Tản mạn về tiếng Việt và Hán Việt: tại sao Trung Quốc dùng danh từ khoái 筷 còn Việt Nam dùng đũa (trợ 箸)? (phần B)

Nguyễn Cung Thông 1

Bài viết này (phần B) cập nhật và tóm tắt buổi trình bày về bài viết “Tản mạn về tiếng Việt và Hán Việt: tại sao Trung Quốc dùng danh từ khoái 筷 còn Việt Nam dùng đũa (trợ 箸)?” tại hội thảo UNC2021_0116 tại Trường Đại học Ngoại ngữ, ĐHQGHN (sẽ diễn ra vào ngày 24/4/2021). Các trang bên dưới được trích từ các trang của Power Point Presentation, dựa vào bài viết đã đăng và dán lên đây theo dạng word cho dễ đọc hơn.

Trang 1 – Ba vùng [2] văn hóa ẩm thực: vùng dùng đũa (khoanh lại bằng vạch đỏ), dao/nĩa và tay không

Tản mạn về tiếng Việt và Hán Việt: tại sao Trung Quốc dùng danh từ khoái 筷  còn Việt Nam dùng đũa (trợ 箸)? (phần B) | Nghiên Cứu Lịch Sử

Để ý ảnh hưởng/hiện tượng vùng (areal phenomenon) rất rõ nét qua công cụ dùng trong bữa ăn – so với các nước đồng văn (từng dùng một loại chữ – Trung Hoa, Nhật Bản, Hàn Quốc và Việt Nam). Để ý thêm là có tác giả từng nhận xét đũa TQ/VN đầu tròn đuôi vuông (triết lý âm dương, trời tròn đất vuông) và dài để gắp xa được và chia sẻ đồ gắp[3], đũa Hàn quốc thường bằng kim loại cho thức ăn BBQ (đồ nướng nóng) hay còn có truyền thuyết là do vệ sinh “chống độc”. Đũa Nhật Bản thì ngắn và nhọn hơn vì thường gắp món ăn thái nhỏ và chỉ dùng cho từng cá nhân mà thôi (không dùng chung thức ăn và không cần gắp ở xa).

Các chữ viết tắt là Nguyễn Cung Thông (NCT), Hán Việt (HV), Việt Nam (VN), TQ (Trung Quốc), ĐNA (Đông Nam Á), HT (hài thanh), TVGT (Thuyết Văn Giải Tự/khoảng 100 SCN), NT (Ngọc Thiên/543), ĐV (Đường Vận/751), NKVT (Ngũ Kinh Văn Tự/776), LKTG (Long Kham Thủ Giám/997), QV (Quảng Vận/1008), TV (Tập Vận/1037/1067), TNAV (Trung Nguyên Âm Vận/1324), CV (Chính Vận/1375), TVi (Tự Vị/1615), VB (Vận Bổ/1100/1154), VH (Vận Hội/1297), LT (Loại Thiên/1039/1066), CTT (Chính Tự Thông/1670), TViB (Tự Vị Bổ/1666), TTTH (Tứ Thanh Thiên Hải), KH (Khang Hi/1716), VBL (tự điển Việt Bồ La/1651) ĐNQATV (Đại Nam Quấc Âm Tự Vị/1895).

[1] Nghiên cứu ngôn ngữ độc lập ở Melbourne (Úc) – email nguyencungthong@yahoo.com

[2] Trích từ trang https://www.chinawhisper.com/8-things-to-know-about-chinese-chopsticks/.

[3] Các loại đũa có thể là saibashi (さいばし ~ 菜箸 thái trứ HV) là loại đũa dài hơn để gắp thức ăn ra bát đĩa … Ở Thượng Hải có viện bảo tàng (上海民间民俗筷箸馆) chứa hơn 1200 đôi đũa và cổ nhất là từ đời Đường.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s