Trung Đông thời Mùa xuân Ả Rập. Tuy nhiên, một đồng nghiệp người Nga lại bảo: “Mai nên viết di chúc đi”.

Tôi nghe lời anh. Nhưng thời gian gấp quá nên không hãng luật nào nhận lời. Tôi phải nói mình chuẩn bị tới “khu vực có chiến sự” thì một công ty mới thông cảm và làm mọi thứ online. Tôi chỉ cần về Hà Lan một ngày để ký.

Chuyến xe khách từ Ba Lan diễn ra suôn sẻ. Ở biên giới, cán bộ cửa khẩu cười tươi tắn và hỏi tôi định ở lại Ukraine bao lâu. Tôi nhún vai: “Khoảng một tháng, còn nếu an toàn thì hết tiền tôi mới về.” Chúng tôi cùng cười thành tiếng.

Tôi nhìn quanh. Phía trên ô cửa trình giấy tờ là một tấm biển: “Lực lượng biên phòng Ukraine cam kết đón chào quý vị nồng nhiệt, phục vụ chu đáo, giải thích cặn kẽ và phản hồi nhanh chóng mọi thắc mắc.” Trên tường treo bản tin của Văn phòng Thanh tra Quốc hội về Quyền con người và nơi công dân gửi khiếu nại.

Tiếp tục đọc “Nga – Ukraine: Chiến tranh hay hòa bình? (Phóng sự nhiều kỳ)”

2025 – Năm thiên tai vượt ngưỡng và giới hạn của hệ thống phòng thủ. Phải thay đổi tư duy quản lý và ứng phó rủi ro thiên tai

vnexpress.net

Chủ tịch Hội thủy lợi Việt Nam cho biết trước đây khi ngành thủy lợi làm quy hoạch cho các lưu vực ở miền Trung, sông nào cũng có dung tích phòng lũ. Song khi thay đổi đầu mối quản lý, với việc xây dựng ồ ạt nhiều dự án thủy điện, các bộ ngành phối hợp không chặt chẽ, nên dung tích phòng lũ ở miền Trung gần như không có hoặc không đáng kể.

Nhật ký lũ trên cột nhà ông Nguyễn Văn Biên (82 tuổi) ở Hội An, Đà Nẵng, năm nay khắc thêm một dấu mốc mới – 2025, vượt tất cả năm lịch sử ông từng ghi dấu trước đó – 1964, 1999, 2007, và 2009.

Trận lũ Giáp Thìn diễn ra 61 năm trước vẫn là nỗi ám ảnh với ông Biên. Nước lũ ngập quá căn nhà cổ một tầng. Chàng thanh niên 20 tuổi cùng cha mẹ vác theo 3 kg gạo, gói vài bộ áo quần, bơi qua trú tạm ở căn nhà hai tầng đối diện. Họ thất thần nhìn dòng nước lũ nhấc bổng những căn nhà tranh, và cuốn trôi không ít phận người xấu số.

“Không có ngôi nhà hai tầng đó, chắc mình cũng giống họ”, ông nhớ lại.

Không ai thống kê số người tử nạn năm đó. Nhưng ông Biên chắc chắn nó gây thiệt hại hơn cả trận “đại hồng thuỷ” năm 1999, khiến 595 người chết và mất tích tại 10 tỉnh, thành, trong đó Quảng Nam (cũ) và Đà Nẵng là 110 người.

Ký ức từ những trận lũ lịch sử trở thành bài học cho nhiều thế hệ sống nơi tâm lũ như ông Biên. Khi tích lũy đủ tiền để sửa nhà năm 2018, ông ngẫm ngập phố cổ chưa năm nào quá 3 m, nên quyết định nâng sàn tầng hai cao hơn mặt đường 4 m, và cách mặt sông Hoài chừng 5 m. Đêm 30/10, nước lũ lên nhanh, ngập đến 2,5 m cột nhà, vượt cả mốc lũ năm 1964. Lúc ấy, ông lo sợ lịch sử lặp lại, phải tính đến phương án xấu nhất sẽ gọi cứu hộ thế nào.

May mắn, nước chưa lên tới tầng hai, nhưng ngập đến ngày thứ 5 mới rút, ít ngày sau lại lên lại. Trong hơn 10 ngày từ 22/10 đến 3/11, người dân Hội An chạy lũ ba lần. Toàn thành phố Đà Nẵng (sau sáp nhập) ghi nhận 15 người chết và 3 mất tích, thấp hơn nhiều con số năm 1999.

Tiếp tục đọc “2025 – Năm thiên tai vượt ngưỡng và giới hạn của hệ thống phòng thủ. Phải thay đổi tư duy quản lý và ứng phó rủi ro thiên tai”

Gaza boycotts batter American fast-food chains in Malaysia, Indonesia

business-standard.com

Starbucks, KFC, Pizza Hut, and McDonald’s suffer sales slumps as Gaza war boycotts continue across Asia, boosting local and Palestinian brands

Starbucks, KFC, Pizza Hut, and McDonald’s suffer sales slumps amid Gaza war boycotts

Gaza boycotts batter fast-food chains Starbucks, KFC, Pizza Hut, and McDonald’s and other US brands in Malaysia and Indonesia | Photo: PexelsVasudha Mukherjee New Delhi

In Malaysia and Indonesia, some of the biggest names in fast food — Starbucks, KFC, Pizza Hut, and McDonald’s — are still struggling to recover from the financial hit caused by boycotts sparked by the war in Gaza, according to a report by Nikkei Asia.

Steep sales drops for US fast food chains in Malaysia

In Malaysia, Starbucks operator Berjaya Food reported an 18 per cent year-on-year revenue drop in early 2024, with net losses widening to 37.2 million ringgit (US $9 million). Its share price has fallen another 15 per cent this year. The chain has leaned on heavy localisation efforts — drinks curated by Malaysian baristas, locally designed merchandise, and menu items by a popular local chef — but store managers expect the total number of outlets to shrink from 350 to under 300 by 2026.

QSR Brands, which runs KFC and Pizza Hut, swung from a pre-tax profit of 49.6 million ringgit in 2023 to a 66.2 million ringgit loss in 2024. It has cut prices, pizzas as low as 5 ringgit, stressed its halal credentials, and hired more local staff to appeal to customers.

Tiếp tục đọc “Gaza boycotts batter American fast-food chains in Malaysia, Indonesia”

Tsunami Risk in Vietnam – Hazard level: Medium 

Think Hazard.org Global Facility for Disaster Reduction and Recovery (GFDRR)

In the area you have selected (Vietnam) tsunami hazard is classified as medium according to the information that is currently available. This means that there is more than a 10% chance of a potentially-damaging tsunami occurring in the next 50 years. Based on this information, the impact of tsunami should be considered in different phases of the project for any activities located near the coast. Project planning decisions, project design, and construction methods should take into account the level tsunami hazard. Further detailed information should be obtained to adequately account for the level of hazard.

Pacific "Ring of Fire" (enlarged graphic). Source: Adapted from U.S. Geological Survey
Pacific “Ring of Fire” (enlarged graphic). Source: Adapted from U.S. Geological SurveyDownload Image

Climate change impact: The areas at risk of tsunami will increase as global mean sea level rises. According to the IPCC (2013), global mean sea level rise depends on a variety of factors, and estimates for 2100 range from ~20 cm to nearly 1 m. However, regional changes in sea level are difficult to predict. Projects in low-lying coastal areas such as deltas, or in island states should be designed to be robust to projected increases in global sea level.

Tiếp tục đọc “Tsunami Risk in Vietnam – Hazard level: Medium “

Đêm vô vọng ở rốn lũ Hòa Thịnh

VNE – 26-11-2025

Toàn thân anh Hần tê dại. Gió quất hạt mưa trên da, rát buốt. Nhìn biển nước mênh mông, đen mịt mùng, không thể liên lạc với ai, anh hình dung ở nhà, nước có thể gần chấm mái. Nghĩ đến cha mẹ già và hai đứa con nhỏ ở nhà, rồi người vợ mới trở dạ còn nằm bệnh viện cách đó 25 km, anh lo thắt ruột.

“Mình đoán là ông nội, bà nội cũng khó rồi”, Hần trào nước mắt khi kể lại tình cảnh đêm 19/11 – khi lũ ở Đăk Lăk lên đỉnh.

Cha mẹ anh cùng hai đứa con – 16 và 6 tuổi – chỉ cách đó hơn một km, nhưng giờ lại quá xa. Trong 9 anh chị em, anh Hần là con út, và là người gần cha mẹ nhất. Mới năm trước, anh xây nhà sát vách căn nhà cấp bốn của ông bà để tiện chăm sóc. Nhưng lúc này, tay chỉ có chiếc điện thoại “cục gạch” không sóng, anh không thể ở bên cha mẹ, cũng không thể cầu cứu anh chị nào.

Tiếp tục đọc “Đêm vô vọng ở rốn lũ Hòa Thịnh”

Lãnh đạo xin lỗi dân vùng lũ

Hình như mình chưa nghe lãnh đạo Việt Nam nào cúi đầu xin lỗi về những mất mát và đau khổ của dân vùng lũ. Có lẽ là các quý vị chỉ ngón tay vào Ông Trời vì Ông làm mưa làm bão. Chúng tôi chẳng có lầm lỗi gì hết để mà xin. Nếu ở Nhật hay Hàn, có lẽ nguyên dàn lãnh đạo cấp cao nhất đã từ chức hoặc bị văng chức vì áp lực của nhân dân. Tiếp tục đọc “Lãnh đạo xin lỗi dân vùng lũ”

Vì sao chậm giải cứu hàng nghìn người kẹt ở rốn lũ Đăk Lăk?

VNE – Thứ ba, 25/11/2025, 06:00 (GMT+7)

Cả đêm vật lộn với lũ, chị Nguyễn Thị Phương, 35 tuổi, thôn Mỹ Điền, xã Hòa Thịnh, một tay ôm đứa nhỏ, tay còn lại luồn qua mái ngói, kéo đứa lớn để không chìm trong nước.

“Có lúc tôi nghĩ chỉ giữ được đứa nhỏ”, người mẹ hai con nhớ lại đêm kinh hoàng từ tối 19/11 đến rạng sáng hôm sau. Chồng đi làm xa, ba mẹ con chị Phương sống trong căn nhà cấp 4 nằm dọc sông. Trước đó, chị nhận thông báo về mưa, lũ qua nhóm Zalo của khu dân cư. Chiều 19/11, điện mất, mạng Internet và sóng điện thoại chập chờn, khiến chị gần như không theo kịp các tin nhắn mới.

Cùng thời điểm, khu vực mưa rất lớn, thủy điện Sông Ba Hạ cách Hòa Thịnh gần 60 km xả lũ kỷ lục 16.100 m3/s. Lượng nước trong một giây đủ làm đầy khoảng 80 căn nhà rộng hơn 50 m2, cao tầm 4 m như của chị Phương. Tuy nhiên, chị không hình dung được mức độ nguy hiểm, chỉ kê đồ dễ hư lên cao hơn đầu gối và chuẩn bị thức ăn cho 1-2 ngày.

Chiều cùng ngày, nước bò vào phòng khách, ngập lút đồ đạc. Nghĩ nước sẽ rút như mọi năm, chị chưa quá lo. Nhưng càng về đêm, nước càng dâng nhanh. Gần nửa đêm, nước ngập qua bộ ghế phòng khách, chị vội bế hai con lên dầm nhà – phần khung sắt dưới mái ngói. Song đây vẫn chưa phải đỉnh lũ, dòng nước tiếp tục dâng, nhấn chìm cả phần khung.

Chị Nguyễn Thị Phương trong căn nhà nơi ba mẹ con mắc kẹt từ tối 19/11 khi nước dâng cao. Ảnh: Đình Văn
Chị Nguyễn Thị Phương trong căn nhà nơi ba mẹ con kẹt từ tối 19/11 khi nước dâng cao. Ảnh: Thanh Tùng
Tiếp tục đọc “Vì sao chậm giải cứu hàng nghìn người kẹt ở rốn lũ Đăk Lăk?”

Cô bé trên mái nhà sàn

Mai An Nguyễn Anh Tuấn

Truyện ngắn

Cô bé Lò Thị Chang đã sống ở chỗ cao nhất trên mái nhà sàn của một gia đình Thái đen gồm 5 người suốt ba ngày đêm. Nước lũ ngập vào bản em từ hôm ấy đến tối nay chỉ rút được chút ít, rồi như trêu ngươi, làm lộ rõ hơn các mái nhà sàn và các ngọn cây cao đang chơi vơi tô điểm cho những xác trâu bò, gà lợn nổi lềnh phềnh – tựa cuộc “trình diễn” chưa bao giờ có của bản em giữa đất trời xám xịt…

Tiếp tục đọc “Cô bé trên mái nhà sàn”